تعامل انسان و اطلاعات

نقش بازی‌کاری در تسهیم دانش با استفاده از نظریه‌پردازی داده‌بنیاد و مدل‌سازی کیفی نرم‌افزار MAX-QDA

محمّدمیلاد احمدی

زمینه و هدف: امروزه دانش برای بقا و موفقیت هر سازمانی ضروری است. با توجه به اینکه این افراد هستند که دانشی را ایجاد، تسهیم و استفاده می کنند، یک سازمان نمی تواند به طور موثر از دانش بهره برداری کند مگر آنکه کارکنان سازمان تمایل داشته باشند دانش خود را به اشتراک گذارده و دانش دیگران را جذب کنند. از سوی دیگر، بازی کاری ناظر به ترکیب کردن مکانیزم های متداول در بازی ها، با فضای کار، به منظور جذاب تر کردن کارهای معمول و جهت دادن به رفتارهای انسانی در راستای اهداف سیستم می باشد. بازی کاری استفاده از اجزای بازی در مسائلی به جز بازی است و بر استفاده از مقوله سرگرمی و لذت بخش بودن در کارها تأکید می کند. در این پژوهش سعی شده با استفاده از نظریه پردازی داده بنیاد، ضمن مطالعه و شناخت بازی کاری، بررسی ابعاد آن، مکانیزم ها، دینامیک ها و...، رهیافتی جهت شناخت نقش بازی کاری و به کارگیری آن در راستای تسهیم و انتشار دانش ارائه گردد.
روش پژوهش: نظریه سازی داده بنیاد یک روش شناسایی استقرایی کشف نظریه است که این امکان را برای پژوهشگر فراهم می آورد تا گزارشی نظری از ویژگی های عمومی موضوع، پرورش دهد، درحالی که به طور همزمان پایه این گزارش را در مشاهدات تجربی داده ها محکم می سازد. با روش نمونه گیری هدفمند، داده های پژوهش با استفاده از ابزار مصاحبه گردآوری و از طریق اصول تحلیل داده ها و مبانی کدگذاری، تحلیل شده اند.
یافته ها: در این پژوهش پس از تدوین مراحل نظریه پردازی داده بنیاد و انواع کدگذاری داده ها، در پایان، نظریه ای به همراه مدل سازی بصری ارائه و ارزیابی شده است.
نتیجه گیری: ابعاد چارچوب ارائه شده شامل «بستر سازمانی»، «ابعاد مرتبط با بازی» و «سایر شاخص های اثرگذار بر بازی کاریِ تسهیم دانش» می باشد. هر یک از ابعاد مذکور، مشتمل بر مؤلفه هایی خُردتر بوده که در تشریح مدل بیان شده است؛ مثلاً «بستر سازمانی» شامل درآمدها، هزینه ها، پلتفرم و... و «ابعاد بازی گونه» شامل مکانیزم ها، دینامیک ها و زیبایی شناختی بازی است.

سنجش ارتباط بین مهارت‌های سواد اطلاعاتی و محیط‌های اطلاعاتی: مطالعه‌ی موردی دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه کردستان

علی جلالی دیزجی

زمینه و هدف: این پژوهش به بررسی وضعیت سواد اطلاعاتی دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه کردستان و ارتباط آن با محیط های اطلاعاتی مورد استفاده ی آنها می پردازد.
روش پژوهش: پژوهش پیمایشی و از نوع توصیفی- همبستگی است. جامعه ی آماری 1977 نفر دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه کردستان است و حجم نمونه 321 نفر است که با روش نمونه گیری طبقه ای تصادفی انتخاب شده اند. داده ها با استفاده از پرسشنامه ای شامل دو بخش برای شناسایی انواع محیط های اطلاعاتی و مهارت های سواد اطلاعاتی دانشجویان مورد مطالعه گردآوری شده است و با استفاده از آمار توصیفی و استنباطی تحلیل شده است.
یافته ها: سواد اطلاعاتی دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه کردستان در همه مهارت های سواد اطلاعاتی بالاتر از متوسط بوده و مطلوب است. بررسی رابطه بین متغیرهای تحقیق نشان می دهد که بین محیط های اطلاعاتی دانشگاهی و سواد اطلاعاتی رابطه مثبت و قوی وجود دارد. همبستگی بین محیط های اطلاعاتی علمی با سواد اطلاعاتی مثبت و مطلوب و بین محیط های اطلاعات عمومی و مهارت های سواد اطلاعاتی مثبت و متوسط است. بین مهارت اول و دوم سواد اطلاعاتی با محیط های اطلاعاتی، رابطه ای منفی و معکوس؛ بین مهارت سوم و چهارم با محیط ها رابطه ای مثبت و مستقیم بوده و رابطه ی بین مهارت پنجم با محیط های اطلاعاتی منفی و معکوس اما معنادار نیست. بنابراین بین سه بعد نیازهای اطلاعاتی، اولویت با نیازهای اطلاعاتی دانشگاهی و سپس علمی است اما نسبت به نیازهای اطلاعاتی عمومی غفلت و کوتاهی شده است.
نتیجه گیری: مقاله به دلیل شناسایی سواد اطلاعاتی و فایده اش در شناخت رابطه سواد اطلاعاتی و محیط های اطلاعاتی جامعه پژوهش و برنامه ریزی مربوط ارزشمند است.

تبیین عوامل مؤثر بر پیگیری اطلاعات در ارتباطات توصیه‌ای آنلاین در گردشگران خارجی شهر کاشان

سمانه سادات نصیری

زمینه و هدف: پژوهش حاضر باهدف تبیین عوامل مؤثر بر پیگیری اطلاعات در ارتباطات توصیه ای آنلاین در بین گردشگران خارجی در دسترسی که در تابستان 1396 به شهر کاشان سفرکرده اند، انجام گرفته است.
روش پژوهش: پژوهش حاضر ازنظر هدف، کاربردی است و ازنظر روش جمع آوری داده ها کمی و توصیفی - پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش شامل آن دسته از گردشگران خارجی است که در تابستان 1396 به شهر کاشان سفرکرده اند. برحسب گزارش سازمان میراث فرهنگی و گردشگری کاشان تعداد گردشگران 255 نفر بود که طبق جدول مورگان و کرسی تعداد نمونه 150 گردشگر خارجی با روش نمونه گیری در دسترس برای تکمیل پرسشنامه ها انتخاب شدند. برای گردآوری داده ها از پرسشنامه ای محقق ساخته با 28 سؤال همراه با 8 سؤال جمعیت شناختی استفاده شد.
یافته ها: از مجموع یازده فرضیه، سه فرضیه تأثیر سهولت ادراک شده بر درگیری ذهنی و تأثیر قابلیت اعتماد و درگیری ذهنی بر پیگیری اطلاعات تأیید شدندو 8 فرضیه دیگر رد شدند. بنابراین درگیری ذهنی تحت تأثیر قابلیت اعتماد منبع، قابلیت اعتبار پیام و فواید ادراک شده در ارتباطات توصیه ای آنلاین، قرار نمی گیرد و درگیری ذهنی می تواند تحت تأثیر سهولت ادراک شده از ارتباطات توصیه ای آنلاین و لذّت ادراک شده از ارتباطات توصیه ای آنلاین، قرار گیرد. قابلیت اعتماد منبع و فواید ادراک شده و سهولت و لذّت ادراک شده از ارتباطات توصیه ای آنلاین بر پیگیری آن تأثیرگذار نیست و اعتبار پیام در ارتباطات توصیه ای آنلاین بر پیگیری آن تأثیرگذار است. همچنین درگیری ذهنی با ارتباطات توصیه ای آنلاین، بر پیگیری آن تأثیر دارد.
نتیجه گیری: با توجه به یافته های پژوهش متخصصان بازاریابی و گردشگری باید تلاش کنند تا با به کارگیری اینترنت و قابلیت های رسانه های اجتماعی به طور گسترده به تبلیغ خدمات خود و آگاهی بخشی به توریست ها بپردازند.

ارزیابی مهارت‌های شناخت، ترکیب و استفاده از اطلاعات در بین دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه آزاد اسلامی واحد دورود بر اساس مدل آیزنبرگ وبرکویتز

منصور ترکیان تبار

زمینه و هدف: این پژوهش با هدف ارزیابی مهارت های شناخت، ترکیب و استفاده از اطلاعات در بین دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد دورود به انجام رسیده است.
روش پژوهش: روش پژوهش توصیفی- پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش شامل 1105 نفر از دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه آزاد اسلامی می باشد که بر اساس فرمول کوکران 286 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. برای گردآوری داده های مورد نیاز پژوهش از پرسشنامه استفاده شده است. پس از توزیع پرسشنامه ها تعداد 276 پرسشنامه دریافت شد که داده های همین تعداد پرسشنامه استخراج و با استفاده از نرم افزار آماریSPSS20 تجزیه و تحلیل گردید. در سطح آمار توصیفی از میانگین و انحراف معیار و در سطح آمار استنباطی از آزمون t استفاده شده است.
یافته ها: یافته های پژوهش نشان داد که مهارت شناخت، ترکیب و استفاده از اطلاعات در بین دانشجویان مقطع تحصیلات تکمیلی دانشگاه آزاد اسلامی واحد دورود بالاتر از حد متوسط است.
نتیجه گیری: براساس نتایج این پژوهش و دیگر پژوهش های انجام شده در رابطه با سواد اطلاعاتی دانشجویان می توان نتیجه گرفت که دانشگاه ها و مؤسسات آموزش عالی باید توجه ویژه ای به سواد اطلاعاتی دانشجویان داشته باشند و زمینه را برای ارتقاء آن فراهم سازند

تبیین و بررسی نقش فرهنگ و کارکرد داده ها بر روی ذهن انسان (با رویکرد شناخت‌شناسی بر مبنای اندیشه‌های کارل پوپر)

علیرضا سلطان زاده

زمینه و هدف: مسائل دنیای معاصر با توجه به رشد روز افزون ابزارها و تکنولوژی ها در زمینه های مختلف روز به روز پیچیده تر می‎شود. این میزان پیچیدگی و همچنین دسترسی سریع و راحت به اطلاعات که به نوعی به بمباران اطلاعات شناخته می شود، روی ذهن بشر تاثیرات فراوانی می گذارد. این اثرات باید شناخته شود تا بتوان از عوامل مخرب آن جلوگیری کرد. مساله شناخت که بشر در تمام طول حیات با آن مواجه بوده در این دوران وارد فاز های پیچیده تری خواهد شد. پدید آمدن مراجع اقتدار جدید و متنوع عملا مساله شناخت و آگاهی بخشی برای اذهان عمومی جامعه را مورد تهدیدات زیادی قرار داده است. این پژوهش قصد دارد تا بر مبنای تفکرات کارل ریموند پوپر در حوزه شناخت شناسی و معرفت شناسی به بررسی مساله مواجهه با حقیقت بپردازد. هدف از انجام این پژوهش بررسی عوامل تاثیرگذار بر آگاهی های انسان بر مبنای تفکرات پوپر می باشد. پرسش اصلی این پژوهش عبارتست از اینکه آیا در دنیای امروز با توجه به ارتباطات گسترده و داده های فراوان، ذهن انسان از عملکرد بهتری برای مواجه و حل مسائل پیش رو برخوردار است؟
روش پژوهش: این تحقیق از نوع کیفی است. از نظر هدف می توان این تحقیق را همزمان اکتشافی و تبیینی دانست. مبانی نظری پژوهش بر مبنای تفکرات پوپر شکل می گیرد که معتقد است دانسته ها و آگاهی ها به طور مداوم باید مورد آزمایش قرار گیرند. فرضیه مطرح شده این است که با وجود تمامی امکاناتی که برای بشر از جهت دسترسی به اطلاعات وجود دارد اما همچنان بشر دچار خطاهای اساسی در خصوص شناخت مسائل و تصمیم گیری ها می شود.
یافته ها: نتایج پژوهش نشان می دهد که با وجود گردش آزاد اطلاعات و دسترسی راحت به منابع داده ها اما همچنان انسان از اتخاذ تصمیمات غلط و دادن پاسخ های اشتباه به بنیادی ترین مسائل رنج می برد.
نتیجه گیری: درخصوص حل بسیاری از مسائل هنوز هم حتی با وجود تصمیم گیری های جمعی در سطوح بالای تصمیم سازی، راهکارهای غلطی مورد استفاده قرار می گیرد که پس از ارزیابی های مجدد میزان بالای اشتباهات باعث تعجب خود تصمیم سازان خواهد شد.

بررسی ویژگی‌های وب‌سایت در زمینه بازی‌وارسازی با تمرکز بر نقش‌های میانجی تجربه و نگرش کاربران (مطالعه موردی: دیجی ‌کالا)

محمد غفاری

زمینه و هدف: مدیریت تجربه ای که کاربر در تعامل با وب سایت دارد می تواند نقش بسزایی در بهبود رابطه طولانی تر و با ارزش تر با آن داشته باشد. یکی از فناوری های جدیدی که می تواند پیرامون تجربه خوشایند، لذت بخش و اثرگذار کاربران نقش ایفا کند، بازی وارسازی می باشد. چرا که این فناوری فعالیت های روزمره، تکراری و رسمی را با به کارگیری قواعد حاکم بر بازی ها به تجاربی هیجان انگیز، چالشی و مفرح تبدیل می کند و تجربه ای متفاوت برای کاربران می آفریند؛ همچنین، زمینه ای قصد استفاده و توصیه به دیگران را نیز به وجود می آورد. بنابراین، هدف از انجام این پژوهش بررسی ویژگی های وب سایت دیجی کالا در زمینه بازی وارسازی با تمرکز بر نقش های میانجی تجربه و نگرش کاربران و تاثیر این پیشایندها بر قصد استفاده و ارتباطات توصیه ای برای آن می باشد
روش پژوهش: این پژوهش از نظر هدف کاربردی است و از نظر روش پژوهش توصیفی می باشد. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه کاربران فروشگاه اینترنتی دیجی کالا در سراسر کشور است که در دوره جمع آوری داده های پژوهش در مرداد ماه سال 1397 از کاربران این وب سایت بوده اند و با روش نمونه گیری در دسترس 294 نمونه جمع آوری شد. ابزار اصلی جهت گردآوری داده ها، پرسشنامه بوده است. برای بررسی و تایید روایی پرسشنامه پژوهش حاضر روایی محتوا، روایی سازه و روایی همگرا بررسی شد. جهت بررسی پایایی پرسشنامه از ضریب آلفای کرونباخ استفاده شده است. برای تجزیه و تحلیل داده ها از نرم افزارهای SPSS و LISREL استفاده گردید.
یافته ها: تمام فرضیه های پژوهش به جز فرضیه دوم مورد تایید واقع شد.
نتیجه گیری: نتایج پژوهش نشان می دهد که کیفیت خدمات، کیفیت سیستم و کیفیت اطلاعات در وب سایت دیجی کالا بر تجربه کاربر تاثیرگذار است و تجربه کاربر در وب سایت دیجی کالا بر نگرش کاربر نسبت به آن تاثیرگذار است. همچنین، نگرش کاربر نسبت به وب سایت دیجی کالا بر قصد استفاده از آن و قصد ارتباطات توصیه ای آن تاثیر معنادار دارد.

شناسایی مولفه‌های دانش بومی و ارائه الگوی مدیریت دانش طب بومی در منطقه مکران

نصرت ریاحی نیا

زمینه و هدف: حوزه طب بومی یکی از حوزه های دانش بومی است. تمایل مردم بومی به بهره گیری از دانش طب بومی در تشخیص و درمان بیماری ها، مدیریت دانش طب بومی در این منطقه و توجه به این موضوع را دو چندان کرده است. در این راستا پژوهش حاضر در صدد است تا با شناسایی مولفه های دانش بومی در منطقه مکران با تأکید بر طب بومی، الگوی مناسبی را برای مدیریت آن ارائه دهد.
روش پژوهش: پژوهش حاضر از نوع کاربردی است که با روش کیفی انجام شد. جامعه آماری پژوهش کارشناسان و صاحبنظران آشنا با دانش بومی منطقه مکران بودند که اعضای نمونه پژوهش با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. برای گردآوری داده ها از مصاحبه نیم ساختار یافته استفاده شد که فرآیند انجام مصاحبه ها تا رسیدن به اشباع نظری بعد از مصاحبه با تعداد 12 نفر از اعضای نمونه ادامه پیدا کرد. برای تحلیل، تفسیر و کدگذاری داده ها از روش تحلیل مضمون استفاده شد.
یافته ها: برپایه تحلیل داده های کیفی تعداد 175 کد اولیه به دست آمد. 55 کد بیانگر حوزه های مختلف دانش بومی بودند که در قالب 5 مقوله فرعی صنایع دستی، ماهیگیری، دامداری، کشاورزی و طب بومی و 2 مقوله اصلی دانش غیرپزشکی و دانش پزشکی دسته بندی شدند. 78 کد معرف حوزه های مختلف دانش طب بومی بودند که در قالب 6 مقوله فرعی نبض شناسی، رنگ چهره، رنگ ادرار و مدفوع، دارو درمانی، دعا درمانی، جراحی و معالجه سنتی و سپس 2 مقوله اصلی تشخیص سنتی و درمان سنتی قرار گرفتند. در نهایت 42 کد اولیه مرتبط با مولفه های مدل مدیریت دانش طب بومی نیز در قالب 14 مقوله فرعی و 5 مقوله اصلی تولید دانش،کسب دانش، توسعه و تسهیم دانش، انتقال دانش، و ثبت و ضبط دانش قرار گرفتند که ابعاد الگوی مدیریت دانش طب بومی منطقه مکران را نشان می دهند.
نتیجه گیری: باتوجه به ظرفیت بسیار بالای منطقه مکران در حوزه دانش طب بومی پژوهش حاضر با شناسایی مولفه های مختلف این دانش و ارائه الگویی برای مدیریت آن، زمینه مدیریت کارآمدتر این دانش را فراهم نموده است. افزون بر آن این پژوهش می تواند مبنایی برای انجام پژوهش های بیشتر در این حوزه باشد.