تعامل انسان و اطلاعات

کشف مؤلفه‌های زمینه‌ای موثر بر کاربردپذیری اینترنت اشیاء در کتابخانه‌های ایران: تئوری برخاسته از زمینه

صفیه طهماسبی لیمونی

هدف: کشف مؤلفه های بسترساز و زمینه ای کاربردپذیری اینترنت اشیاء در کتابخانه های ایران با رویکرد کیفی و براساس نظریه ی داده بنیاد است.
روش پژوهش: پژوهش حاضر به روش کیفی و بر اساس تئوری برخاسته از زمینه انجام شده است. اطلاعات از طریق مصاحبه ی نیمه ساختاریافته با 13 نفر از اعضای هیات علمی رشته علم اطلاعات و دانش شناسی بر پایه روش هدفمند و زنجیره ای گردآوری شد. برای روایی پژوهش از روش پاسخگو و برای پایایی از روش بین دوکدگذار(شاخص تکرارپذیری) استفاده شده است.
یافته ها: با بررسی متون و گزاره های به دست آمده از مصاحبه ها تعداد 7 مؤلفه ی زمینه ای کاربردپذیری اینترنت اشیاء در کتابخانه های ایران از 36 مقولات و مفاهیم شناسایی شدند که عبارتنداز: ارتباط و تبادل اطلاعات، آگاهی و شناخت، هوشمند سازی، یافت پذیری اطلاعات، سواد اطلاعاتی، خوداتکایی و خودکارسازی و ساختارها و زیرساخت ها .
نتیجه گیری: مؤلفه های زمینه ای شناسایی شده بستر مناسب را برای حاکمیت و تحقق پدیده اصلی کاربردپذیری اینترنت اشیاء در کتابخانه های ایران مهیا می سازند. بر اساس نتایج حاصله مدل پارادایمی و نظری کاربردپذیری اینترنت اشیاء در کتابخانه های ایران ترسیم و ارائه می گردد. با مشخص شدن مؤلفه های زمینه ای و ارتباط آن ها در مدل نظری و بر اساس نگرش مصاحبه شوندگان کتابخانه های ایران می توانند از آن برای استقرار و پیاده سازی اینترنت اشیاء استفاده کنند.

تأثیر جوسازمانی و تسهیم دانش بر رفتار نوآورانه کارکنان در شرکت‌های دانش بنیان

علی بیرانوند

هدف: هدف نهایی رفتار نوآورانه، بهبود عملکرد فرد، گروه و در نهایت کل سازمان است. عوامل بسیاری در تحقق رفتارنوآورانه کارکنان یک سازمان تأثیرگذار هستند که در این تحقیق به تأثیر دو عامل جو سازمانی وتسهیم دانش پرداخته شده است.
روش: تحقیق حاضر بر اساس هدف کاربردی و از نظر روش گردآوری اطلاعات، پیمایشی- توصیفی است. جامعه آماری این تحقیق شامل کلیه کارکنان رسمی شرکت های دانش بنیان استان فارس می باشند که در زمان انجام تحقیق(1399) 373 نفر بوده اند. با روش نمونه گیری تصادفی ساده و به کمک فرمول کوکران 189 نفر به عنوان نمونه تعیین گردید. به منظور گردآوری داده ها از پرسشنامه های استاندارد جو سازمانی بوک و همکارن (2005)، پرسشنامه تسهیم دانش هاف و ریدر (2004) و پرسشنامه رفتار نوآورانه جانسن و ولبا (2004) استفاده شده است. برای تحلیل داده از آزمون های تحلیل عامل تاییدی و مدل یابی معادلات ساختاری به کمک نرم افزار لیزرر و اس پی اس اس استفاده شده است.
یافته ها: نتایج نشان می دهد که جوسازمانی بر رفتار نوآورانه و تسهیم دانش تأثیر مستقیم و مثبت دارد. از طرفی تسهیم دانش نیز به صورت مستقیم و مثبت بر رفتار نوآورانه تأثیر دارد. تأثیر مستقیم جوسازمانی بر رفتار نوآورانه 52/0 است که این تأثیر گذاری به واسطه نقش تسهیم دانش تقویت و به میزان 83/0 افزایش پیدا می کند و این بدان معنی است که تسهیم دانش به میزان 31/0 تأثیرگذاری جوسازمانی بر رفتار نوآورانه را افزایش داده است.
بحث و نتیجه گیری: با شناخت مناسب از نوع رابطه و نحوه تأثیرگذاری جوسازمانی و تسهیم دانش بر عملکرد نوآورانه کارکنان در شرکت های دانش بنیان، مدیران این امکان را می یابند تا اقدامات مناسبتری جهت توسعه نوآوری در شرکت، در راستای بهره وری بیشتر سازمان، برنامه ریزی و مدیریت داشته باشند.

بررسی میزان آشنایی، استفادۀ و نیز بررسی اثربخشی نقشه‌های ذهنی در فرایند بازیابی اطلاعات

اعظم صنعت جو

زمینه و هدف: نقشۀ ذهنی یک نوع یادداشت‎برداری تمام رنگی و مصور است که در کانون نقشه، ایده و یا موضوع اصلی قرار دارد. سپس از این کانون شاخه‎هایی منشعب می‎شوند که نشان‎دهندۀ ایده‎های اصلی بوده و همۀ آن‎ها به ایده‎ای که در مرکز نقشه قرار دارد متصل هستند. نقشه‎های ذهنی در حوزۀ بازیابی اطلاعات مبحث نسبتاً جدیدی است، پژوهش‎های اندکی در خصوص بررسی اثربخشی نقشه‎های ذهنی در این حوزه در دنیا انجام شده است. هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی نقشه های ذهنی در فرایند بازیابی اطلاعات است.
روش : پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از جهت گردآوری اطلاعات در خصوص آشنایی و استفاده دانشجویان تحصیلات تکمیلی از نقشه‎های ذهنی به روش پیمایشی است. همچنین پژوهش حاضر از جهت بررسی تأثیر ابزار نقشۀ ذهنی در بازیابی اطلاعات شبه آزمایشی است. جامعۀ آماری پژوهش حاضر شامل کلیه دانشجویان تحصیلات تکمیلی (کارشناسی ارشد و دکتری) دانشگاه فردوسی مشهد سال 1395- 1396، در چهار حوزۀ علوم انسانی، علوم پایه، علوم مهندسی و علوم کشاورزی هستند. حجم نمونۀ آماری مرحله اول پژوهش شامل 224 نفر دانشجویان کارشناسی ارشد و 127 نفر دانشجویان دکتری است. حجم کل جامعۀ آزمایشگاهی 30 نفر می باشد. روش نمونه گیری مرحلۀ اول پژوهش تصادفی طبقه ای نسبتی است. حجم نمونۀ مرحلۀ دوم آزمایشگاهی به صورت هدفمند است. برای گردآوری داده‎ها در این پژوهش، از پرسشنامه استفاده شده است. آلفا کرونباخ پرسشنامه شمارۀ یک بیش تر از 8/0 و پرسشنامۀ شمارۀ دو و سه بیش تر از 7% است.
یافته ها: باتوجه به تحلیل های آماری، میزان آشنایی و استفاده دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه فردوسی مشهد از نقشه های ذهنی کم تر از حد متوسط می باشد. میانگین میزان رضایت از کل فرایند جستجو مرحلۀ دوم پژوهش (833/3) بیش تر از مرحلۀ اول (704/3) می باشد و میانگین اثربخشی که از طریق سنجش میزان رضایت از کل فرایند جستجو سنجیده شد در مرحله دوم فرایند جستجو (با کمک نقشۀ ذهنی) (359/3) بیش تر از مرحلۀ اول فرایند جستجو (بدون نقشۀ ذهنی) (332/2) می باشد.
نتیجه گیری: نقشه های ذهنی باتوجه به تحلیل های آماری ابزار اثرگذاری در فرایند بازیابی اطلاعات است که می توان با برنامه ریزی دقیق، هدفمند و با مشورت از متخصصان حوزۀ بازیابی اطلاعات و علم اطلاعات از این ابزار استفاده کرد. سیستم های اطلاعاتی، موتورهای جستجو، نیاز اطلاعاتی و ... از جمله زمینه هایی است که می‎توان نقشه‎های ذهنی را در آن بررسی کرد.

ارائه مدل بازاریابی محتوای دیجیتال (مطالعه موردی: بلاگرهای اینستاگرام)

رسول ثانوی فرد

زمینه و هدف: محتوای اینستاگرام امروزه یکی از دغدغه های صاحبان کسب وکار محسوب می شود. اما مسئله مهم در تولید محتوای اینستاگرام فقط نوشتن یک متن نیست. بلکه نحوه انتقال و فهم مخاطب از متن نوشته شده مهم است. این مقاله با هدف ارائه مدل بازاریابی محتوای دیجیتال برای بلاگرهای اینستاگرام سامان یافته است.
روش پژوهش: از لحاظ هدف، کاربردی و از لحاظ نحوه گردآوری اطلاعات جزء پژوهش¬های آمیخته (کمی و کیفی ) است. جامعه آماری در بخش کیفی شامل خبرگان و افراد آگاه به امر در زمینه بازاریابی محتوای دیجیتال و در بخش کمّی شامل تمام فالوئرهای بلاگرهای اینستاگرام می باشد. نمونه در بخش کیفی با اشباع نظری (20 نفر) با استفاده از نمونه گیری هدفمند و در بخش کمّی بر اساس فرمول کوکران 400 نفر به روش تصادفی طبقه¬ای برآورد گردید. ابزار گردآوری داده ها، مصاحبه و پرسشنامه محقق ساخته بود که تقریبا 600 پرسشنامه به صورت آنلاین فرستاده شد و 400 پرسشنامه برای تحلیل برگشت داده شد. برای تجزیه و تحلیل داده¬ها از نرم افزار lisrel و smartpls3 استفاده شد.
یافته ها: نتایج به دست آمده به شناسایی 36 مولفه و 95 شاخص منجر شد که 7 مؤلفه اثرگذار شامل انگیزه ها، هوش تجاری، تجربه مخاطب، ترجیحات و سلیقه ها، تحقیق و توسعه، خلاقیت و اینفلوئنسرها که به ترتیب به میزان 0.119، 0.138، 0.105، 0.222، 0.128، 0.144 و 0.212 بر بازاریابی محتوای دیجیتال تأثیر داشتند. و 11 مؤلفه رقابت پذیری، ارتباطات، اعتماد مخاطب، خلق ارزش برای مخاطب، ارتقای فرهنگ یادگیری الکترونیک، وفاداری و ترغیب به خرید، آگاهی از برند، سلامت برند، اثربخشی بازاریابی الکترونیک، تبلیغات دهان به دهان و مشارکت از بازاریابی محتوای دیجیتال تأثیر می پذیرند. علاوه بر این، سازوکارها، تسهیلگرها و موانع پیش روی بازاریابی محتوای دیجیتال نیز ارائه شد.
نتیجه گیری: نتایج این پژوهش به عنوان گام اولیه در بررسی محتوای دیجیتال برای بلاگرهای اینستاگرام قابل استفاده بوده و برای متخصصان بازاریابی و رفتار مصرف کننده نیز کاربردی است. بر اساس نتایج، توجه به محتوای صفحات بلاگرها در اینستاگرام درزمینه بازاریابی، شرایط مطلوب را جهت بهبود نگرش مصرف کنندگان به تبلیغات و فروش آنلاین فراهم می آورد.

طبقه‌بندی و اولویت‌بندی کیفیت خدمات بر اساس ‌مدل رضایت مشتری کانو، تأثیر عملکرد نامتقارن و سروکوآل

محمدرضا اسمعیلی گیوی

هدف: هدف این پژوهش، طبقه بندی مؤلفه های کیفیت خدمات سروکوآل در کتابخانه‏ های عمومی بر اساس مدل رضایت مشتری کانو و اولویت بندی آنها براساس تحلیل تأثیر عملکرد نامتقارن است. همچنین تعیین طبقه بندی مؤلفه های سروکوآل برحسب گروه های کاربران نیز دیگر هدف این پژوهش است.
روش: روش پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر گردآوری داده ها پیمایشی- توصیفی است. جامعه مورد مطالعه شامل اعضای فعال 15 سال و بالاتر در پنج کتابخانه عمومی شهری شهرستان قائمشهر است که با روش نمونه گیری طبقه ای تصادفی تعداد 300 پرسشنامه وارد تحلیل شد. ابزار پژوهش شامل دو پرسشنامه سنجش رضایت مشتری و پرسشنامه سروکوآل بود.
یافته ها: اولویت اقدامات کتابخانه های عمومی شامل 1) افزایش سطح عملکرد ویژگیِ عملکردی پاسخ گویی، 2) افزایش سطح عملکرد ویژگیِ انگیزشی ابعاد فیزیکی، 3) حفظ سطح عملکرد ویژگیِ اساسی مسئولیت پذیری، 4) حفظ سطح عملکرد ویژگیِ انگیزشی قابلیت اعتماد، و 5) حفظ سطح عملکرد ویژگیِ انگیزشی همدلی وتوجه شناسایی شد. همچنین طبقه بندی ویژگی ها براساس ویژگی های جمعیت شناختی نشان داد رضایت زنان در همه ویژگی ها بیشتر از مردان جلب شده است، با افزایش سن و تحصیلات، رضایت کاربران از خدمات کتابخانه بیشتر شده است و با افزایش میزان سابقه استفاده از کتابخانه، میزان رضایت کاربران از ابعاد فیزیکی و قابلیت اعتماد افزایش و میزان رضایت از همدلی وتوجه کاهش یافته است.
نتیجه گیری: سنجش رضایت کاربران با استفاده از مدل کانو و تحلیل تأثیر عملکرد نامتقارن در مقایسه با ضریب رگرسیونی خطیِ قادر به تعیین اولویت اقدامات براساس عملکرد مثبت و منفی است. همچنین این پژوهش نشان داد میزان رضایت از خدمات کتابخانه های عمومی براساس گروه های مختلف کاربران می تواند متفاوت باشد و لازم است کتابخانه های عمومی و کتابداران در ارائه خدمات به گروه های مختلف کاربران از نظر جنسیت، سن، تحصیلات و سابقه استفاده استفاده از کتابخانه و رفتار با آنها، اقدامات ویژه و منحصربه فردی را مد نظر قرار دهد.

شناسایی فرصت‌های سفر مشتری در مدل 5A در صنعت گردشگری

محمد غفاری

زمینه و هدف: گسترش روزافزون فناوری ها، مشتریان را توانمند ساخته و از طرفی باعث تسهیل ارتباط شرکت ها با مشتریان شده است. بنابراین بازاریابان باید به دنبال تغییر در مسیرهای قبلی خرید مشتریان و خلق مسیرهای جدید منطبق با این تغییرات باشند. مسیر جدید خرید مشتریان در عصر ارتباطات، به صورت مدل 5A (شامل اگاهی، جذب، پرسش، اقدام و حمایت)، باز طراحی شده است و هدف این پژوهش، شناسایی فرصت های سفر مشتری در مدل 5A در صنعت گردشگری است.
روش: رویکرد پژوهش حاضر کیفی و جامعۀ آن خریداران آنلاین بلیط و تور گردشگری در استان تهران در بازۀ زمانی بهمن ماه 1397 تا مرداد ماه 1398است؛ که تعداد 12 نفر از طریق نمونه گیری هدفمند به عنوان نمونۀ پژوهش تا رسیدن به اشباع نظری، انتخاب شده اند. داده های مورد نیاز پژوهش از طریق مصاحبۀ نیمه ساختار یافته جمع آوری و با استفاده از تحلیل مضمون تجزیه و تحلیل شدند.
یافته ها: از تحلیل متن مصاحبه ها، 35 شاخص و 17 مفهوم در قالب 5 مقولۀ اصلی شناسایی شدند. یافته های پژوهش نشان می دهد که مقولۀ آگاهی شامل مفاهیم تبلیغات شفاهی (توصیه ای)، تبلیغات رسانه ای (رسانه های اجتماعی، محیطی، رسانه های جمعی) و بهبود سئو می شود. مقولۀ جذب، مفاهیم جایگاه یابی برنامه ریزی شده و موردانتظار، استفاده از جاذبه های منطقی و ارتباطات بازاریابی (تبلیغات ترغیب کننده) را در بر می گیرد. در مقولۀ پرسش، مفاهیم تقویت مرکز ارتباط با مشتریان، بازاریابی گروه های اجتماعی، بازاریابی محتوایی و بازاریابی رسانه های اجتماعی می گنجد. مقولۀ اقدام شامل مفاهیم تسهیل خرید برندها از طریق برنامه های کاربردی (اپلیکیشن های) تلفن های همراه، سهولت در پرداخت الکترونیکی از طریق درگاه پرداخت، ارائه آپشن هایی متفاوت از دیگر برندها و یکپارچگی کانال های افلاین و آنلاین از طریق تلفن همراه هوشمند را در بر می گیرد. و در نهایت، مقولۀ حمایت، مفاهیم برنامه های مراقبت از مشتریان، برنامه های وفاداری شامل ارائه پاداش و امتیازات و مدیریت ارتباط با مشتری اجتماعی (ایجاد و برانگیختن گفتگو میان مشتریان به منظور حل مسائل آنان) را در بر می گیرد.
نتیجه گیری: در پژوهش حاضر فرصت های شناسایی شده در هر مرحله از مدل 5A در صنعت گردشگری مشخص شدند که بر اساس آن ها می توان ادعا کرد که شرکت ها با به کارگیری این فرصت ها، راهکارهایی را ایجاد می کنند که مشتریان از برندها آگاه می شوند، جذب برندها می شوند، به پرسش های آنها پاسخ داده می شود، محصولات و خدمات برندها را خریداری می کنند و در آخر هم از برندها حمایت می کنند و به تبلیغ کنندگان برندها تبدیل می شوند. مهمترین فرصت ها یا نقاط تماس سفر مشتری در مسیر 5A در صنعت گردشگری از نظر افراد مصاحبه شونده شامل: پیشنهاد دوستان و اشنایان، طراحی زیبای سایت، کسب اطلاعات از وب سایت شرکت ، پرداخت از طریق درگاه الکترونیکی، ارسال پیامک، هستند. در ادامه به پژوهشگران پیشنهاد می شود به منظور تکمیل مدل پیشنهادی پژوهش حاضر، تحقیقاتی نیز در صنایع دیگر یا در همین صنعت گردشگری، با جامعۀ آماری گردشگران خارجی و یا در بافت سایر شهرها، با روش های کمی یا کیفی نیز انجام دهند.