تعامل انسان و اطلاعات

تعیین شاخص‌های ارزیابی دسترس‌پذیری محیط تعامل در سامانه‌های آموزش مجازی با بهره‌گیری از روش BWM

یعقوب نوروزی

زمینه و هدف: هدف از پژوهش حاضر شناسایی و اولویت بندی شاخص های ارزیابی قابلیت های دسترس پذیری محیط تعامل در سامانه های آموزش مجازی است.
روش پژوهش: در مرحله اول تحقیق، برای شناسایی شاخص های ارزیابی از شاخص های مندرج در ایزو ۹۲۴۱، سیاهه ای بومی سازی شده منطبق با سامانه های آموزش مجازی در داخل کشور تهیه شد. سپس با بهره گیری از روش دلفی فازی و نظرات خبرگان از نظام آموزش عالی کشور، شاخص های شناسایی شده، تعدیل و نهایی شدند. در مرحله بعد این شاخص ها با استفاده از روش BWM از دیدگاه صاحب نظران حوزه دسترس پذیری سامانه های آموزشی و یادگیری الکترونیکی اولویت بندی و میزان اهمیت آن ها مشخص شد.
نتایج: چارچوب نهایی شاخص های ارزیابی قابلیت های دسترس پذیری محیط تعامل (رابط کاربری) سامانه های آموزش مجازی در چهار شاخص کلی (رهنمودهای عمومی و ملزومات، ورودی ها، خروجی ها، خدمات پشتیبانی، کمک و مستندسازی آنلاین) و با ۲۴ زیرشاخص تدوین و اولویت بندی شد. بدین منظور از نرم افزار لینگو استفاده شد. بر اساس یافته های پژوهش مؤلفه«سازگاری با فناوری های دسترس پذیری ساز» رتبه اول را در بین تمامی زیر شاخص ها کسب کرد. مؤلفه «مستندسازی آنلاین» رتبه دوم و «تنظیم سطوح دسترس پذیری» رتبه سوم را کسب کردند. آخرین رتبه نیز (رتبه ۲۴) به «دوربین» تعلق گرفت.
نتیجه گیری: اتفاق نظری در مورد چارچوب استاندارد برای ارزیابی قابلیت دسترس پذیری سامانه های آموزش مجازی وجود ندارد. در بیان کلی باید گفت با مرور تحقیقات انجام شده در این حوزه، خلأ تحقیقاتی در زمینه عدم شناسایی همه جانبه و ارائه تصویر کلی و منسجم جهت ارزیابی دسترس پذیری محیط تعامل در سامانه های آموزش مجازی دیده شد و این نتیجه حاصل شد که برای بهبود استفاده از سامانه های آموزش مجازی، شناسایی و اولویت بندی عوامل مرتبط با ارزیابی قابلیت دسترس پذیری سامانه های آموزش مجازی ضروری است. از نوآوری مقاله حاضر، ارائه چارچوبی جامع برای شناسایی و اولویت بندی شاخص های ارزیابی دسترس پذیری محیط تعاملی در سامانه های آموزش مجازی به صورت بومی شده برای کشور است. سرعت اینترنت در ایران بالا نیست و روشن کردن دوربین در زمان برگزاری کلاس های مجازی به علت حجم بالای اینترنتی که مصرف می کند باعث قطع اتصال و ارتباط فی مابین است. جامعه آماری پژوهش به این حقیقت واقف بوده اند، به همین خاطر باتوجه به شرایط موجود کمترین وزن را به این شاخص اختصاص دادند.

نقش هراس ارتباطی و بیان خود واقعی در استفاده از اینستاگرام و سلفی

محمود پویان فر

زمینه و هدف: هدف اصلی و کلی پژوهش حاضر بررسی نقش هراس ارتباطی و بیان خود واقعی در استفاده از اینستاگرام و سلفی است.
روش پژوهش: در این پژوهش همبستگی از چهار پرسشنامه ی «هراس ارتباطی»، «مقیاس میزان اصالت»، «استفاده از اینستاگرام» و «گرفتن سلفی» در یک نمونه تصادفی از جامعه آماری شامل دانشجویان مشغول به تحصیل مقطع کارشناسی دانشگاه بیرجند (357 شرکت کننده) استفاده شد.
یافته ها: استفاده از اینستاگرام بیش از حد متوسط و ارسال عکس های سلفی و سلفی های ویرایش شده کمتر از حد متوسط بود. با افزایش میزان متغیرهای روان شناختی مورد مطالعه، استفاده از اینستاگرام، عکس های سلفی و سلفی های ویرایش شده افزایش یافت. همچنین با افزایش هراس ارتباطی، بیان خود واقعی در اینستاگرام کاهش یافت.

نتیجه گیری: در جامعه مورد مطالعه ما اکثر افراد گرایش بیشتری به درون گرایی دارند و تمایلی به نمایش خود ندارند. افرادی که توانایی بالایی برای بیان خود واقعی از طریق عکس های سلفی دارند، از اینستاگرام بیشتر استفاده می کنند، عکس های سلفی زیادی ارسال می کنند و همچنین از ویرایش بر روی عکس های سلفی خود بیشتر استفاده می کنند. افراد با هراس ارتباطی بالا توانایی کمتری در بیان خود از طریق اینستاگرام دارند و بالعکس؛ این می تواند به این دلیل باشد که توانایی افراد جامعه مورد بررسی در بیان خود واقعی در محیط چهره به چهره بیشتر از توانایی بیان خود واقعی در اینستاگرام بوده است.

ارائه الگوی رفتار اطلاع‌یابی مصرف‌کننده در تجارت الکترونیک

میرزا حسن حسینی

زمینه و هدف: رفتار اطلاع یابی مصرف کننده در حوزه تجارت الکترونیک و خدمات مبتنی بر وب دارای ابعاد مختلف از جمله مولفه های روان شناسی، فرهنگی، اقتصادی، شخصیتی و ... است. از آن ‎جایی که بازار تجارت الکترونیک دائما در حال رشد است، فرصت توسعه خوبی را برای کسب و کارها به وجود می آورد، از همین رو فرصت های تجاری باید با مشخصه ها و ویژگی های رفتاری مصرف کننده بیشتر انطباق داده شود تا نیازهای مشتری را بهتر برآورده کنند و موفقیت تجاری را تسهیل کند. پژوهش حاضر با هدف ارائه الگوی رفتار مصرف کننده در تجارت الکترونیکی با رویکرد اکتشافی انجام شد.
روش پژوهش: این پژوهش از نظر هدف بنیادی و از نوع پژوهش های توصیفی پیمایشی است که به شیوه آمیخته اکتشافی انجام پذیرفت.
یافته ها: نتایج نشان داد که مدل رفتار اطلاع یابی مصرف کننده در تجارت الکترونیک شامل: شرایط علی، مقوله ها، بسترها، عوامل مداخله گر، راهبردها و پیامدها است. همچنین در بخش کمی نیز نتایج تحقیق حاکی از تایید اکثر مولفه های بخش کیفی تحقیق توسط خبرگان بود.
نتیجه گیری: بررسی الگوها و مدل های رفتاری مصرف کننده در تجارت الکترونیک برای موسسات ضروری است و در این راستا بایستی از نتایج مدل این تحقیق و سایر مدل های ارائه شده در حوزه مورد مطالعه استفاده کرد تا زمینه های پیش بینی رفتار مصرف کننده ایجاد شود.

بررسی پایش رابطه ابعاد سواد فناوری اطلاعات و ارتباطات کارشناسان بازاریابی صنایع تولیدی با میزان موفقیت آنان در بازاریابی

محمود احمدی شریف

هدف: این پژوهش با هدف آگاهی از رابطه پایش، بین مؤلفه های سواد اطلاعاتی کارشناسان بازاریابی صنایع تولیدی با میزان موفقیت آنان در بازاریابی با میزان موفقیت آنان در بازاریابی به انجام رسیده است.
روش پژوهش: روش پژوهشی توصیفی - پیمایشی از نوع همبستگی است. جامعه آماری پژوهش کلیه کارشناسان بازاریابی صنایع تولید مواد غذایی شهر تهران است که دلیل وسعت جامعه آماری تعداد ۳۸۴ از آنان به عنوان نمونه انتخاب شدند. برای گردآوری داده های مربوط به سواد اطلاعاتی از پرسش نامه سواد فناوری اطلاعات و ارتباطات کاتز و مک لین (۲۰۰۷) و برای سنجش میزان موفقیت کارشناسان در امر بازاریابی از پرسش نامه محقق ساخته استفاده شده است. پایایی کلی پرسش نامه سواد اطلاعاتی بر اساس فرمول ضریب آلفای کرونباخ ۷۸/. و پایایی پرسش نامه محقق ساخته ۷۲/ ۰برآورد گردید.
یافته: برای تجزیه وتحلیل داده ها در بخش آمار استنباطی بر ضریب همبستگی از فرمول پیرسون و برای تعیین نرمال بودن داده ها از آزمون کلموگروف اسمیرنف استفاده شده است.
نتیجه گیری: نتایج حاصل از پژوهش نشان داد که بین سواد فناوری اطلاعات و ارتباطات و هریک از ابعاد آن (شرح دادن، دستیابی، ارزشیابی، مدیریت کردن، ترکیب کردن، خلق کردن و ارتباط برقرارکردن) با میزان موفقیت کارشناسان در امر بازاریابی رابطه وجود دارد.

ارزیابی فرایند یادگیری سازمانی کتابداران کتابخانه‌های دانشگاهی بر اساس مدل مارکوارت

منصور ترکیان تبار

زمینه و هدف: این پژوهش با هدف ارزیابی فرایند یادگیری سازمانی کتابداران کتابخانه های دانشگاهی بر اساس مدل مارکوارت به انجام رسیده است.
روش پژوهش: این پژوهش به لحاظ هدف کاربردی و به لحاظ روش، توصیفی - پیمایشی است. جامعه آماری شامل ۵۵۲ نفر از کتابداران کتابخانه های واحدهای دانشگاه آزاد اسلامی است. حجم نمونه با استفاده از جدول کرجسی و مورگان ۲۲۷ نفر برآورد گردید. برای گردآوری داده های موردنیاز پژوهش از پرسش نامه محقق - ساخته برای سنجش پنج مؤلفه سازمان یادگیرنده بر اساس مدل مارکوارت (پویایی یادگیری، تحول سازمانی، توانمندسازی افراد، مدیریت دانش و به کارگیری فناوری) استفاده شد. برای تعیین توزیع نرمال داده ها از فرمول کلموگروف اسمیرنف، برای محاسبه پایایی پرسش نامه از ضریب آلفای کرونباخ و برای آزمون فرضیه های پژوهش از آزمون t استفاده شد. داده های پژوهش با استفاده از نرم افزار آماری SPSS26 مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت.
یافته ها: نتایج حاصل از پژوهش نشان داد یادگیری سازمانی در کتابخانه های واحدهای دانشگاه آزاد اسلامی از وضعیت مطلوبی برخوردار است و این وضعیت در مورد هر پنج مؤلفه مورد بررسی (پویایی یادگیری، تحول سازمانی، توانمندسازی افراد، مدیریت دانش و به کارگیری فناوری) نیز مورد تأیید قرار گرفت.
نتیجه گیری: اگرچه نتیجه این پژوهش نشان از مطلوب بودن فرایند یادگیری سازمانی در کتابخانه های واحدهای دانشگاه آزاد اسلامی دارد بااین حال استمرار این نوع یادگیری به جهت تغییر و تحولات فراوانی که در جهان امروز شاهد آن هستیم برای تمامی سازمان ها به ویژه انواع کتابخانه ها یک ضرورت اساسی است.

شناسایی و رتبه‌بندی پیشایندهای مؤثر بر پیاده‌سازی سیستم مدیریت اسناد الکترونیک و تأثیر آن بر رضایت ارباب‌رجوع

محمد مهدی دوالی

هدف: هدف این پژوهش شناسایی و اولویت بندی عوامل مؤثر بر پیاده سازی سیستم مدیریت اسناد الکترونیک و تأثیر آن بر رضایت ارباب رجوع است.
روش شناسی: این پژوهش از نوع توصیفی-همبستگی و با ماهیت کاربردی است و با توجه به اینکه شناسایی عوامل مؤثر بر پیاده سازی سیستم مدیریت اسناد الکترونیک بخشی از کار تحقیق بوده است لذا می توان از نوع اکتشافی هم در نظر گرفت. نمونه آماری پژوهش برای پرسشنامه اول که برای اولویت بندی ابعاد و مؤلفه ها و برای استفاده از تحلیل فرآیند سلسله مراتبی10 نفر از مدیران سازمان ثبت احوال استان هرمزگان انتخاب شدند. برای تجزیه وتحلیل این بخش از نرم افزار اکس پرت چویس استفاده شد. پرسشنامه دوم بر اساس روش کمی و مقیاس پنج درجه لیکرت طراحی شد و در بین 384 نفر از ارباب رجوع هایی که به ثبت احوال استان هرمزگان مراجعه می کردند توزیع گردید. برای تجزیه وتحلیل این بخش نیز از نرم افزار اسمارت پی ال اس استفاده شد. برای بررسی روایی پرسشنامه از روش روایی محتوایی و پایایی از معیار آلفای کرون باخ و پایایی ترکیبی استفاده گردید. نتایج: بر اساس یافته های این مطالعه 44 عامل شناسایی شدند که بر سیستم مدیریت اسناد الکترونیک مؤثر بودند که بر اساس روایی محتوا (cvr) تعداد 21 عامل مورد تائید نهایی قرار گرفت که این عوامل در چهار متغیر اصلی انتظار عملکرد، انتظار تلاش، نفوذ اجتماعی و شرایط تسهیل کننده طبقه بندی شدند. یافته های مربوط به رتبه بندی معیارهای اصلی نشان می دهد انتظار عملکرد با وزن 380/0 رتبه اول را کسب نمود. سپس نفوذ اجتماعی با وزن 280/0 رتبه دوم، شرایط تسهیل با وزن 220/0 رتبه سوم و انتظار تلاش با وزن 120/0 رتبه چهارم را به خود اختصاص داده اند و نهایتاً تأثیر 3 عامل انتظار عملکرد، نفوذ اجتماعی و شرایط تسهیل کننده بر رضایت ارباب رجوع مورد تائید قرار گرفت.
نتیجه گیری: با توجه به نتایج بهدست آمده از این مطالعه می توان نتیجه گرفت که با شناسایی عوامل مؤثر بر سیستم مدیریت اسناد الکترونیک خواهیم توانست زمینه سازی هر چه بهتر را برای پیاده سازی سیستم مدیریت اسناد الکترونیک در نظام اداری کشور فراهم ساخته و از این طریق گامی مؤثر در ایجاد رضایت ارباب رجوع برداریم.