تعامل انسان و اطلاعات

اعتباریابی منابع و چالش‌های آن در بین دانشجویان علوم ورزشی دانشگاه بیرجند

رحمان معرفت

زمینه و هدف: پژوهش حاضر با هدف شناسایی روش های اعتباریابی منابع در بین دانشجویان علوم ورزشی دانشگاه بیرجند اجرا شد.
روش پژوهش: پژوهش حاضر، با روش گراندد تئوری و با رویکرد کیفی انجام گرفته است. جامعۀ آماری پژوهش شامل دانشجویان علوم ورزشی دانشگاه بیرجند و شامل67 نفر بودند. گردآوری داده ها با کمک مصاحبۀ نیمه ساختاریافته انجام شد. فرآیند انجام مصاحبه ها تا رسیدن به نقطه اشباع ادامه پیدا کرد. از مصاحبه شانزدهم تا بیستم داده های بدست آمده تکراری بود بر همین اساس پژوهشگران اقدام به توقف گردآوری داده ها نمودند. تحلیل همزمان داده های گردآوری شده با استفاده از کدگذاری با کمک نرم افزار مکس کیودا نسخه 2020 انجام شد. برای تعیین اعتبار پژوهش از روش بررسی به وسیله اعضاء استفاده شد که برای این منظور بعد از کدگذاری اولیه، کدها و مقوله ها برای دست کم 10 نفر از مصاحبه شوندگان ارسال شد و مورد تأیید آن ها قرار گرفت. در پژوهش حاضر، رهیافت ساختگرایانه در گراندد تئوری مبنای کار قرار گرفته است، بنابراین مدل پارادایمی ارائه نشد.
یافته های پژوهش: در کدگذاری محوری داده ها، در مجموع شش چالش اصلی مرتبط با اعتباریابی دانشجویان علوم ورزشی حاضر در مصاحبه ها همچون عدم آشنایی با بررسی تخلفات پژوهشی، عدم آشنایی با سرقت علمی، عدم آشنایی با نرم افزارهای سرقت علمی و غیره بدست آمد. همچنین 15 کد محوری مرتبط با پرسش دوم پژوهش، چگونگی اعتباریابی دانشجویان علوم ورزشی بدست آمد.
نتیجه گیری: به نظر می رسد آموزش شیوه اعتباریابی منابع به دانشجویان علوم ورزشی حاضر در پژوهش احساس می شود و آموزش آنان می تواند چالش های اعتباریابی منابع را در بین دانشجویان کمتر نماید و شیوه اعتباریابی منابع آنان را بهبود بخشد.

بررسی قصد استفاده از چت‌بات‌های مبتنی بر هوش مصنوعی توسط مشتریان با رویکرد پذیرش تکنولوژی

سید مهدی میرمهدی

هدف: چت بات ها به عنوان یکی از دستاوردهای هوش مصنوعی، توانسته اند شیوه ارائه خدمات مشتری را دگرگون سازند. با گسترش این فناوری در سازمان ها، شناخت عواملی که بر قصد استفاده مشتریان از چت بات های هوشمند تأثیرگذارند، به ضرورتی اجتناب ناپذیر تبدیل شده است. پژوهش حاضر با رویکرد مدل های پذیرش فناوری، در پی تبیین عوامل مؤثر بر تمایل مشتریان به استفاده از چت بات ها در تعاملات خدماتی است.
روش پژوهش: این پژوهش از نوع کمی، کاربردی و به روش توصیفی– پیمایشی انجام شده است. در این پژوهش، جامعه آماری شامل کلیه افرادی است که به عنوان مشتری، تجربه استفاده از خدمات چت بات های مبتنی بر هوش مصنوعی را داشته اند. نمونه آماری این تحقیق شامل ۲۳۰ نفر از این افراد است. به منظور تحلیل داده های گردآوری شده، پس از تأیید شاخص های اندازه گیری، مدل ساختاری پژوهش، با بهره گیری از نرم افزار SmartPLS ارائه و آزمون شده است.
یافته ها: این تحقیق به بررسی درک چگونگی و چرایی تصمیم کاربران برای استفاده از چت بات های مبتنی بر هوش مصنوعی پرداخت. بر اساس اهداف تحقیق، 9 فرضیه به منظور بررسی و ارزیابی تعریف و طراحی شد و از میان 9 فرضیه مطرح شده، 7 فرضیه تأیید و 2 فرضیه رد شد.
نتیجه گیری: با ادغام ربات های چت در فرایندهای تجاری، سازمان ها می توانند کانالی نوآورانه برای ارتباط با مشتریان ایجاد کنند. چت بات ها به دلیل ارتباط مستقیم با کاربران و نقش آن ها در تسهیل فرایندهای مختلف، نیازمند طراحی با دقت و توجه به اصول کاربردپذیری هستند. یک چت بات کاربرپسند نه تنها موجب افزایش رضایت کاربران بلکه به پذیرش بیشتر این فناوری ها در میان عموم مردم کمک کند.

مولفه های موثر بر کاربرد قوانین حق مولف درکتابخانه‌های دیجیتال

علی ساعتچی

هدف: افزایش کمی و کیفی کتابخانه های دیجیتال، پدیده ای است که در پاسخ به نیاز روزافزون جامعه در جهت دستیابی به اطلاعات به وجود آمده است. این مقاله با هدف این مقاله شناسایی عوامل مؤثر در کاربرد قوانین حق مؤلف در کتابخانه های دیجیتال تدوین شده است.
روش شناسی: پژوهش حاضر، ازنظر هدف کاربردی و نوع جمع آوری داده ها، کیفی و از نوع روش فراترکیب انجام شد. همچنین ابزار گردآوری داده ها و اطلاعات، مقالات علمی پژوهشی منتشرشده در نشریات معتبر فارسی و انگلیسی در12سال اخیر بود. از 342 مقاله استخراج شده طی مراحل فراترکیب، 58 مقاله با استفاده از کلیدواژه های فارسی حق مؤلف، مالکیت فکری، کتابخانه دیجیتال و کلیدواژه های انگلیسی Copyright,intellectual property,digital libraries در پایگاه های اطلاعاتی نورمگز، مگیران،SID Science Direct, Emerald, Springer EBSCO, SEVIER, Wiley انتخاب گردید. در این پژوهش ابتدا برای تمام عوامل استخراج شده از مطالعات پیشین، کدی در نظر گرفته و سپس با در نظر گرفتن مفهوم هر یک از کدها، در یک مفهوم مشابه دسته بندی شدند. برای کنترل کدها و مقوله های استخراجی از دو کدگذار استفاده شد و شاخص موردنظر در این زمینه، شاخص «کاپا»ست.
یافته ها: بر اساس تحلیل های صورت گرفته به کمک روش تحلیل محتوا، درمجموع، تعداد 8 مقوله اصلی (سیاست گذاری ، ماهیت محتوا، توسعه فناوری، حمایت از استفاده کنندگان، حمایت از پدیدآورندگان، تولیدکنندگان محتوا، ماهیت استفاده، فرهنگ سازی ) و 18مقوله فرعی برای حق مؤلف در کتابخانه دیجیتال کشف و استخراج شد. برای رتبه بندی عوامل از آزمون فریدمن استفاده شد. نتایج آزمون نشان داد؛ در این آزمون بیشترین مقدار میانگین 12/84است، بدین ترتیب عامل «توسعه فناوری ها» از بالاترین درجه اهمیت و رتبه اول برخوردار است. همچنین عوامل «ماهیت استفاده » و «حمایت از پدیدآورندگان » به عنوان رتبه دوم و سوم اهمیت قرار دارند. از طرف دیگر عوامل «ماهیت محتوا»، «تولیدکنندگان محتوا» و «حمایت از استفاده کنندگان» به ترتیب از کمترین درجه اهمیت برخوردار هستند.
نتیجه گیری: این پژوهش نشان می دهد، قوانین حق مؤلف در کتابخانه های دیجیتال با کتابخانه های سنتی تفاوت زیادی دارند. بر اساس نتایج پژوهش، کتابخانه های دیجیتال برای ارائه خدمات به کاربران خود باید نیازمندنگرشی ژرف تر درزمینه قوانین حق مؤلف باهدف رعایت حقوق تولیدکنندگان و استفاده کنندگان منابع اطلاعاتی هستند.

ارائه الگویی برای افزایش تعامل دانشجویان با استادان و محتوای دروس بر اساس تکنیک‌های داده‌کاوی

محمد مرادی

زمینه و هدف: دانشگاه ها هر نیم سال تحصیلی به منظور آگاهی از تحقق استانداردهای کیفیت، به ارزیابی کیفیت آموزشی استادان بر اساس شاخص های ارزشیابی تعیین شده توسط وزارت علوم می پردازند. اما هیچ گاه بررسی نشده است که کدام یک از شاخص های تعیین شده، تأثیر بیشتری برافزایش تعامل دانشجو با استاد و محتوای دروس و درنتیجه افزایش یادگیری و بازدهی دانشجویان داشته است. همچنین، روش هایی مانند تکنیک های تصمیم گیری چندشاخصه (MADM) تنها نظرات خبرگان را برای هر یک از شاخص های ارزشیابی می سنجند که ممکن است با واقعیت در تناقض باشد. لذا هدف این پژوهش ارائه الگویی به منظور افزایش تعامل دانشجویان با استادان و محتوای دروس بر اساس تکنیک های داده کاوی است.
روش پژوهش: به منظور بررسی اهمیت هر شاخص ارزشیابی در افزایش تعامل دانشجویان با استادان و محتوای دروس، از تکنیک های داده کاوی و مدل رگرسیون استفاده شده است. همچنین به ارائه مدل طبقه بندی درخت تصمیم به منظور پیش بینی وضعیت تحصیلی دانشجویان بر اساس ویژگی های یک استاد پرداخته شده است.
یافته ها: بر اساس نتایج بدست آمده، شاخص ارزشیابی «داشتن طرح درس مناسب و جامعیت و پیوستگی در ارائه مطالب» با ضریب 28.907 بیشترین تأثیر را در افزایش تعامل دانشجویان با استادان و محتوای دروس و درنتیجه افزایش میانگین نمرات دانشجویان داشته است. شاخص ارزشیابی «آداب و رفتار اجتماعی با دانشجویان و احترام متقابل» با ضریب 12.069 دومین عامل تأثیرگذار بوده است. همچنین شاخص ارزشیابی «مدیریت نظم و زمان کلاس» با ضریب 11.597 سومین عامل تأثیرگذار است.
نتیجه گیری: میزان اهمیت بدست آمده برای هر شاخص ارزشیابی و مدل طبقه بندی ایجادشده می تواند به استادان و مدیران آموزشی به منظور تعیین شیوه تدریس و مدیریت کلاس در جهت افزایش تعامل دانشجویان با استادان و محتوای دروس و درنتیجه افزایش بازدهی و میانگین نمرات آن ها کمک کند.

نقش انعطاف‎پذیری شناختی و گشودگی به تجربه در پیش بینی سطح سواد اطلاعاتی دانشجویان دانشگاه شیراز

مهدیه میرزابیگی

هدف: هدف از انجام پژوهش حاضر بررسی نقش انعطاف پذیری شناختی و گشودگی به تجربه در پیش بینی سطح سواد اطلاعاتی دانشجویان دانشگاه شیراز در سال تحصیلی 1401-1402 است.
روش پژوهش: روش پژوهش حاضر توصیفی-همبستگی، جامعه آماری پژوهش، تمامی دانشجویان دانشگاه شیراز در حدود 17000، نمونه پژوهش از طریق محاسبه فرمول کوکران، 375 نفر و روش نمونه‎گیری، در دسترس بود. ابزار پژوهش، سه پرسشنامه شامل پرسشنامه پنج عامل بزرگ شخصیت گلدبرگ (1999)، پرسشنامه انعطاف پذیری شناختی ساخته شده توسط دنیس و وندروال در سال 2010 و پرسشنامه سواد اطلاعاتی که با استفاده از پرسشنامه های پژوهش سِنگ و همکاران (2020)، پینتو و همکاران (2020) و لی و همکاران (2020) و براساس چارچوب سواد اطلاعاتی برای آموزش عالی (2016) تهیه شده، بود. برای تجزیه وتحلیل داده ها از آزمون همبستگی پیرسون، رگرسیون خطی و رگرسیون گام‎به‎گام در نرم افزار اس پی اس اس استفاده شد.
یافته های پژوهش: یافته ها نشان داد، در آزمون رگرسیون خطی، انعطاف پذیری شناختی، ۳۶٫۸ درصد و گشودگی به تجربه، ۴۹٫۶ درصد از واریانس سواد اطلاعاتی را تبیین کرد. در آزمون رگرسیون به روش گام به گام، در گام اول، مؤلفه گشودگی به تجربه به تنهایی میزان ۵۰٫۹ درصد و در گام دوم، متغیر گشودگی به تجربه در حدود ۴۳٫۱ درصد واریانس سطح سواد اطلاعاتی و سپس، انعطاف پذیری شناختی ۱۹٫۵ درصد واریانس سطح سواد اطلاعاتی را تبیین کرد ( 000/0 p=). همچنین، درمجموع دو متغیرِ گشودگی به تجربه و انعطاف پذیری شناختی ۶۲٫۶ درصد واریانس سواد اطلاعاتی را تبیین کردند.
نتیجه‎گیری: نتایج پژوهش نشان داد، متغیر گشودگی به تجربه (به میزان بیشتر) و انعطاف پذیری شناختی توانستند پیش بینی کننده میزان سواد اطلاعاتی آزمودنی ها باشند؛ بنابراین، نتایج پژوهش می‎تواند، سبب آگاهی پژوهشگران از ویژگی های شناختی تأثیرگذار بر سواد اطلاعاتی و همین طور، اندیشیدن راه حل هایی برای کمک به دانشجویان برای ارتقای سواد اطلاعاتی آنان و کمک به مشکلات احتمالی مرتبط با کمبود سواد اطلاعاتی شان شود.

نقش تعدیل‌گری جنسیت در رابطه بین دو متغیر تصویر بدن و عزت‌نفس با استفاده از اینستاگرام

فاطمه سلمانی

زمینه و هدف: باتوجه به اهمیت رسانه های اجتماعی و محبوبیت اینستاگرام به عنوان یک پلتفرم محبوب در بین جوانان و به ویژه بانوان، این پژوهش به مطالعه نقش تعدیل گری جنسیت در رابطه بین تصویر بدن با استفاده از اینستاگرام و عزت نفس با استفاده از اینستاگرام پرداخت. هدف فرعی از پژوهش بررسی رابطه بین تصویر بدن و عزت نفس در کاربران اینستاگرام به صورت کلی، مقایسه میزان تصویر بدن و عزت نفس بین بانوان و آقایان کاربران اینستاگرام، بررسی تأثیر میزان و نوع استفاده از اینستاگرام بر تصویر بدن در بانوان و آقایان، تحلیل تفاوت درشدت اثر تصویر بدن بر عزت نفس در زنان و مردان به عنوان نقش تعدیل گراست.
روش: این پژوهش همبستگی با استفاده از پرسش نامه های «تصویر بدن»، «عزت نفس» و «استفاده از اینستاگرام» در نمونه ای به حجم 375 نفر از جامعه دانشجویان دانشگاه بیرجند که به روش نمونه گیری تصادفی طبقاتی نسبتی انتخاب شده بودند، انجام شد.
یافته ها: جنسیت به عنوان متغیر تعدیلگر در رابطه بین تصویر بدن و استفاده از اینستاگرام و عزت نفس و استفاده از اینستاگرام معنادار بود. رابطه بین تصویر بدن و استفاده از اینستاگرام در دانشجویان آقا معنادار نبود؛ اما رابطه بین تصویر بدن و استفاده از اینستاگرام در دانشجویان خانم معنادار و مستقیم بود. همچنین بین عزت نفس و استفاده از اینستاگرام در دانشجویان آقا رابطه معناداری وجود نداشت، درحالی که رابطه بین عزت نفس و استفاده از اینستاگرام در دانشجویان خانم معنادار و معکوس بود.
نتیجه گیری: امروزه رسانه های اجتماعی فراوانی وجود دارند که استفاده از آن ها در بین مردم و به ویژه جوانان گسترش روزافزونی دارد و امکانات زیادی را در اختیار کاربران خود قرار داده اند. دراین بین تمرکز بیشتر کاربران رسانه های اجتماعی بر روی اینستاگرام است. به دلیل مهم بودن تأثیر رسانه های اجتماعی بر روی مباحث روان شناختی، سعی بر این شد در این پژوهش تحقیقی کامل در مورد جنسیت به عنوان متغیر تعدیلگر بر روی ارتباط دو متغیر روان شناختی تصویر بدن و عزت نفس با استفاده از اینستاگرام صورت گیرد تا مسیر برای تصمیم گیران عرصه رسانه های اجتماعی هموارتر شود. درنهایت بر اساس نتایج این پژوهش استفاده از اینستاگرام و تأثیر مباحث روان شناختی بر روی خانم ها بیشتر از آقایان است.