http://jcp.khu.ac.ir فصلنامه روانشناسی شناختی - مقالات نشریه - سال 1402 جلد11 شماره4 Yektaweb Collection - https://yektaweb.com fa 1402/12/11 http://ndea10.khu.ac.ir/jcp/browse.php?a_id=3767&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:IRANsans;"><span style="font-size:11pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:107%"><span calibri=""><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" nazanin="">رفتارهای پرخطر در جمعیت نوجوانان در سراسر جهان شایع می باشد. اعتقاد بر این است که اختلال در تنظیم هیجان و بازداری هیجانی به افزایش رفتارهای پرخطر در نوجوانان منجر می شود. هدف این مطالعه ارزیابی اثربخشی درمان بین فردی فراشناختی بر تنظیم شناختی هیجان و بازداری هیجانی در نوجوانان با رفتارهای پرخطر بود. روش مطالعه نیمه آزمایشی با پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل بر روی کلیه دختران دارای رفتارهای پرخطر مراجعه کننده به مرکز مشاوره تهران در سال 1401 انجام شد. تعداد 30 دختر نوجوان دارای رفتارهای پرخطر وارد مطالعه شدند. مطالعه کنترل شده شرکت کنندگان به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و به طور تصادفی به دو گروه آزمایش و کنترل (15 نفر در هر گروه) &nbsp;تقسیم شدند. پس از انجام پیش آزمون به وسیله مقیاس بازداری رفتاری/ فعال سازی رفتاری کارور و وایت و پرسشنامه تنظیم هیجان گراس و جان گروه آزمایش به مدت 8 جلسه 90 دقیقه ای هر هفته یک جلسه تحت</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" nazanin="">درمان آموزش بین فردی فراشناختی قرار گرفتند در حالی که گروه کنترل هیچ آموزشی دریافت نکرد. برای ارزیابی تأثیر آموزش از هر دو گروه آزمایش و کنترل پس آزمون اخذ گردید. داده های به دست آمده با استفاده از نرم افزار </span></span></span>&nbsp;<span dir="LTR" new="" roman="" times="">SPSS</span>_{<span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%">.23</span></span>}<span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" nazanin="">و با روش تحلیل کواریانس چندمتغیری تجزیه و تحلیل شدند. نتایج نشان داد </span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" nazanin="">که </span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" nazanin="">درمان بین فردی فراشناختی </span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" nazanin="">موجب تفاوت معنادار بین تنظیم شناختی هیجان و بازداری هیجانی در نوجوانان با رفتارهای پرخطر شده است.</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" nazanin="">&nbsp;</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" nazanin="">برمبنای این یافته ها می توان نتیجه گرفت درمان بین فردی فراشناختی بر تنظیم شناختی هیجان و بازداری هیجانی در نوجوانان با رفتارهای پرخطر تأثیر مثبت دارد. بنابراین، می توان گفت که از این برنامه می توان برای کمک به نوجوانان با رفتارهای پرخطر استفاده کرد.</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span style="font-family:"B Nazanin""></span></span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp;</span></div> آیسان شارعی http://ndea10.khu.ac.ir/jcp/browse.php?a_id=3724&sid=1&slc_lang=fa <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">هدف پژوهش حاضر مقایسه اثربخشی روش تحریک الکتریکی مغز با جریان مستقیم و پروتکل توانبخشی شناختی کوتاه مدت بر علائم توهم و هذیان در سالمندان مبتلا به آلزایمر خفیف بود. روش پژوهش، آزمایشی گسترش یافته با دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل بود که با استفاده از روش پیش آزمون و پس آزمون انجام شد. <span style="layout-grid-mode:line">جامعه آماری کلیه سالمندان بالای 65 سال مبتلا به آلزایمر خفیف&nbsp; را شامل می شد که در سال 1401 به پزشک مغز و اعصاب مراجعه کرده بودند که از بین این افراد، 60 نفر به صورت نمونه گیری در دسترس انتخاب و سپس به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل (هر گروه 20 نفر) گمارده شدند.</span> سپس متغیرهای مستقل مداخله تحریک الکتریکی مغز با جریان مستقیم (</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">tDCS</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">) به مدت 10 جلسه 20 دقیقه ای به صورت هفته ای یک بار روی یک گروه آزمایش و برنامه توانبخشی شناختی کوتاه مدت به تعداد 9 جلسه (هر جلسه 90 دقیقه) که به روش اسنادی و بر اساس رویکرد جایگزینی کارکرد سالم لوریا (1963) طراحی و پس از تائید روایی محتوا توسط متخصصین، به صورت هفته ای یک بار روی گروه آزمایش دوم اعمال شد و بر روی گروه سوم هیچ مداخله ای انجام نشد. بعد از خاتمه مداخله، پس آزمون با فاصله یک هفته بر روی گروه های آزمایش و گروه کنترل اجرا شد. بعد از یک ماه مجدد گروه های مورد مطالعه مورد پیگیری قرار گرفتند. جهت جمع آوری اطلاعات از </span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">پرسشنامه نوروپسیکولوژیک (</span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">NPI</span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">)<span style="color:black"> استفاده شد. نتایج نشان داد که هر دو روش موجب بهبود علائم توهم در سالمندان مبتلا به آلزایمر خفیف می شود و تفاوت معناداری بین اثربخشی این دو روش وجود ندارد. در حالی که بر روی متغیر هذیان تأثیر معناداری نداشتند. از این رو می توان نتیجه گرفت که از هر دو روش می توان در جهت بهبود توهم در سالمندان مبتلا به آلزایمر خفیف بهره جست.</span></span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; اسماعیل صدری دمیرچی http://ndea10.khu.ac.ir/jcp/browse.php?a_id=3746&sid=1&slc_lang=fa <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:">هدف از پژوهش حاضر بررسی اثربخشی توانمندسازی شناختی حالات ذهنی بر توانایی ذهن خوانی افراد وابسته به مواد</span><b> </b><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:">بود</span><b><span b="" lang="AR-SA" nazanin="" style="font-family:">. </span></b><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:">پژوهش حاضر از نوع شبه</span><b><span b="" dir="LTR" lotos="" style="font-family:"> </span></b><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:">آزمایشی با طرح پیش آزمون- پس آزمون با گروه گواه بود. تعداد 30 فرد وابسته به مواد با شرایط یکسان از نظر سن، تحصیلات، شغل و... انتخاب شدند و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه (هر گروه 15 نفر) گمارده شدند. شرکت کنندگان به آزمون ذهن خوانی از طریق چشم (آزمون بارون-کوهن) در پیش آزمون و پس آزمون پاسخ دادند. گروه آزمایش تحت مداخله برنامه توانمندسازی شناختی (برنامه ترمه) قرار گرفت و گروه گواه هیچ مداخله ای دریافت نکرد. نتایج تحلیل کواریانس نشان داد که توانمندسازی شناختی (برنامه ترمه) بر توانایی ذهن خوانی (نظریه ذهن) در افراد وابسته به مواد موثر است. در واقع برنامه ترمه، توان ذهن خوانی از طریق چشم را در افراد وابسته به مواد بهبود داده است. بر اساس نتایج پژوهش حاضر می توان از برنامه توانمندسازی شناختی (برنامه ترمه) در توانایی ذهن خوانی از طریق چشم را برای افراد وابسته به مواد استفاده کرد.<b> </b></span><b><span lang="AR-SA" style="font-family:"B Nazanin""></span></b></span></span></span></span></span><br> &nbsp; محمود نجفی http://ndea10.khu.ac.ir/jcp/browse.php?a_id=3494&sid=1&slc_lang=fa رفتارهای پرخطر در سال های اخیر، بین دختران ایرانی افزایش یافته است و رفتارهای پر خطر، سلامت جسمی، روانی و اجتماعی آن ها را به مخاطره می اندازد. بنابراین، هدف از این پژوهش، بررسی نقش ممیزی باورهای فراشناختی، سبک&rlm;های هویت، افکار منفی تکرار شونده و تاب آوری در پیش بینی گرایش به رفتار پرخطر در دختران 16 تا 18 ساله بود. طرح پژوهش، تابع تشخیص دو گروهی بود. جامعه آماری این پژوهش کلیه دانش&rlm;آموزان دختر دوره دوم متوسطه 16 تا 18 ساله شهر کرج در سال تحصیلی 1399-1398 بودند. 360 نفر از این&rlm; افراد بر اساس دیدگاه کلاین(2016) و به شیوه نمونه&rlm;گیری دسترس انتخاب شدند و افراد شرکت کننده به دو گروه تقسیم شدند(64 نفر به عنوان خطرپذیر و 296 نفر عادی). شرکت کنندگان به مقیاس خطرپذیری نوجوانان ایرانیِ زاده محمدی و همکاران(1390)، باورهای فراشناختیِ کارترایت-هاتون و ولز(1997)، سبک<span dir="LTR"> </span>های هویتِ برزونسکی و همکاران(2013)، افکار تکرار شوندهِ مک اوی و همکاران(2014) و تاب آوریِ کانر و دیویدسون(2003) پاسخ دادند. داده ها با نرم افزار آماری <span dir="LTR">SPSS</span> نسخه 24 و با استفاده از روش تابع تشخیص(ممیزی) مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که باورهای فراشناختی، سبک&rlm;های هویت، افکار منفی تکرار شونده و تاب آوری، می توانند گرایش به رفتارهای پرخطر را پیش بینی کنند. تحلیل ممیزی توانست با 1/98 درصد پیش&rlm;بینی صحیح، نوجوانان را به دو گروه پرخطر و عادی طبقه&rlm;بندی کند. بر اساس نتایج پژوهش حاضر عواملی همچون باورهای فراشناختی، سبک&rlm;های هویت، افکار منفی تکرار شونده و تاب آوری بر گرایش به رفتارهای پرخطر تاثیرگذار است. بنابراین نتایج این پژوهش، می&rlm;تواند به عنوان الگویی مناسب برای تدوین و طراحی برنامه های پیشگیری از خطرپذیری در نوجوانان مورد استفاده قرار گیرد. کیانوش زهرا کار http://ndea10.khu.ac.ir/jcp/browse.php?a_id=3708&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:yekanYW;"><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" zar="">کودکان نوشتارپریش دارای مشکلات ادراکی- دیداری متعددی هستند. این پژوهش با هدف بررسی اثربخشی بسته توانبخشی شناختی نارسانویسی همراه بر بهبود مشکلات ادراکی- دیداری<b> </b>در دانش آموزان دارای نوشتارپریشی<b> </b>صورت گرفته است. </span></span></span><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span b="" lang="FA" zar="">پژوهش حاضر نیمه آزمایشی به صورت پیش آزمون-پس آزمون همراه با گروه گواه بود. جامعه آماری پژوهش دانش آموزان دارای نوشتارپریشی مراجعه کننده به مراکز مشاوره آموزش و پرورش شهرستان کرمانشاه در سال 1401 بودند. از میان آنها 40 نفر که حاضر به همکاری و نیز در دسترس بودند با توجه به </span><span b="" lang="AR-SA" zar="">ملاک های ورود (داشتن حداقل سه مؤلفه از ملاک های تشخیصی اختلال یادگیری نوشتن، رضایت دانش آموز و والدین) و خروج (قرار داشتن تحت سایر مداخله ها) و </span><span b="" lang="FA" zar="">&nbsp;بعد از اخذ رضایت آگاهانه، انتخاب و سپس به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل، قرار گرفتند. سپس در هر دو گروه پیش آزمون اجرا و پس از آن گروه آزمایش 12 جلسه مداخله بسته توانبخشی شناختی همراه را دریافت کردند اما برای گروه گواه مداخله ای صورت نگرفت. سپس برای هر دو گروه پس آزمون اجرا شد. داده ها با استفاده از کوواریانس مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.نتایج نشان داد که</span><span b="" lang="AR-SA" zar=""> بسته توانبخشی شناختی</span> <span b="" lang="FA" zar="">&nbsp;همراه بر بهبود </span><span b="" lang="AR-SA" zar="">ادراک دیداری و مؤلفه های آن (ارتباط فضایی، ادراک فضایی و ثبات شکل) </span><span b="" lang="FA" zar="">در کودکان دارای اختلال نوشتن (01/0</span>P<<span b="" lang="FA" zar="">) </span><span b="" lang="AR-SA" zar="">تأثیر معنادار دارد اما تأثیر معناداری بر مؤلفه های تشخیص شکل- زمینه و هماهنگی حرکتی-دیداری</span><span b="" lang="FA" zar=""> دیده نشد.</span></span></span></span></span><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span b="" lang="FA" zar="">می توان نتیجه گرفت که بسته آموزشی توانبخشی شناختی همراه را می تواند به عنوان درمان واحد و یا در کنار سایر درمان های روان شناختی برای دانش آموزان دارای اختلال نوشتارپریشی</span> <span b="" lang="FA" zar="">استفاده کرد</span>.</span></span></span></span></span><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span lang="FA" style="font-family:"B Zar""></span></span></span></span></span></span></div> جهانگیر کرمی http://ndea10.khu.ac.ir/jcp/browse.php?a_id=3719&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="text-justify:inter-ideograph"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><span b="" lang="AR-SA" nazanin="" style="font-family:">هدف از پژوهش حاضر، متمایز ساختن دانش آموزان ب</span><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:">ا عملکرد</span><span b="" lang="AR-SA" nazanin="" style="font-family:"> تحصیلی بالا و پایین، بر اساس مؤلفه های خودتنظیمی تحصیلی و انعطاف پذیری شناختی بود.</span> <span b="" lang="AR-SA" nazanin="" style="font-family:">این پژوهش از نوع علی- مقایسه ای و جامعه آماری آن شامل کلیه دانش آموزان دختر و پسر مقطع متوسطه دوم شهرستان خواف در سال تحصیلی 2-1401 بود که بر اساس جدول کرجسی و مورگان درنهایت 371 نفر از آن ها با روش نمونه گیری خوشه ای انتخاب شدند. داده ها با استفاده از پرسشنامه انعطاف پذیری شناختی دنیس و وندروال (2010)، پرسشنامه خودتنظیمی تحصیلی سواری و عرب زاده (1392)</span> <span b="" lang="AR-SA" nazanin="" style="font-family:">و معدل ترم اول سال تحصیلی 2-1401 جمع آوری شدند و با آزمون تحلیل تشخیصی مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفتند. یافته های تحلیل تشخیصی، منجر به یک تابع تشخیص معنادار شد که طبق این تابع مؤلفه های ادراک کنترل پذیری، ادراک گزینه های مختلف و سازماندهی دارای بالاترین توان تمایز بود (0/01</span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times="">p<</span><span b="" lang="AR-SA" nazanin="" style="font-family:">). نتایج تحلیل تشخیصی نشان داد که 86/2 درصد از دانش آموزان در دو گروه طبق تابع به دست آمده به طور صحیح مجدداً طبقه بندی شده بودند که خود نشان دهندۀ توان بالای این مؤلفه ها در تمایز دانش آموزان با سطوح متفاوت عملکرد تحصیلی بود.</span><b><span lang="AR-SA" style="font-size:13.0pt"><span style="font-family:"B Nazanin""></span></span></b></span></span></span></span></span></span></div> <br> &nbsp; سیاوش شیخعلی زاده http://ndea10.khu.ac.ir/jcp/browse.php?a_id=3735&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:yekanYW;"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="">پژوهش حاضر با هدف تعیین ارتباط بین سبک&rlm;های تفکر و سبک&rlm;های تصمیم &rlm;گیری با میانجی&rlm;گری حل مسئله شاغلین استارت &rlm;آپ&rlm;ها انجام شد. پژوهش توصیفی و از نوع همبستگی بود. </span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="">جامعه آماری پژوهش شامل تمامی شاغلین در حوزه استارت آپ های شهر تهران در سال 1401 بود. با روش نمونه گیری در دسترس تعداد 300 نفر انتخاب و به ابزارهای پژوهش شامل پرسش نامه های سبک تفکر (استرنبرگ، 1994)، سبک تصمیم گیری (اسکات و بروس، 1995) و مهارت حل مسئله (هپنر، 1988) پاسخ دادند. تحلیل داده&rlm; های پژوهش با استفاده از روش&rlm;های آمار توصیفی و مدل &rlm;یابی معادلات ساختاری و روش آماری تحلیل مسیر با نرم &rlm;افزارهای </span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" times="">SPSS-26</span></span><span style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin=""> و آموس انجام شد.</span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin=""> <i>بر</i> اساس یافته ها، مدل پیشنهادی در معادلات ساختاری و روابط علّی بین متغیرهای، از برازش خوبی برخوردار بود. </span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="">به طورکلی مشخص شد که سبک تصمیم گیری هم به صورت مستقیم و هم به صورت غیرمستقیم از طریق مهارت حل مسئله در شاغلین استارت آپ ها با سبک تفکر رابطه دارد </span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="">.</span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin=""> نتایج نشان داد که</span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="">بین مهارت حل مسئله و ابعاد آن با سبک تصمیم گیری </span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="">و بین سبک تفکر و ابعاد آن با سبک تصمیم گیری نیز رابطه مثبت و معنادار بود. بنابراین</span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin=""> توصیه می شود از یافته های پژوهش جهت استخدام و تصمیم گیری در حوزۀ استارت آپ ها استفاده شود.</span><span style="font-family:"B Nazanin""></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp;</span></div> مرضیه هاشمی