نشریه زمین شناسی مهندسی

استفاده از نخاله‌های تخریب به عنوان سنگدانه‌های بازیافتی ریز در محل برای تولید بتن فومی غیرسازه‌ای، یک رویکرد پایدار

نیما حیدرزاده

هدف این مطالعه ارائه یک روش عملی جدید برای استفاده از ضایعات تخریب به عنوان بتن بازیافتی است. بتن فومی با چگالی 960 (کیلوگرم بر متر مکعب) با استفاده از ضایعات تخریب ریزدانه تولید شد. به جای استفاده از سنگدانه های سنتی، از دو گروه ضایعات تخریب، با گچ (WG) و بدون گچ (W)، در مخلوط بتن با درصدهای وزنی 30، 70 و 100 استفاده شده است. آزمایش های انجام شده شامل جدول جریان، مقاومت فشاری تک محوری (UCS) و میکروسکوپ الکترونی روبشی (SEM) بودند. نتایج نشان داد که افزایش درصد ضایعات ساختمانی جایگزین شده، به دلیل جذب آب بالای آنها، سرعت جریان نمونه ها را کاهش می دهد. علاوه بر این، چگالی مرطوب اندازه گیری شده نمونه های بازیافتی از 906 تا 1022 (کیلوگرم بر متر مکعب) متغیر است. با جایگزینی ضایعات ساختمانی با ماسه به میزان 30، 70 و 100 درصد، UCS 28 روزه به ترتیب 36، 23 و 19.9 درصد کاهش می یابد. بالاترین UCSها در S0W100 و S0WG100 مشاهده شد، با میانگین UCSهای 28 روزه به ترتیب 2.38 و 2.55 (مگاپاسکال). سپس، مقدار ضایعات گچ (6.6٪) تأثیر قابل توجهی در کاهش UCS ندارد. نتایج SEM همچنین نشان داد که میانگین درصد منافذ ناشی از استفاده از معرف فوم در نمونه هایی با جایگزینی 100٪، 30٪ و 70٪ مواد بازیافتی به ترتیب 17.6٪، 18.6٪ و 21.3٪ کاهش یافته است. مطالعه حاضر استفاده مستقیم از ضایعات تخریب به همان صورت تولید شده قبل از دفع آنها را پیشنهاد می کند.

ارزیابی و رتبه بندی داده های پایگاه های تخمین بارندگی ، مطالعه موردی: استان خوزستان ایران

آرش ادیب

بارش یکی از مهم ترین متغیرهای اقلیمی است که به دلیل نقش مستقیم آن در منابع آب، کشاورزی و معیشت انسان، ارزیابی دقیق آن اهمیت فراوانی دارد. در سال های اخیر، داده های شبکه ای بارش شامل داده های ایستگاهی، ماهواره ای و بازتحلیل، به دلیل دسترسی آسان، هزینه کمتر، پوشش مکانی مناسب، نبود داده های گمشده و طول دوره زمانی بلند، کاربرد گسترده ای یافته اند؛ با این حال، بررسی دقت و اعتبار آن ها برای استفاده علمی ضروری است. در این پژوهش، پنج پایگاه داده بارش شامل APHRODITE و CRU (مبتنی بر باران سنج)، PERSIANN-CDR (ترکیبی از ماهواره و باران سنج) و NCEP CFSR و ERA5 (مبتنی بر تحلیل مجدد) با استفاده از شاخص های R²، NSE، NRMSE، BIAS، POD، FAR و CSI و در مقایسه با داده های ۹ ایستگاه سینوپتیک استان خوزستان ارزیابی شدند. از آنجا که تعداد شاخص ها زیاد بود، برای رتبه بندی نهایی پایگاه ها در هر ایستگاه از روش تصمیم گیری چندمعیاره TOPSIS استفاده شد. نتایج نشان داد که APHRODITE، CRU و NCEP/ CFSR بهترین عملکرد را ارائه داده اند و APHRODITE در میان همه ایستگاه ها بیشترین انطباق را با مشاهدات داشته است؛ به طوری که میانگین شاخص های آن POD=0.756، FAR=0.290 و CSI=0.692 بود. همچنین مشخص شد که برخی پایگاه های داده ممکن است در برآورد مقدار بارش دقت پایین تری داشته باشند، اما در شناسایی روزهای بارانی عملکرد مناسبی نشان دهند. بنابراین، انتخاب پایگاه داده باید بر اساس هدف کاربردی انجام شود.

ارزیابی خطر نشت آب به تونل انتقال آب سرپل ذهاب (T4) با استفاده از روش‌های تحلیلی، تجربی و عددی

ماشاله خامه چیان

یکی از چالش های اساسی مهندسی تونل، برآورد و پیش بینی ورود آب به تونل می باشد. اگرچه تاکنون روش های متعددی جهت ارزیابی رفتار هیدرولیکی، برآورد و تخمین تراوایی توده های خاک و سنگ بسته به ساختار زمین شناسی آن ها ارائه شده است ولی این روش ها همچنان از دقت و قطعیت کافی برخوردار نمی باشند. بنابراین در این پژوهش میزان نشت آب به قسمت های مختلف تونل انتقال آب سرپل ذهاب (T4) در طول 3/4 کیلومتر، قطر 8/6 متر و با تراز دهانه های ورودی و خروجی تونل از سطح دریا به ترتیب برابر با 51/552 و 5/549 متر به عنوان بخشی از طرح انتقال آب محدوده سیروان به مناطق گرمسیری استان های کرمانشاه و ایلام با کمک روش های تحلیلی (گودمن، کارلسرود و التانی)، روش های تجربی (SGR, TIC) و روش عددی (Seep/w) مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج حاکی از آن است که میزان آب ورودی به مقاطع مختلف تونل در روش های تحلیلی از >1 تا 161 لیتر بر ثانیه، در روش های تجربی SGR (از >1 تا 8 لیتر بر ثانیه) و TIC (از >1 تا 35 لیتر بر ثانیه) و در روش عددی نیز از >1 تا 19 لیتر بر ثانیه متغیر می باشد. همچنین مؤلفه های جریان هیدرولیکی، تأثیر رودخانه بر میزان آب ورودی به تونل به همراه تفاوت در نظر گرفتن هدایت هیدرولیکی لایه به لایه بجای هدایت هیدرولیکی معادل مورد مدل سازی قرار گرفت. درنهایت ضمن تطبیق مسئله با شرایط زمین شناسی محدوده موردمطالعه مشخص گردید ورود آب به تونل می تواند در کیلومترهای 239+0 و 829+1 خطرساز شود و باید در حین اجرا، به این دو مقطع از تونل توجه ویژه ای گردد.