4 نتیجه برای دشتی برمکی
مجید دشتی برمکی، محسن رضایی، امیر صابری نصر،
جلد 8، شماره 2 - ( 6-1393 )
چکیده
این مقاله به ارزیابی شاخص کیفیت آب زیرزمینی در آبخوان لنجانات پرداخته است. شاخص کیفی آب به عنوان یک اندیس منحصر به فرد برای تشریح شرایط کلی کیفیت آب با استفاده از متغیرهای چندگانه کیفی ارائه گردیده است. اطلاعات فیزیکی و شیمیائی 66 نمونه آب از این دشت مورد ارزیابی قرار گرفته است. نتایج از مقایسه ویژگیهای کیفی استاندارد سازمان بهداشت جهانی (WHO) و استاندارد تحقیقات صنعتی ایران (ISIRI) حاصل شده اند. درمحاسبه GQI، 7 پارامتر شامل کلسیم، منیزیم، سدیم، کلر، سولفات، کل مواد جامد محلول و نیترات، مورد استفاده قرار گرفته است. شاخص کیفی آب زیرزمینی نشان میدهد که کیفیت آب زیرزمینی در منطقه مطالعاتی متوسط و نسبتاً بالاست. حداقل و حداکثر ارزش محاسبه شاخص در دشت به ترتیب 55 و 93 میباشد. بررسی نقشه کاربری اراضی منطقه نشان میدهد که در امتداد رودخانه زاینده رود که شالیزارها را در بر میگیرد کیفیت به پایینترین حد خود میرسد. تکنیک فاکتور شاخص بهینه، اجازه انتخاب بهترین ترکیب پارامترها برای تغییر پذیری کیفیت آب زیرزمینی را بیان میکند.
مجید دشتی برمکی، زهرا یزدانی نوری، مسعود مرسلی،
جلد 17، شماره 4 - ( زمستان 1402 )
چکیده
طراحی و بهینهیابی شبکه پایش کیفی در محدودههای با چند زیرحوضه نیازمند آگاهی از معیارهای مؤثر بر آنها است بهنحوی که در هر زیرحوضه، وجود یا عدم وجود ایستگاه پایش و پارامترهای لازم برای این عملیات تعیین گردد. در این راستا، استفاده از شاخص آلودگی آب سطحی وراستیک میتواند مفید واقع شود. مدل وراستیک روشی کاربردی و پیشرفته برای ارزیابی ریسک و پتانسیل آلودگی در زیر حوضههای آبریز است. پایش کیفی محدوده مطالعاتی شمیل تخت به دلیل تأمین آب آشامیدنی شهر بندرعباس از اهمیت بسیاری برخوردار است. ازاینرو، بهمنظور ارزیابی ریسک آلودگی در این دشت، ابتدا محدوده با استفاده از نرمافزار Global Mapper به 16 زیر حوضه تقسیم شده است. شاخص وراستیک بهصورت لایههای اطلاعاتی مختلف ارائه و عدد آن برای هر زیرحوضه با رتبهدهی به روش قضاوت کارشناسانه، وزندهی به روش فرآیند تحلیل سلسله مراتبی و ادغام لایهها با استفاده از همپوشانی وزنی محاسبه شد. نتایج نشان داد که سه زیرحوضه دارای ریسک بالا و سه زیرحوضه دارای ریسک پایین هستند. سپس، بر اساس وضعیت آبراهههای جاری در هر زیرحوضه، شاخص آلودگی در هر کدام و میزان اهمیت آنها، تعداد ایستگاههای پایش کیفی و پارامترهای ضروری در این حیطه تعیین شدند. بر این اساس، 5 ایستگاه پیشنهادی در نقاط مختلف به 10 ایستگاه هیدرومتری موجود افزوده شد. در 15 ایستگاه نهایی، سنجش پارامترهای عمومی و یونهای اصلی در دستور کار پیشنهادی قرار گرفت. همچنین، سنجش پارامترهایی نظیر فسفات/فسفر و نیترات/نیتریت در دستور کار 6 زیرحوضه و فلزات سنگین در دستور کار 3 زیرحوضه قرار گرفت.
دکتر امیر صابری نصر، دکتر مجید دشتی برمکی،
جلد 18، شماره 2 - ( تابستان 1403 )
چکیده
از جمله روشهای حفظ منابع آب در مناطق خشک و نیمهخشک مانند ایران، ساخت سدهای زیرزمینی است، اما یافتن مکانهای مناسب برای ساخت این سازههای آبی همچنان یک چالش است. هدف این مقاله مکانیابی ساخت سد زیرزمینی با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی و سیستمهای تصمیمگیری است. در ابتدا نقشههای موضوعی مشتمل بر وضعیت زمینشناسی، کاربری اراضی، پتانسیل زمینلغزش، توپوگرافی، تنش آبی، محدوده آبخوانها و فاصله از سد، روستا، قنات، آبراهه، گسل، فرودگاه و جاده در محیط ArcGIS تهیه شدند و امتیازدهی آنها با استفاده از فرآیند تحلیل سلسله مراتبی و منطق فازی انجام گرفت. در نهایت، با حذف مناطق نامناسب و ممنوعه در ایجاد سد زیرزمینی، نقشه نهایی پتانسیل این سازه تهیه گردید. نتایج نشان میدهد که استانهای خراسان رضوی و جنوبی، کرمان، یزد، سیستان و بلوچستان، همدان، قزوین، زنجان و تا حدودی استانهای مرکزی و قم از پتانسیل بالاتری نسبت به سایر استانهای کشور برای احداث سدهای زیرزمینی برخوردارند. در نهایت، نتایج ارائه شده جهت صحتسنجی با چندین پروژه موفق سد زیرزمینی در کشور تطبیق داده شد که حاکی از تطابق نسبتاً خوب نقشه پتانسیل با سازههای اجرا شده بود.
فایزه صمدپور، مرتضی مظفری، مجید دشتی برمکی، پریسا شریفی،
جلد 19، شماره 4 - ( زمستان 1404 )
چکیده
در مناطق نیمه خشک، منابع آب محدود است و استفاده از شاخصهای پایداری آبهای زیرزمینی برای مدیریت این منابع اهمیت دارد. با توجه به رشد جمعیت و توسعه کشاورزی در دشت کرمانشاه، با محاسبه شاخص پایداری منابع آب زیرزمینی و با اتخاذ تصمیمات مدیریت صحیح میتوان از آسیبهای جبرانناپذیر به این منابع جلوگیری کرد. به همین منظور در این پژوهش، شاخص پایداری این آبخوان با استفاده از تحلیل سلسله مراتبی تعداد 9 شاخص در بخشهای کمی، کیفی، محیط زیستی و اجتماعی استفاده شده است. ابتدا هر شاخص محاسبه شده و در ادامه پایداری آن با استفاده از انتقال دادهها به محیط نرمافزار جی-ای-اس و درونیابی ارزیابی گردیده است. در مرحله بعد با محاسبه وزن و رتبه هر شاخص و دسته، نقشه همارز شده شاخص تهیه گردید و در ادامه با استفاده از همپوشانی وزنی، نقشه پایداری نهایی به دست آمده است. در نهایت برای سنجش دقت روشهای مورد استفاده در تحقیق، از نمودار ویژگی عملکرد گیرنده استفاده گردیده است. بر اساس نقشه پایداری تهیه شده، میتوان گفت که شاخصهای تغییرات ذخیره آب زیرزمینی و مشکلات کیفی از جمله مهمترین شاخصهای اثرگذار بر پایداری منابع آب زیرزمینی دشت میباشد. همچنین نتایج نشان میدهد، در نواحی مرکزی وضعیت پایداری ضعیفتر و در بخشهای مرزی (سر شاخههای رودخانه) و جنوب شرقی آبخوان پایداری مطلوبتری دارد. برای صحت سنجی نتایج نهایی تحلیل سلسله مراتبی با کمک منحنی تشخیص عملکرد سامانه نشان میداد که روش مورد استفاده از درجه اعتبار بالایی برخوردار است. در ادامه برای بهبود پایداری منابع آب زیرزمینی منطقه پیشنهاد میشود با مشارکت مردم و با استفاده از راهکارهای علمی و اصولی، سیاستهای جدید مدیریت آب اتخاذ شود.
