دوره 23، شماره 68 - ( 1-1402 )                   جلد 23 شماره 68 صفحات 222دوره199فصل__Se | برگشت به فهرست نسخه ها


XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Saffati A, ghanavati E, Alipour Dezdouli Asl H. (2023). Investigation of morphology changes in Karun River and its hazards (Case Study: Bandagir to Khorramshahr). jgs. 23(68), : 12 doi:10.52547/jgs.23.68.199
URL: http://jgs.khu.ac.ir/article-1-3593-fa.html
صفاری امیر، قنواتی عزت اله، علیپور دزفولی اصل حمید.(1402). بررسی تغییرات مورفولوژی رودخانه کارون و مخاطرات ناشی از آن (مطالعه موردی: بندقیر تا خرمشهر) تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی 23 (68) :222-199 10.52547/jgs.23.68.199

URL: http://jgs.khu.ac.ir/article-1-3593-fa.html


1- دانشیار جغرافیا طبیعی، گروه جغرافیا طبیعی، دانشکده علوم جغرافیا، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.، saffari@khu.ac.ir
2- دانشیار جغرافیا طبیعی، گروه جغرافیا طبیعی، دانشکده علوم جغرافیا، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.، ghanavati@khu.ac.ir
3- دانشجوی دکتری مخاطرات ژئومورفولوژی، گروه جغرافیا طبیعی، دانشکده علوم جغرافیا، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.، Halipour37@gmail.com ، Halipour37@gmail.com
چکیده:   (8822 مشاهده)
مطالعه تغییرات مورفولوژی رودخانه­ ها و شناسایی علل این تغییرات، به طور گسترده­ای در تعیین روند تکاملی رودخانه­ ها و برنامه ­ریزی در حفظ سیستم رودخانه­ای، مفید و کاربردی است. رودخانه کارون، بازه بین بندقیر تا خرمشهر، با برخورداری از جریان دائمی و بزرگ در کشور، نقش مهمی در چرخه آبی کشور دارد. با توجه به تغییرات مورفولوژیکی این رودخانه که منجر به اختلال در روند عملکرد طبیعی رودخانه شده است، نیازمند به بررسی تغییرات مورفولوژی و یافتن علل آن می­باشد. در این تحقیق با هدف بررسی این تغییرات با تصاویر ماهواره­ای، تصایر لندست برای سال­های 1990، 2005 و 2018 تهیه و پس از پردازش­های مورد نیاز، تغییرات مورفولوژی استخراج گردید. نتایج نشان می­دهد که از 36 مقطع مورد بررسی، در 29 مقطع عرض رودخانه کم شده است به طوری که در اطراف اهواز 450 متر عرض رودخانه باریک شده است. جهت بررسی علل تغییرات، از پارامترهای موثر در تغییرات مانند بارش، دبی، ضریب روان­آب، طول­آبراهه، ضریب نفوذپذیری، لندفرم، لیتولوژی، تغییرات­کاربری، اراضی بایر، درصد شیب، تراکم زهکشی و تراکم پوشش­گیاهی، زمین­شناسی و پهنه­های سیل­گیر استفاده گردید. پارامتر پهنه­های سیل­گیر با استفاده از مدل ANP_Fuzzy و پارامترهای اراضی­بایر وتغییرات­کاربری با استفاده از مدل SVM استخراج گردید. از بین عوامل موثر در این تغییرات که با استفاده از مدل­های رگرسیون لجستیک و تحلیل عاملی مرود بررسی قرار گرفت، تغییرات­کاربری، تراکم پوشش گیاهی و رسوب بوده است. این تغییرات منجر به از بین رفتن زیستگاه ­های طبیعی حاشیه رودخانه، توان خود پالایی آب، سیلاب­های ناگهانی، تهدید و خسارت به سازه­ های انسانی، کشاورزی و ... گردیده
شماره‌ی مقاله: 12
متن کامل [PDF 2455 kb]   (2818 دریافت)    
نوع مطالعه: كاربردي | موضوع مقاله: ژئومورفولوژی

فهرست منابع
1. آل یاسین، احمد (1379). کاربرد مهندسی رودخانه در رودخانه¬های دز و کارون، نشریه شماره . 33 وزارت نیرو، کمیته ملی سدهای بزرگ ایران.
2. بروشکه، ابراهیم؛ حسینی، سید احمد. (1395). بررسی روند تغییرات مورفولوژی رودخانه زرینه رود با استفاده از سامانه اطلاعات جغرافیایی، نشریه علمي-پژوهشي مهندسي و مدیریت آبخیز، 107-114.
3. تقوی مقدم، ابراهیم؛ قنواتی، عزت اله؛ اکبری، الهه؛ حسینی، هاشم. (1396)، تحلیل ژئومورفودینامیک تغییرات خط ساحلی قاعده دلتای رودخانه مند بوشهر با استفاده از سنجش از دور، فصلنامه علمی و پژوهشی فضای جغرافیایی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهر، 17(60).
4. رشیدی، مریم؛ حسین زاده، سید رضا ؛ سپهر، عادل؛ زارعی، حیدر. (1394)، بررسی علل ایجاد و توسعه جزایر رودخانه کارون - محدوده شهر اهواز، دانشگاه فرودسی، دانشکده علوم انسانی دکتر علی شریعتی.
5. سازمان آب و منطقه¬ای استان خوزستان.
6. حسینی، سیدابراهیم؛ شفاعی بجستان، محمود؛ کاشفی پور، سید محمود؛ آخوندعلی، علی محمد. (1398)، بررسی روند تغییرات مورفولوژیکی رودخانه دز با استفاده از تصاویر ماهواره¬ای و سیستم اطلاعات جغرافیایی در حدفاصل روستای ایشان سخی تا بندقیر، مجله علوم و مهندسی آبیاری دانشگاه چمران.
7. فاطمي عقدا؛ سيدمحمود، فرج اله فياضي؛ عليپور، داريوش. (1380) ، بررسي زمین‌شناسی مهندسي بخشي از رودخانه كرخه (روستاي عبدالخان تا روستاي الهايي)، نشريه علوم دانشگاه تربيت معلم، 1(3 و 6).
8. قنواتی، عزت الله؛ تقوی مقدم، ابراهیم. ( 1393)، ارزیابی تغییر و تحولات ژئومورفیک سواحل شمال خلیج فارس از بندر کنگان تا خور زیارت با استفاده از تکنیک¬های سنجش از دور وGIS ، فصلنامه .73- زمین شناسی ایران، 8(32): 854.
9. کریمی، هادی ؛ قنواتی، عزت اله ؛ یمانی، مجتبی ؛ صفاری، امیر، (1395)، تأثیر تکتونیک در تغییرات نیمرخ طولی رودخانه¬ها - رودخانه علامرودشت در جنوب استان فارس، پژوهش¬های ژئومورفولوژی کمی، 5(2).
10. یمانی، مجتبی ؛ شرفی، سیامک. (1391)، ژئومورفولوژی و عوامل مؤثر در فرسایش کناری رودخانه هررود در استان لرستان، مجله جغرافیا و برنامه ریزی محیطی، 23(1).
11. Boix-Fayos G. Barberá F. López-Bermúdez V.M. Castillo M. (2007). Effects of check dams, reforestation and land-use changes on river channel morphology: Case study of the Rogativa catchment (Murcia, Spain) Geomorphology 91 (2007). [DOI:10.1016/j.geomorph.2007.02.003]
12. Bawa, N., Jain, V., Shekhar, Sh., Kumar, N. and Jyani, V. (2014). Controls on morphological variability and role of stream power distribution pattern, Yamuna River, western India. Elsevier, Geomorphology. [DOI:10.1016/j.geomorph.2014.05.016]
13. Clerici A. Perego S. Chelli A. Tellini C (2015) Morphological changes of the floodplain reach of the Taro River (Northern Italy) in the last two centuries, vol 527.pp 1106-1122. [DOI:10.1016/j.jhydrol.2015.05.063]
14. Di Silvio G and Nones M (2013) Morphodynamic reaction of a schematic river to sediment input changes:Analytical approaches, pp 1-8. [DOI:10.1016/j.geomorph.2013.05.021]
15. Henshaw, A.J. Thorne, C.R. Clifford, N.J. (2013), Identifying causes and controls of river bank erosion in a British upland catchment, CATENA, Volume 100, Pages 107-119. [DOI:10.1016/j.catena.2012.07.015]
16. Manjusree. P, Satyanarayana. P, CM. Bhatt, Sharma. SVSP and Srinivasa Rao. G, (2015). "River sensing and GIS for river morphology studies". Remote Sensing Applications Area, National Remote Sensing Centre ISRO, Department of Space, Hyderabad - 500 037.
17. Ollero, A. 2010. Channel changes and floodplain management in the meandering middle Ebro River, Spain. Geomorphology, 117(2):247-260. [DOI:10.1016/j.geomorph.2009.01.015]
18. Stevenson, D. (2009). 1D HEC RAS model and sensitivity analysis for River Clair from 1971- 2007, report prepared for international joint commission nternational upper Great Lakes study, Ottawa.
19. Treitz, P., (2003), Remote sensing for mapping and monitoring land-cover and landuse change an introduction, www.elsevier.com. [DOI:10.1016/S0305-9006(03)00062-X]
20. Jenesen, J., R, 1986, Introductory Digital Image Processing, Prentice Hall, USA, pp 177-226.
21. Weng, Q., (2002), Land Use Change Analysis in the Zhujiang Delta of China using Satellite Remote Sensing, GIS, and Stochastic Modeling, Journal of Environmental Management, 64, pp 273-284. [DOI:10.1006/jema.2001.0509] [PMID]
22. Wasige, J. E., Groen, T. A., Smaling, E., & Jetten, V. (2013). Monitoring basin-scale land cover changes in Kagera Basin of Lake Victoria using ancillary data and remote sensing. International Journal of Applied Earth Observation and Geoinformation, 21, 32-42. [DOI:10.1016/j.jag.2012.08.005]
23. Yan, Y., (2003), Object-based Classification of Remote Sensing Data for Change Detection. www.elsevier.com / locate / isprsjprs.
24. Yasser Raslan and Radwa Salama (2015) Development of Nile River islands between Old Aswan Damand new Esna barrages. Vol 29. Pp 77-92. [DOI:10.1016/j.wsj.2015.03.003]

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وبگاه متعلق به تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی است.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2026 CC BY-NC 4.0 | Journal of Applied Researches in Geographical Sciences

Designed & Developed by : Yektaweb

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons — Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0)