fa شناخت پراکنش فضایی شار همگرایی رطوبت تجمعی عمودی VIMFC بر روی وردسپهر ایران طی دوره آماری 2013-1979 اب و هواشناسی climatology پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span dir="RTL">هدف از انجام این پژوهش شناسایی پراکنش فضایی شار همگرایی رطوبت تجمعی عمودی</span>Vertically Integrated) Moisture Flux Convergence) &nbsp;( <span dir="RTL">بر روی جو ایران است. برای نیل به این هدف از داده‌های ماهانه شبکه‌ای </span>ECMWF <span dir="RTL">طی بازه زمانی 1/1979 تا 12/2013 بهره گرفته شد. در ابتدا بر پایه‌ی میزان نم ویژه موجود در جو، وردسپهر به سه لایه&shy;ی پایینی (1000-850 </span>hPa<span dir="RTL">)، میانی (775-700</span> hPa<span dir="RTL">) و بالایی (600-500 </span>hPa<span dir="RTL">) تقسیم شد. به‌منظور دستیابی به تغییرات فضایی </span>VIMFC<span dir="RTL"> بر روی ایران از روش‌های خودهمبستگی فضایی موران جهانی و لکه‌های داغ در سطح معناداری 90، 95، 99 و 99/99 درصد بهره برده شد. نتایج این پژوهش نشان داد که پراکنش فضایی </span>VIMFC<span dir="RTL"> در ایران در طی لایه اول وردسپهر و به‌ویژه در طی ماههای گرم سال دارای الگوی خوشه‌ای بالاست و در ماههای سرد سال و در لایه سوم وردسپهر، الگوی خوشه‌ای کاهش می‌یابد. بر اساس شاخص لکه‌های داغ در لایه اول وردسپهر مناطق کم ارتفاع، در لایه دوم وردسپهر مناطق مرتفع کوههای البرز، زاگرس و مرکزی و در لایه سوم وردسپهر مناطق بادپناه کوههای مرکز و شرق ایران دارای الگوی خودهمبستگی فضایی مثبت (نقاط داغ) است. یافته‌ها بیانگر آن است که در فصل زمستان و پاییز در طی دوره دوم (2013-1999) گستره&shy;ی نقاط داغ </span>VIMFC <span dir="RTL">کاهش قابل‌توجهی را نسبت به دوره اول موردبررسی (1998-1979) بر روی ایران نشان می‌دهد.&nbsp;&nbsp;</span></div> <div style="text-align: justify;">The aim of this study is to identify the spatial distribution of Vertically Integrated Moisture Flux Convergence (Vertically Integrated) Moisture Flux Convergence) on Iran&rsquo;s atmosphere. To achieve this aim, the monthly ECMWF gridded data used during the period from 1/1979-12/2013. First, based on the specific humidity content in the atmosphere, troposphere divided into three layers (850-1000hPa), mid (700-775hPa) and upper (500-600hPa). In order to achieve VIMFC spatial variations on Iran, spatial self-correlation methods&nbsp;&nbsp; of globular moron and hot spots used at 90, 95, 99 and 99/99 percent significance levels. The results of this study showed that the spatial distribution of VIMFC in Iran during the first layer of troposphere and especially during warm months of year has a high cluster pattern and in cold months of the year and in the third layer of troposphere cluster pattern decrease. Based on the hot spots index in the first layer of troposphere low height regions, in the second layer of troposphere the&nbsp; high regions of the Alborz, zagros and central mountains and in the third layer of troposphere alpine regions of central and eastern Iran&#39;s mountains has positive spatial self-correlation (hot spots). The results show that in winter and autumn during the second period (1999-2013), the range of hot spots of the VIMFC show a significant reduction compared to the first period (1979-1998) on Iran.</div> VIMFC, وردسپهر, شاخص لکه داغ, خودهمبستگی فضایی, ایران VIMFC, troposphere, hot spot index, spatial self-correlation, Iran 19 49 http://jgs.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2641-1&slc_lang=fa&sid=1 Farshad Pazhoh فرشاد پژوه farshad.pazhooh44@gmail.com 100319475328460014765 100319475328460014765 No Ph.D. student of Agricultural Climatology, Kharazmi University, Tehran, Iran . دانشجوی دکتری اقلیم شناسی دانشگاه خوارزمی تهران محمد سلیقه saligheh@khu.ac.ir 100319475328460014766 100319475328460014766 Yes Associate Professor of climatology, kharazmi University, Tehran, Iran . دانشیار گروه اقلیم شناسی دانشگاه خوارزمی تهران mehry akbary مهری اکبری mehry.akbary@yahoo.com 100319475328460014767 100319475328460014767 No Associate Professor of climatology, kharazmi University, Tehran, Iran . دانشیار گروه اقلیم شناسی دانشگاه خوارزمی تهران Mohammad Darand محمد دارند m.darand@uok.ac.ir 100319475328460014768 100319475328460014768 No Associate Professor of climatology, university of Kurdistan دانشیار گروه اقلیم، عضو گروه پژوهشی مطالعات محیطی دریاچه زریبار، پژوهشکده کردستان شناسی، دانشگاه کردستان