other شبیه‌سازی ریزگردهای گسیل شده ازصحرای ترکمنستان به کرانه‌های جنوبی دریای خزر پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b nazanin;">سواحل جنوبی دریای خزر، به ویژه در دهه&shy;ی اخیر، به دفعات توسط ریزگردها به مخاطره افتاده است. در این پژوهش تلاش شده است تا کانون اصلی و ساختار گردش&shy;های جوی تولید ریزگردهایی که طی روزهای 19 و 20 سپتامبر2014 موجب غبارآلودگی سواحل جنوبی دریای خزر شد، مورد واکاوی قرار گیرد. مدل لاگرانژی پسگرد </span></strong><strong><span dir="LTR">HYSPLIT</span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"> برای تعیین منشأ و مسیر شارش ریزگردها و نیز مدل عددی شیمیایی جو </span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;">(</span></strong><strong><span dir="LTR">WRF-Chem</span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;">)</span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"> برای تعیین تمرکز و توزیع ریزگرد‌ها و </span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;">شبیه‌سازی</span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"> الگوی سامانه مورد نظر، مورد استفاده قرار گرفت. بر اساس نتایج این پژوهش، یک چشمه&shy;ی فعال تولید ریزگرد برای نخستین‌بار در بخش&shy;های شرقی دریای خزر، روی پهنه&shy;های بیابانی صحرای ترکمنستان و قره قوم شناسایی شد. منشأ اصلی خیزش ریزگردها در این سامانه، شکل‌گیری چرخند حرارتی در مقیاس محلی روی هسته&shy;ی دمایی گرم در شرق خزر است. همگرایی سطحی ناشی از گردش چرخندی این مرکز کم فشار، با توجه به پوشش بیابانی منطقه، موجب انتقال ریزگردها به درون ستون جو شده است. شرایط پایداری نسبی جوی در ترازهای میانی و فوقانی موجب شده، ریزگردها نفوذ و گسترش قائم چندانی در عمق تروپوسفر نداشته و به زیر 700 هکتوپاسکال محدود شوند. مولفه&shy;ی منفی مداری و نصف‌النهاری میدان باد 10 متری و افزایش سرعت باد با توجه به افزایش گرادیان فشار روی بخش‌های بیابانی شرق خزر، منجر به شکل‌گیری جریان‌های شمال شرقی و گسیل توده&shy;&shy;ی ریزگردها&nbsp; به سمت پهنه&shy;ی خزر جنوبی و کرانه‌های جنوبی آن شده است. پایش تصاویر باند مرئی سنجنده مودیس و همچنین پهنه‌بندی مکانی مقادیر ضخامت نوری جو </span></strong><strong><span dir="LTR">(AOD)</span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;">، نتایج حاصل از شبیه‌سازی عددی در نحوه&shy;ی توزیع ریزگردها و انتقال آن به استان‌های مازندران و گیلان را تایید می‌کنند.</span></strong></div> <div style="text-align: justify;"></div> مخاطره غبار, صحرای ترکمنستان, مدل لاگرانژی HYSPLIT, مدل عددی شیمیایی WRF/Chem, چرخند حرارتی, سواحل جنوبی دریای کاسپین. 141 164 http://jgs.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2923-1&slc_lang=other&sid=1 پروین غفاریان : p.ghafarian@inio.ac.ir 100319475328460010010 100319475328460010010 Yes استادیار هواشناسی، پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی سمانه نگاه 100319475328460010011 100319475328460010011 No دانشجوی دکتری هواشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران نیما فرید مجتهدی 100319475328460010012 100319475328460010012 No کارشناس ارشد آب و هواشناسی، بخش تحقیقات کاربردی اداره کل هواشناسی گیلان حسین عابد 100319475328460010013 100319475328460010013 No کارشناس ارشد آب و هواشناسی، رییس گروه تحقیقات اداره کل هواشناسی گیلان