fa سنجش و رتبه بندی تاب آوری کالبدی مناطق شهری در برابر زلزله؛ مطالعه موردی کلانشهر تبریز جغرافیا و برنامه ریزی شهری Geography and Urban Planning پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">شهرنشینی و افزایش جمعیت شهرها در نتیجه افزایش طبیعی جمعیت و مهاجرت های روستا- شهری، موجب تمرکز متعالی ترین سرمایه های مادی و معنوی بشر در این سکونتگاه های شهری گردیده است. در عین حال بحران های مختلف طبیعی و انسانی این سرمایه ها را تهدید می &shy;کند. مدیریت شهری برنامه های مختلفی را برای مقابله با این بحران&shy;ها درپیش گرفته است که رویکرد متاخر در این خصوص افزایش تاب آوری شهرهاست. مفهوم تاب&shy;آوری در ابعاد مختلف کالبدی، اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی قابل بحث و بررسی است. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی-تحلیلی &nbsp;وبا هدف سنجش وضعیت تاب&shy;آوری کالبدی مناطق کلانشهر تبریز و تعیین وضعیت آن&shy;ها نسبت به یکدیگر انجام شده است. برای این منظور از روش های تصمیم&shy;گیری چند شاخصه (MADM) &nbsp;و فرآیند تحلیل سلسله مراتبی(AHP) استفاده شده است. هم چنین از 3 مدل تاپسیس، ویکور و کوپراس برای رتبه&shy;بندی مناطق از نظر تاب آوری کالبدی بهره&shy;گیری شده است. در نهایت برای تلفیق نتایج مدل&shy;های مذکور از مدل کپ&shy;لند استفاده گردید. نتایج نشان دهنده این است که مناطق 2،8و9 به صورت مشترک بالاترین تاب&shy;آوری کالبدی را دارند. در رتبه&shy;های بعدی به ترتیب مناطق 1، 10، 3، 7، 5، 4 و در نهایت منطقه 6 قرار گرفته است.</div> <div style="text-align: justify;">Urbanization and the increase in urban populations, resulting from both natural population growth and rural-to-urban migration, have led to the concentration of significant material and spiritual human capital within urban settlements. Concurrently, various natural and human-induced crises pose threats to these capitals. Urban management has initiated a range of programs to address these crises, with a contemporary focus on enhancing the resilience of cities. The concept of resilience can be examined across various dimensions, including physical, economic, social, and environmental aspects.<br> The present study adopts a descriptive-analytical approach with the objective of assessing the physical resilience of metropolitan areas in Tabriz and determining their status relative to one another. To achieve this goal, multi-criteria decision-making methods (MADM) and the Analytic Hierarchy Process (AHP) have been employed. Additionally, three models&mdash;Technique for Order Preference by Similarity to Ideal Solution (TOPSIS), VIKOR, and Complex Proportional Assessment (COPRAS)&mdash;have been utilized to rank the regions in terms of physical resilience. Ultimately, the Copeland model was applied to integrate the results from the aforementioned models. The findings indicate that regions 2, 8, and 9 collectively exhibit the highest levels of physical resilience, followed by regions 1, 10, 3, 7, 5, 4, and, lastly, region 6, respectively.</div> <span dir="RTL"></span> تاب آوری کالبدی, مدل کوپراس, مدل ویکور, مدل تاپسیس, کلانشهر تبریز. Physical resilience, COPRAS model, VIKOR model, TOPSIS model, Tabriz metropolis 174 197 http://jgs.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4317-2&slc_lang=fa&sid=1 yaser nazaryan یاسر نظریان Yasernazaryan@gmail.com@yahoo.com 100319475328460022915 100319475328460022915 No PhD student, Department of Geography, Chalus Branch, Islamic Azad University, Chalus, Iran. دانشجوی دکتری، گروه جغرافیا، واحد چالوس، گروه جغرافیا،‌ دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران. amane haghzad آمنه حق زاد Ameneh_haghzad@yahoo.com 100319475328460022916 100319475328460022916 Yes Assistant Professor, Department of Geography, Chalus Branch, Islamic Azad University, Chalus, Iran. استادیار،‌ گروه جغرافیا، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران. laila ebrahimi لیلا ابراهیمی Geo.ebrahimi@yahoo.com 100319475328460022917 100319475328460022917 No Assistant Professor, Department of Geography, Chalus Branch, Islamic Azad University, Chalus, Iran. استادیار،‌ گروه جغرافیا، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران. Kia bozorgmehr کیا بزرگمهر Kiabozorgmehr51@yahoo.com 100319475328460022918 100319475328460022918 No Assistant Professor, Department of Geography, Chalus Branch, Islamic Azad University, Chalus, Iran. استادیار، گروه جغرافیا، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران.