fa فراتحلیل کیفی پژوهش‌های مرتبط با مناسبات هیدروپلیتیک ایران و عراق جغرافیای سیاسی Political geography پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;">آب، منبعی راهبردی و کمیاب است که طی سال‌های اخیر متاثر از متغیرهای مختلف ملی و فراملی به شدت محدود شده و حوزه&lrm;های امنیت، ثبات، توسعه و رفاه در کشورها را به شدت متاثر ساخته است. اثرگذاری بالای آب در حوزه&lrm;های یاد شده آب را در کانون سیاست خارجی و مناسبات هیدروپلیتیک بسیاری از کشورها از جمله جنوب باختری آسیا قرار داده است. در سال‌های اخیر، به رغمِ طرحِ مسئلهِ‌ بحرانِ آب و نقش آن در مناسبات دو کشور ایران و عراق در محافل علمی، سیاسی و رسانه‌ای، همچنان ابعاد این مسئله ناشناخته مانده و تفسیرهای متفاوتی از آن به دست داده&lrm;اند. پژوهش حاضر که ماهیت کاریردی دارد و درون‌دادهای مورد نیاز آن به روش کتابخانه&lrm;ای گرداوری شده با هدف دستیابی به شناختی کیفی درباره ابعاد و زوایای مناسبات هیدروپلیتیک ایران و عراق، بر آن است که افزون بر مشخص&lrm;کردن ویژگی‌های محتوایی&nbsp;&nbsp;و روش‌شناختی، خلاهای پژوهشی موجود در این زمینه را با روش فراتحلیل کیفی شناسایی کند. این پژوهش با بهره‌گیری از روش فراتحلیل کیفی، 34 پژوهش انجام شده در بازه زمانی 1402- 1384 در قالب مقالات علمی-پژوهشی داخلی، پایان&lrm;نامه و مقالات موجود در فصلنامه&lrm;های معتبر بین المللی را بررسی کرده است. نتایج پژوهش‌ نشان داد که مطالعه جامعی انجام نشده است که ابعاد گوناگون مناسبات هیدروپلیتیک ایران و عراق را بررسی و واکاوی کرده باشد. در این خصوص نبود داده‌های دقیق و واقعی و ضعف مبانی نظری-معرفتی پژوهش از کاستی&lrm;های پژوهش‌های انجام شده در زمینه مناسبات دو کشور است.<br> &nbsp;<br> &nbsp;</span></div> <div style="text-align: justify;"><div id="ftn1"></div></div> <div style="text-align: justify;">Water is a strategic and scarce resource that has become increasingly limited in recent years due to a variety of national and transnational factors, significantly impacting security, stability, development, and prosperity in various countries. The profound influence of water on these domains has positioned it at the forefront of the foreign policy and hydropolitical relations of numerous nations, including those in South West Asia. In recent years, despite the prominence of the water crisis and its implications for the relations between Iran and Iraq within scholarly, political, and media discussions, the complexities of this issue remain poorly understood, leading to disparate interpretations.&nbsp;<br> The current research, which is exploratory in nature, utilized library methods for data collection with the aim of achieving a qualitative understanding of the multifaceted hydropolitical relations between Iran and Iraq. This study not only seeks to identify the content and methodological characteristics of existing literature but also aims to uncover research gaps in this field employing a qualitative meta-analysis approach. Through this method, the research examined 34 studies published between 2014 and 2023, including domestic scientific articles, theses, and contributions to reputable international journals. The findings indicate that a comprehensive analysis of the various dimensions of hydropolitical relations between Iran and Iraq has yet to be undertaken. In this context, the absence of accurate and reliable data, alongside the inadequacy of theoretical and cognitive frameworks, represents significant deficiencies in the existing research on the bilateral relations of these two countries.<br> &nbsp;<br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span lang="AR-SA" dir="RTL" style="font-family:"B Nazanin""></span></span></span></span></div> مناسبات هیدروپلیتیک, جنوب غرب آسیا, ایران , عراق. hydropolitical relations, Southwest Asia, Iran and Iraq. 88 105 http://jgs.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-224-4&slc_lang=fa&sid=1 zakeyeh aftabi زکیه آفتابی aftabi_z@yahoo.com 100319475328460024025 100319475328460024025 No Phd student of political geography, Faculty of Geographical Sciences, University of Kharazmi, Tehran, Iran. دانشجو دکتری جغرافیای سیاسی، گروه جغرافیا، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران. morad kaveyani Rad مراد کاویانی راد kaviani@khu.ac.ir 100319475328460024026 100319475328460024026 Yes Associate Professor, Department of political geography, Faculty of Geographical Sciences, Kharazmi University, Tehran, Iran. دانشیار جغرافیای سیاسی، گروه جغرافیا، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران. حمید کاردان مقدم h.kardan@wri.ac.ir. 100319475328460024027 100319475328460024027 No Assistant professor, water research institute, ministry of Energy water research institute. Tehran. Iran. استادیار پژوهشکده آب وزارت نیرو، تهران، ایران.