fa کاربرد مدل HEC-RAS در ارزیابی الگوی تغییرات رسوب‌گذاری بخش‌هایی از رودخانه تالار اب و هواشناسی climatology پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-size:12px;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span lang="FA"><span b="" nazanin="">حوضه آبریز رودخانه تالار در استان مازندران هرساله شاهد سیلاب&rlm;های بزرگ با حجم رسوب انتقالی </span></span><span lang="AR-SA"><span b="" nazanin="">بسیار</span></span><span lang="FA"><span b="" nazanin=""> زیاد می&rlm;باشد. برای بررسی انتقال رسوب از حوضه&rlm;ی آبریز مذکور، 11 کیلومتر از رودخانه تالار</span></span> <span lang="FA"><span b="" nazanin="">در پنج بازه مکانی در فواصل 4/22- 7/24، 2/18 -5/20، 5/17- 00/18، 75/16- 5/17 و 5/11 </span>&ndash;<span b="" nazanin=""> 75/16 کیلومتر از محدوده شهری از دریا ملاکلا- نجار کلا تا عرب روشن انتخاب شد تا الگوی تغییرات رسوب‌گذاری و فرسایش در بازه زمانی پنج ساله (1400- 1395) با توجه به قابلیت&rlm;های مدل </span></span><span dir="LTR">HEC-RAS</span><span lang="FA"><span b="" nazanin="">، موردبررسی قرار گرفت. برهمین اساس از آمار بلندمدت ایستگاه هیدرومتری کیاکلا، در شرایط سیلاب با دوره&rlm;ی بازگشت&rlm;های 2، 10، 25، 50 و 100 ساله برای حوضه&rlm;ی آبریز ایستگاه مذکور انتقال رسوب و حجم آورد رسوب تجزیه‌وتحلیل و بررسی شد. نتایج نشان داد مجموع رسوب ورودی در طول کل شبیه&rlm;سازی در ابتدای دوره از مجموع رسوب در انتهای دوره شبیه&rlm;سازی به میزان 9/0 میلیون تن کمتر و رودخانه در اکثر مواقع به‌صورت فرسایش‌پذیر است. همچنین متوسط ارتفاع رسوب در بازه مکانی اول (4/22- 7/24) 11 سانتیمتر و میزان رسوب‌گذاری 6 میلیون تن و رسوب‌گذاری قابل‌توجه می‌باشد. در بازه مکانی دوم (2/18 -5/20) میزان رسوب‌گذاری تقریباً 1 میلیون تن می‌باشد. در بازه مکانی سوم نیز نتایج کم‌وبیش مشابه وجود دارد. در بازه مکانی چهارم شرایط از نظر عمق و حجم فرسایش برای برداشت مناسب نیست. بازه مکانی پنجم (5/11 </span>&ndash;<span b="" nazanin=""> 75/16) میزان فرسایش به‌طور تقریبی 3/8 میلیون تن به دست آمده است. دامنه تغییر ارتفاع فرسایش در بازه مکانی پنجم از 10 الی 20 سانتیمتر متغیر است.</span></span></span></span></span></span></strong><span style="font-size:12px;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span lang="FA" style="font-family:"B Nazanin""></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">The catchment area of the Talar River in Mazandaran Province is subject to annual flooding events that facilitate the transport of substantial quantities of silt. To investigate sediment transport dynamics within this watershed, samples were collected at five designated sections along an 11-kilometer segment of the Talar River. The sampling intervals were delineated as follows: 24.7&ndash;22.4 km, 18.2&ndash;20.5 km, 17.5&ndash;18 km, 16.75&ndash;17.5 km, and 11.5&ndash;16.75 km, measured from the urban area of Malakala-Najjarkala to Arab Roshan, with all distances calculated from the shoreline. This study aimed to analyze sedimentation and erosion patterns over a five-year period (2016&ndash;2021) employing the HEC-RAS model. Sediment transport and volume were assessed based on long-term data obtained from the Kiakla hydrometric station, with a specific focus on flood conditions associated with return periods of 2, 10, 25, 50, and 100 years. The findings indicate that the cumulative sediment input at the beginning of the monitored section is 0.9 million tonnes lower than the total sediment at the end. The river exhibits a pronounced tendency towards erosion. In the first section (22.4&ndash;24.7 km), the mean sediment height is 11 cm, accompanied by significant sedimentation totaling 6 million tonnes. The second section reflects an approximate deposition of 1 million tonnes. The third section demonstrates a relatively stable sediment pattern. In the fourth section, the conditions for erosion&mdash;both in terms of depth and volume&mdash;are deemed unsuitable for sediment harvesting. The fifth section (11.5&ndash;16.75 km) records erosion amounting to approximately 8.3 million tonnes, with height variations ranging from 10 to 20 cm. Under these circumstances, sediment removal is impractical; </span></span><span style="font-size:11.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">H</span></span><span style="font-size:11.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">owever, the implementation of flood management strategies and river engineering interventions is strongly recommended.</span></span></div> الحاقیه HEC-geoRAS, رسوبگذاری, فرسایش, معادله Exner. HEC-geoRAS add-on, sedimentation, erosion, Exner equation 256 277 http://jgs.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4923-1&slc_lang=fa&sid=1 fateme hashemi فاطمه هاشمی sfhashemi85@yahoo.com 100319475328460023394 0009-0006-2226-640X No sari agricultural and natural university دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری Ali Shahnazari علی شاهنظری Aliponh@yahoo.com 100319475328460023395 0009-0006-2226-640X Yes Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری Andersen Mathias Neumann ماتیاس نیومان اندرسون mathiasn.andersen@agro.au.dk 100319475328460023396 100319475328460023396 No Professor, Department of Agroecology, Aarhus University, Denmark استاد دانشگاه Aarhus، دانشکده Agroecology، دانمارک