عنوان نشریه

تأثیر میدان‌های مغناطیسی بر جوانه‌زنی، رشد اولیه و فعالیت برخی آنزیم‌های دخیل در جوانه‌زنی بذر رازیانه

به منظور بررسی میدان های الکترومغناطیسی روی صفات جوانه زنی، بذرهای خشک و مرطوب گیاه رازیانه به مدت 15، 30 و 60 دقیقه در معرض میدان های مغناطیسی با شدت های 0، 25، 50 و 75 میلی تسلا قرار گرفت. در بذرهای تیمار شدۀ رازیانه با میدان های مغناطیسی، سرعت جوانه زنی (GR)، شاخص جوانه زنی (GI)، ضریب سرعت جوانه زنی (GRC)، طول دانه رست ها، وزن خشک و تر دانه رست ها تحت شرایط کشت آزمایشگاهی افزایش یافت. هم چنین در بذرهای در حال جوانه زنی تحت تأثیر میدان های مغناطیسی فعالیت آنزیم های آلفا آمیلاز، دهیدروژناز و پروتئاز به طور معنی داری بیش تر از شاهد بود. فعالیت آنزیمی بیش تر در بذرهای در حال جوانه زنی تیمار شده با میدان مغناطیسی می تواند به عنوان محرکی برای جوانه زنی سریع و نیروی اولیه جوانه زنی به کار رود.

تاکسونومی و ریخت‌شناسی سالویا آتروپاتانا(نعناییان، لامیاسه ) در ایران

تاکسونومی و ریخت شناسی 24 جمعیت از سالویا آتروپاتانا(نعناییان) در ایران بررسی شده است. تغییرات ریخت شناسی اغلب در تراکم و پوشش کرک در سطح و قاعدۀ ساقه، طول برگ، شکل حاشیۀ برگ، پوشش کرک در سطح برگ، شکل حاشیۀ برگ گل آذینی، پوشش کرک در سطح براکته، پوشش کرک در سطح کاسه گل، طول جام گل، پوشش کرک در سطح جام گل و طول خامه مشاهده شده است. به منظور تعیین روابط درون گونه ای از تحلیل خوشه ای با استفاده از ضریب فاصلۀ اقلیدسی و نرم افزار SPSS V.11.5 استفاده شد. نتایج حاصل از تحلیل خوشه ای حاکی از وجود تنوع در بین جمعیت های این گونه است. بر پایۀ نتایج حاصل از این پژوهش، تغییرپذیری ریخت شناسی در جمعیت های این گونه ناشی از وجود چندشکلی و دورگه گیری درون گونه ای است.

فعالیت آنزیمی وبیان ژن های پراکسیداز و فنیل آلانین آمونیالیاز در ریشۀ گیاه کتان در تنش آلومینیم

سمیت آلومینیم یکی از مهم ترین عوامل محدود کنندۀ رشد و نمو گیاهان در خاکهای اسیدی (pH کم تر از 5/5) است که خطر آن به علت عملیات زراعی و بارانهای اسیدی رو به افزایش است. مکانیسم سمیت آلومینیم هنوز به روشنی مشخص نشده است. ممانعت رشد ریشه، اولین پاسخ گیاه به سمیت آلومینیم است و این ممانعت رشد از طریق توقف یا کاهش طویل شدن سلولهای ریشه، احتمالاً با افزایش ترکیبات فنلی دیواره، اعمال میگردد. در این پژوهش تأثیر آلومینیم بر فعالیت و بیان آنزیمهای دخیل در بیوسنتز ترکیبات فنلی مانند فنیلآلانین آمونیالیاز و پراکسیداز بررسی شد. بدین منظور گیاهان کتان رشد یافته در محیط هوگلند برای دو هفته در معرض تیمار آلومینیم با غلظت های 0، 50 و 100 میکرو مولار )به صورت (AlCl3.6 H2Oقرار گرفتند. نتایج نشان داد که تیمار آلومینیم سبب کاهش رشد ریشه و افزایش میزان فنلهای متصل به دیواره در مقایسه با گیاهان شاهد می گردد. افزایش فعالیت آنزیم پراکسیداز بهویژه در بخش یونی و کووالانی بهخوبی کاهش رشد ریشه را توجیه می کند. افزایش فعالیت و بیان ژن فنیلآلانین آمونیالیاز و نیز افزایش میزان لیگنین تنها در بیش ترین غلظت آلومینیم مشاهده گردید. بررسی بیان دو ایزوزیم پراکسیداز نشان داد که فلکسپر² 3 در مقایسه با فلکسپر 1 در سمیت آلومینیم در ریشه نقش دارد.

بررسی بیوسیستماتیکی سرده حشره خوارUtricularia L. در ایران

شهریار سعیدی مهرورز

در تحقیق حاضر ویژگیهای ریخت شناسی، تشریحی، گرده شناسی و مولکولی سردهL. Utricularia از خانواده Lentibulariceae متعلق به راسته Lamiales مورد بررسی قرار گرفت. این سرده در ایران دو گونه بنام های : U. minor L. ,U. australis R. Br. دارد. در بررسی ریخت شناسی دو گونه از نظر طول استولون، وجود و عدم وجود ریزوئید و شکل کیسه چه تله ای 1 با یکدیگر تفاوت دارند. در بررسی تشریحی، شکل سلولهای اپیدرمی ساقه، ضخامت و شکل سلولهای آئرانشیمی و پارانشنیم پوستی از صفات متمایز کننده دو گونه می باشد. در بررسی گرده شناسی، دانه های گرده این دو گونه چند شیاره و بدون منفذ است و همچنین تزیینات سطح اگزین از نوع شکافدار است. نتایج حاصل از تجزیه وتحلیل توالی کلروپلاستی trnL-F نشان می دهد که U. australis با U. macrorhiza و U. minor با U. intermedia خویشاوند هستند.

تجزیه و تحلیل خصوصیات سیتوژنتیک درجمعیت های گیاه داروئی رازیانه (Foeniculum vulgare Mill.)

این مطالعه به منظور بررسی وضعیت سیتوژنتیکی 11 جمعیت رازیانه با استفاده از سلولهای مریستمی انتهای ریشه انجام شد. نتایج نشان داد که تعداد کروموزوم پایه در جمعیتهای مورد بررسی 11=x بود. بر اساس جدول
دو طرفه استبینز ، جمعیت های خارجی 1، ارومیه و لرستان در گروه A1، جمعیتهای شیراز، یزد، فزوه نجف آباد ، ابن سینا و خارجی 2 در گروه A2، جمعیت اصفهان در گروه B1 و جمعیتهای همدان و بوشهر در گروه B2 قرار گرفتند. بر این اساس، دو جمعیت همدان و بوشهر نامتقارن ترین و در عین حال متکامل ترین جمعیت ها بودند . تجزیه به مؤلفه های اصلی نشان داد که دو مؤلفه اول در مجموع 47/77 درصد از کل واریانس موجود بین
جمعیت ها را توجیه می نمایند. در مؤلفه اول صفات میانگین نسبت بازوی کوتاه به بلند، درصد کلی فرم، شاخص نامتقارن بودن درون کروموزومی و میانگین نسبت بازوی بلند به کوتاه با داشتن بالاترین ضرایب بردارهای ویژه دارای بیشترین اهمیت در واریانس بین جمعیتها بودند. در مؤلفه دوم صفات نسبت طول بزرگترین کروموزوم به کوچکترین، شاخص نامتقارن بودن بین کروموزومی و طول نسبی کوتاهترین کروموزوم بیشترین نقش را در ایجاد تنوع داشتند. تجزیه خوشه ای به روش وارد که با برش نمودار خوشه ای در فاصله اقلیدسی 5 انجام شد جمعیت های مورد بررسی را در 3 گروه مختلف قرار داد. در این بررسی بیشترین فاصله ژنتیکی بین جمعیت اصفهان و فزوه
نجف آباد وجود داشت که بیانگر کمترین قرابت آنها بود. کمترین فاصله ژنتیکی نیز بین جمعیت های فزوه نجف آباد و لرستان مشاهده شد. نمودار حاصل از پراکنش جمعیت ها بر اساس دو مؤلفه اصلی اول و دوم، جمعیت های مورد بررسی را در 3 گروه متمایز قرار داد که این امر مؤید نتایج حاصل از تجزیه خوشه ای بود

معرفی گروه های های گیاهی منطقه یحیی آباد (نطنز) و ارتباط آنها با عوامل محیطی

سعید افشارزاده

چکیده
منطقه یحیی آباد واقع در شیب های جنوبی کرکس با مساحتی حدود 6000 هکتار در 35 کیلومتری جنوب غربی نطنز در استان اصفهان قرار دارد و جزء اکوسیستم های کوهستانی خشک ایران محسوب می شود. هدف از این پژوهش گروه بندی گونه های گیاهی موجود در منطقه و ارتباط آنها با عوامل محیطی مختلف نظیر ارتفاع و ویژگی های خاک است. نمونه برداری از گیاهان با روش نمونه برداری سیستملتیک-تصادفی انجام یافت. با استفاده از کوادراتهایی با ابعاد 2×5/1 متر (3 متر مربع) درصد پوشش گونه های گیاهی اندازه گیری شد. گروه بندی گونه های گیاهی با استفاده از آنالیز خوشه ای و ارتباط آنها با عوامل محیطی با استفاده از روش های رج بندی تعیین گردید. آنالیز خوشه ای تعداد 8 گروه گیاهی در منطقه را مشخص نمود و روش های مختلف رج بندی عامل ارتفاع را به عنوان عامل اصلی در تفکیک گروه های گیاهی نشان دادند. با توجه به ارتفاع نسبتاً یکنواخت منطقه و نیز فشار چرای دام، رابطه مشخصی بین ارتفاع و شاخص های تنوع وجود ندارد.

بررسی فلورستیکی حوضۀ آب‌ریز شلم از منطقۀ حفاظت شدۀ مانشت و قلارنگ (رشته‌کوه‌های زاگرس، استان ایلام، ایران)

حفاظت شدۀ مانشت و قلارنگ به وسعت 29146 هکتار در شمال استان ایلام، بین مدارهای "32'48º33-"27'34^º33 عرض شمالی و "45'38^º46-"31'20^º46 طول شرقی قرار گرفته است. میانگین ارتفاع 1105 تا 2650 متر، متوسط بارندگی سالیانه 2/536 میلی متر و میانگین دمای سالیانه 43/17 درجۀ سانتی گراد است. منطقۀ حفاظت شدۀ مانشت و قلارنگ منطقه ای کوهستانی از رشته کوه های زاگرس است. با توجه به بررسی های انجام شده سطح منطقۀ حفاظت شدۀ مانشت و قلارنگ از 7 حوضۀ آب ریز تشکیل شده است. در این بررسی، فلور حوضۀ آب ریز شلم به مساحت 4467 هکتار از این منطقه بررسی شده است. در مجموع 221 تاکسون (گونه، زیرگونه و واریته) جمع آوری شد که شامل 219 گونه، 150 جنس و 46 تیره است. نتایج نشان داد که 29 گونۀ تک لپه ای و 190 گونۀ دولپه ای هستند. مهم ترین تیره های منطقه از نظر غنای گونه به ترتیب کاسنیان¹ با 35 گونه، باقلائیان² و نعناییان³ با 19 گونه و کلمیان⁴و گندمیان⁵ با 17 گونه هستند. از لحاظ شکل زیستی، تروفیت 80/44 درصد، همی کریپتوفیت 58/32 درصد، ژئوفیت 76/11 درصد، فانروفیت 33/6 درصد و کامه فیت 17/3 درصد هستند. در بررسی کورولوژی، 141 تاکسون (80/63 درصد) به ناحیۀ ایران- تورانی تعلق داشته اند

مطالعه ساختاری گل شیرین‌بیان (Glycyrrhiza glabra L.) در طی مراحل نموی: نمو بساک، دانه‌ی گرده و ساختارهای ترشحی

در پژوهش حاضر گل های شیرین بیان از لحاظ ساختاری طی مراحل نموی، با روش های سلول بافت شناختی مطالعه شدند. کاسه گل پیوسته، جام پروانه آسا، بال ها دارای رنگ تیره ، ناوها از قاعده جدا از هم، نافه دودسته ای و ناجور ریخت، بساک ها برون گشا و شکوفایی طولی، مادگی یک برچه ای، تخمدان یک خانه و فوقانی، تخمک ها واژگون و پرخورش، خامه توخالی و میوه نیام 5-2 دانه ای می باشد. لایه مغذی مستطیلی شکل و از نوع ترشحی است که پس از تشکیل تتراد شروع به تجزیه می نماید. جداربندی یا تقسیم سیتوپلاسم از نوع همزمان می باشد. ساختارهای ترشحی به صورت ساختارهای ترشحی در بال، کرک های ترشحی در جدار کاسه گل، تخمدان و میوه ی بالغ، بشره ی ترشحی در کاسه گل و تخمدان دیده می شوند.