fa حساسیت ذاتی سازندهای زمین‌شناسی به هوازدگی و فرسایش درحوضه‌های واقع در پهنه رسوبی- ساختاری خرده قاره ایران مرکزی یکی از مباحث مهم در حوضه‌های آب‌خیز، حفاظت از منابع آب و خاک و کنترل فرسایش و رسوب است. روش‌های تجربی برآورد شدت فرسایش خاک و تولید رسوب مورد استفاده, مانند PSIAC و EPM به دلیل توجه محدود و کلی به عامل زمین شناسی و لیتولوژی و غالب بودن عوامل محیطی در وزن‌دهی پارامتر‌ها، با برآورد واقعی تفاوت دارند. در این تحقیق سعی شده است با تکیه بر ویژگی‌های ذاتی سنگ‌ها و نهشته‌های سست، روشی مناسب و جامع برای تعیین حساسیت ذاتی واحدهای لیتولوژی به طور خاص و همچنین برای سازندها که متشکل از مجموعه‌ای از واحدهای سنگ‌شناسی هستند ارائه گردد. با این هدف، طبقه‌بندی حساسیت به فرسایش واحدهای سنگ و خاک بر مبنای ویژگی‌های ذاتی مواد شامل ترکیب کانی‌شناسی و بافت تدوین شده است. در این تحقیق در پهنه رسوبی- ساختاری خرده قاره ایران مرکزی، رده فرسایش‌پذیری هر سازند بر مبنای میانگین رده اجزای تشکیل‌دهنده آن- که مجموعه‌ای از واحدهای سنگ‌شناسی است تعیین شده است. نتایج طبقه‌بندی حساسیت سازندها به فرسایش در گستره مذکور در پهنه‌بندی فرسایش‌پذیری ذاتی واحدهای سنگ و خاک حوضه نمونه کویر لوت استفاده شد. بر اساس نتایج حاصل از طبقه‌بندی مذکور، 9/82 درصد واحدهای سنگ و خاک این حوضه در رده‌های متوسط- ضعیف تا کاملاً سست و منفصل قرار می‌گیرند و در کل در رده حوضه‌های بسیار حساس واقع می‌شوند. نتایج به دست آمده در این حوضه با نتایج رسوب‌دهی ویژه که بر مبنای آ مار واقعی رسوب حوضه است، مقایسه شده است و نتایج تأیید کننده صحت و کارآیی خوب روش معرفی‌ شده‌اند One of the most important subjects of watershed basins is the protection of soil and water resources with regarding to control of erosion and sediment yield. The empirical methods for estimation of erosion rates and sediment yield measures such as PSIAC and EPM more emphasize environmental factors so mach so that the important lithological agents are not considered. Therefore, in this research attempts are made to propose a suitable and comprehensive method for inherent sensitivity of lithological units. To this end rock units are classified based on mineralogical composition and their textures in 10 orders of erodibility. The order of erodibility of each formation will be hased on average of lithological components. This method is used for microcontinental plate of central Iran to evaluate the model. Based on outcomes of the mentioned classification, more than 83 percents of rock units are classified from moderate- weak to totally loose and sensitive order. In average, the basin is categorized as very sensitive to erosion. With regarding to obtained results in comparison to specific sediment yield rate that obtained from statistical analysis of observed measures, the accuracy and the ability of the method is confirmed. فرسایش , سازندهای زمین‌شناسی , ویژگی‌های ذاتی , ایران مرکزی , حوضه کویر لوت , رسوب‌دهی ویژه , Erosion , Geological Formation , Inherent , Characteristics , central Iran , Kavir-e-Lout Basin , Specific sediment yield , 709 723 http://jsci.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3-200&slc_lang=fa&sid=1