fa بررسی تأثیر زمان برداشت بر فعالیت ضد باکتریایی برگ گیاه نوروزک گیاه نوروزک از تیره نعناع2 و بومی استان خراسان و سمنان است. این گیاه دارای خواص ارزشمند بسیاری است. از جمله، ضددرد، ضدالتهاب، آرام بخش، کاهش‌دهندهٔ قند خون و آنتی‌اکسیدان است. این تحقیق به منظور تعیین بهترین مرحلهٔ رشد و نمو برای استفادهٔ بهینه از خواص ضد باکتریایی برگ گیاه دارویی نوروزک1، اجرا شد. برگ گیاه در سه مرحله‌ٔ مختلف از رشد و نمو (مرحله‌ٔ رویش، مرحلهٔ گل‌دهی و مرحلهٔ رسیدگی بذر) جمع‌آوری و خشک شد. سپس عصارهٔ متانولی برگ در دستگاه تقطیر در خلأ خشک شد. غلظت‌های 5،10،15و20 گرم در لیتر از آن تهیه و به‌روش دیسک دیفوزیون3 بر روی باکتری‌های اسریشیا کولی4، پسدومونوس آروجینوس5 ، استافیلوکوکوس آرئوس6 ، کلبسیلا پنئومونیی7 و پروتئوس میرابیلیس8 اثر داده شد. پس از 24 ساعت، قطر هاله ممانعت از رشد اندازه‌گیری و اثر بازدارندگی این عصاره‌ها با یکدیگر وبا آنتی بیوتیک‌های تتراسایکلین، پنی سیلین و آمپی سیلین مقایسه شد. تجزیه وتحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار JMP و بر اساس آزمون HSD در سطح اطمینان 95% انجام شد. بیش‌ترین فعالیت ضد باکتریایی برگ در مرحلهٔ گل‌دهی مشاهده شد و در بیش‌تر موارد تفاوت معنی‌داری بین مرحلهٔ گل‌دهی و دو مرحلهٔ دیگر وجود داشت. از سوی دیگر در مورد بعضی از باکتری‌ها تأثیر ضدمیکروبی عصاره برگ به‌ویژه در مرحلهٔ گل‌دهی به‌طور معنی‌داری بیش‌تر از تأثیر آنتی بیوتیک‌های مذکور و در مواردی مشابه با تأثیر آن‌ها بود. بنا بر این به نظر می‌رسد که بهترین زمان برای بهره‌برداری از خاصیت ضد باکتریایی برگ، مرحله گل‌دهی است. همچنین با توجه به فرایند مقاوم شدن برخی سویه‌ها به آنتی بیوتیک‌های سنتزی رایج، لزوم استفاده از ترکیبات ضد باکتریایی طبیعی می‌تواند ارزشمند باشد که البته این امر پژوهش‌های دقیق‌تری را ایجاب می‌کند Salvia leriifolia (Lamiaceae) is an endemic plant of Khorasan and Semnan provinces which has antinociceptive, anti-inflammatory, antidiabetic and antioxidant properties. In this research, antibacterial activity of of S. leriifolia leaf was investigated at different growth stages and the best harvesting time was determined. The leaves were harvested at vegetative (mid March), flowering (mid April) and ripening seed stages (late May). Different concentrations of metanolic extract(5,10,15 and 20 g/l) of leaves were applied on five different bacteria(Pseudomonas aeruginosa, Staphylococcus aureus, Klebsiella pneumoniae, Escherichia coli and Proteus mirabilis) according to dick diffusion method. Inhibition zones were measured after 24 hours. Inhibitory effect of extracts at different stages were compared together and with certain antibiotics (Penicillin, Ampicilin and Tetracaiclin). Statistical analysis was performed through the JMP software. Maximum antibacterial activity of leaves was coincident with flowering stage. In this stage, antibacterial activity of leaves was significantly higher than the vegetative and ripening seed stage. Inhibitory effect of leaf extract at flowering stage on some bacteria was higher than the antibiotics or similar with them. It seems that flowering stage (mid April) is the best time for obtaining the maximum antioxidant activity of leaf. نوروزک , Salvia leriifolia , ضد باکتریایی , برگ , Salvia leriifolia , antibacterial activity , Leaf , 343 356 http://jsci.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3-191&slc_lang=fa&sid=1