fa بررسی اثر اشعۀ UV روی برخی پارامترهای ساختاری و فراساختاری در گیاه فلفل قلمی علمی پژوهشی کاربردی S در چند دهۀ اخیر تحقیقات متعددی برای ارزیابی پاسخ گیاهان به افزایش اشعۀ ماورای بنفش (UV)، در اثر کاهش لایۀ اوزون انجام گرفته است. هدف از این پژوهش بررسی اثرات اشعۀ UV روی برخی از پارامترهای ساختاری و فراساختاری گیاه فلفل قلمی1 تحت شرایط گلخانه¬ای است. این گیاهان در شرایط یک¬نواخت محیطی رشد داده شدند و بعد از 35 روز تحت تیمار اشعۀ UV-A به مدت 15 روز و اشعۀ UV-C به مدت 8 روز قرار گرفتند. با بررسی¬های انجام گرفته مشخص شد که اشعۀ UV روی رشد ریشه تأثیر چندانی ندارد، ولی باعث کاهش رشد طولی ساقه می¬شود که این کاهش درمورد تیمار UV-C معنی¬دار بود. سطح برگ گیاهان تیمارشده با UV هم نسبت به شاهد کاهش نشان داد. اشعۀ UV روی ضخامت ریشه تأثیر چندانی نداشت، ولی باعث افزایش معنی¬دار ضخامت ساقه و برگ شد که این افزایش در تیمار UV-C بیش¬تر بود. همچنین تعداد و اندازۀ روزنه¬های گیاهان در اثر تیمار با UV افزایش پیدا کرد. از لحاظ فراساختاری هم مشاهده شد که اشعۀUV باعث ایجاد تغییراتی در کلروپلاست سلول¬های مزوفیل برگ شده و تیلاکوئید-های آن اتساع پیدا می¬کنند. همچنین محتویات نشاسته¬ای کلروپلاست در گیاهان تیمار کاهش پیدا کرد. اشعۀ UV باعث تشکیل کریستال¬هایی در پراکسی زوم سلول¬های مزوفیل شد که این کریستال¬ها به علت افزایش فعالیت کاتالاز، که یک آنزیم آنتی اکسیدان است، تشکیل می‌شوند. در این بررسی مشخص شد که گیاه فلفل قلمی در برابر اشعۀ ماورای بنفش حساس بوده و از لحاظ ساختاری و فراساختاری متحمل تغییراتی می¬شود. حساسیت این گیاه به اشعۀ UV-C بیش از UV-A بود. Several experiments have been performed during the last few decades to evaluate the responses of plants to enhanced solar UV radiation (UV-R) that may occur because of stratospheric ozone depletion. The objective of this study was to evaluate the effects of UV radiation on some anatomical and ultrastructural aspects of pepper plants (Capsicum longum L) in the greenhouse. Pepper plants were grown in a uniform environment and after 35 days they were exposed to UV-A and UV-C radiation for 15 and 8 days, respectively. The results indicated that the changes in root growth was not significant but the growth of shoot decreased in UV-R exposed plants and this reduction was significant in UV-C exposed plants. Leaf area was also reduced in UV-R exposed plants and this reduction was significant in UV-C exposed plants. The root diameter was not affected under UV treatment, but the stem diameter and leaf thickness were significantly increased in both UV-A and UV-C treatments. The number and size of stomata were also increased in UV-R exposed plants. At the ultrastructural level, it was found that the thylakoids of chloroplast were dilated and starch reduction was observed. UV treatment resulted in the formation of crystalline inclusion in the peroxisomes of the mesophyll cells. Formation of these crystals may be due to the increased activity of catalase, which is an antioxidant enzyme. The study shows that pepper plants are sensitive to UV-R and this finding provides insight into the structural and ultrastructural changes during UV exposure, and indicates the sensitivity of these plants to UV-C more than UV-A radiation. UV-A , UV-C , فلفل قلمی , ساختار , فراساختار , کلروپلاست , UV-A , UV-C , Capsicum longum , Structure , Ultrastructure , Chloroplast , 485 502 http://jsci.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3-92&slc_lang=fa&sid=1