fa تأثیر غلظت‌ نیکل بر رشد دانه‌رست‌های گندم و اثر بعضی عوامل محیطی بر آن علمی پژوهشی کاربردی S نیکل از عناصر ضروری برای رشد گیاهان به‌شمار می‌رود. در این پژوهش، اثر غلظت‌های متغیر نیکل (1280، 640، 320، 160، 80، 40 و 0 میکرومولار) بر رشد گیاهچه‌های بذری چهار رقم گندم (سرداری، زرین، الموت و C-73-20) و اثر عوامل محیطی مانند تغییرات pH و غلظت کلسیم بر رشد گیاهچه‌های بذری رقم زرین بررسی شد. همچنین میزان تراوش قنــدهای محلول از ریشه به محیط به‌عنوان پاسخ به تنش غلظت‌های بالای نیکل، به روش فنل ـ سولفوریک اندازه‌گیری شد. نتایج نشان دادند که رقم الموت از همه ارقام نسبت به تنش نیکل مقاوم‌تر است.از سوی دیگر بافت‌های ریشه‌ و ساقه‌ پاسخ رشدی متمایزی در برابر نیکل نشان دادند به‌طوری که رشد ریشه‌چه حساس‌ترازساقه‌چه بود. کاهش pHتأثیرباز دارندگی نیکل بر رشد ریشه‌‌چه و ساقه‌چه را افزایش داد. این بررسی‌ نشان داد که با افزایش غلظت کلسیم از سمیت نیکل کاسته می‌شود. همچنین نیکل از تراوش قندهای محلول به خارج از سلول‌های ریشه جلوگیری می‌کند. Nickel is one of the essential elements (micronutrients) for plant growth. In this study, the effects of different concentrations of nickel, (0, 40, 80, 160, 320, 640 and 1280&mu M) and some environmental factors such as pH and Ca2+ concentration on the growth of seedlings of four wheat cultivars (Sardari, Zarrin, Alamout and C-73-20) were investigated. Moreover, the impact of high concentration of Ni on root sugar secretion has been assessed using sulphuric-phenol method .The results indicated that Alamout was more resistant than the other cultivars regarding to nickel stress. On the other hand, root and shoot tissues showed different growth responses to Ni and radical growth was more sensitive than shoot growth. Decreased pH increased the impact effect of nickel on shoot and root growth. Our study showed that increasing Ca2+concentration decreases Ni toxicity. Finally, Ni inhibited the leakage of soluble sugars from root tissue. نیکل , کلسیم , pH , قندهای محلول , غلات , nickel , Calcium , pH , Soluble Sugars , Wheat , 583 592 http://jsci.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3-94&slc_lang=fa&sid=1