fa بررسی تنوع گونه ای گیاهان آبزی ماکروفیت استان مازندران مقاله استخراج شده از پایان نامه Research Paper اکوسیستم های آبی یکی از مهمترین عرصه های زیستی است که دربرگیرنده مجموعه ای از تاکسون ها و گونه های متنوع آبزی است. تخریب این اکوسیستم ها، باعث از بین رفتن گونه های گیاهی آبزی و موجودات وابسته به آنها می شود. تاکنون تحقیق جامعی در مورد تنوع گونه ای گیاهان آبزی و عوامل موثر بر پراکنش آنها در استان مازندران انجام نشده است. در این تحقیق، تنوع گیاهان آبزی در شرق و غرب استان مازندران در مردابهای دائمی، مردابهای فصلی، باتلاق های جنگلی و مزارع برنج بررسی شد. 30 رویشگاه بر روی نقشه استان تعیین گردید و با استقرار 161 واحد نمونه برداری به روش سیستماتیک-تصادفی، تعداد 126 گونه شناسایی شد و فهرست کلیه گونه ها همراه با درصد پوشش هر گونه بر اساس سطح اشغال شده در هر کوادرات یادداشت شد. محاسبه و مقایسه تنوع گونه ای نشان داد که تنوع گونه ای ماکروفیت های آبزی در شرق و غرب تابعی از گرادیان رطوبت است. بر اساس روش دومارتن، آب و هوای غرب استان بسیار مرطوب و آب و هوای شرق مدیترانه ای است. بر این اساس شرایط مناسب برای رشد گیاهان آبزی در غرب استان بیشتر است و تنوع گونه ای هم در مردابها و هم در مزارع غرب مقدار بالاتری را نسبت به تنوع گونه ای مردابها و مزارع شرق استان نشان می دهد. در تحقیق حاضر با روش طبقه بندی den Hartog & Veld برای گیاهان آبزی، تنوع گیاهان رطوبت دوست، گیاهان مردابی و گیاهان آبزی حقیقی نیز محاسبه شد. نتایج نشان دهنده بالا بودن شاخص های تنوع گونه ای برای گیاهان رطوبت دوست است. گیاهان آبزی حقیقی بالاترین تنوع را بعد از گیاهان رطوبت دوست داشتند و کمترین تنوع در مورد گیاهان مردابی مشاهده شد. نتایج نشان داد که از نظر آماری بین شاخص تنوع گونه ای شانن در شرق و غرب و نیز بین گروه های گیاهان رطوبت دوست، گیاهان آبزی حقیقی و گیاهان مردابی تفاوت معنی داری وجود دارد (05/0(P کلمات کلیدی: تنوع گونه ای، گیاهان رطوبت دوست، گیاهان آبزی حقیقی، گیاهان مردابی، استان مازندران Aquatic ecosystems are the main biotic ecosystems that contain variety of plant species and their destruction result in the reduction of plant species diversity. In the present investigation, species diversity of aquatic plants in permanent, seasonal, forest wetlands and ricelands of the west and east of Mazandaran province was determined. First, 30 habitats were determined on the map and the total 161 samples, based on systematic-random sampling, were established. 126 species of aquatic plant of the habitats were collected and the cover of each species ,based on the area of quadrate that accupied by plants, was recorded. The results showed that species diversity of aquatic plants in the west and east is governed by the moisture gradient. Based on De Martonne classification system of climate, the west and east of Mazandaran province have wet and mediterranean climate, respectively. Therefore, the condition for the growth of aquatic plants in the west is more appropriate than in the east. Species diversity of wetlands and ricelands in the west was higher than that in the east. In this study, classification system of den Hartog & Veld for aquatic plants that classify them as hygrophytes, real aquatic and wetland species was applied and diversity indices for all three categories were calculated. The results revealed that diversity of hygrophytes is the highest among them and the real aquatic plants have higher species diversity than wetlands. T-test, based on Shannon index, showed significant differences between diversity of the west and east as well as between three group of macrophytes (P<0.05). تنوع گونه ای , گیاهان رطوبت دوست , گیاهان آبزی حقیقی , گیاهان مردابی , استان مازندران , Species Diversity , hygrophytes , real aquatic plants , wetland plants , Mazandaran , 1047 1067 http://jsci.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-74-1&slc_lang=fa&sid=1 Shana VosoughRazavi شانا وثوق رضوی shvosoogh@gmail.com 1003194753284600396 1003194753284600396 Yes 30-faramarzabbasi43-Mashhad مشهد-فرامرزعباسی 43-پلاک30-واحد2 H Ejtehadi حمید اجتهادی hejtehadi@yahoo.com 1003194753284600397 1003194753284600397 No دانشگاه فردوسی مشهد H Zaree حبیب زارع 1003194753284600398 1003194753284600398 No S Tavakoli سمانه توکلی 1003194753284600399 1003194753284600399 No