fa تأثیر تنش سرما بر شدت فتوسنتز، پراکسیداسیون لیپید، محتوای کلروفیل و پرولین در گیاه آرابیدوپسیس تالیانا علمی پژوهشی بنیادی S به‌منظور فهم برخی مکانیسم­های فیزیولوژیک حساسیت به سرما در گیاهان، اثرات تنش سرما و تیمار سرما روی مقدار کلروفیل، پرولین، مالون دی­آلدهید و کارآیی فتوشیمیایی فتوسیستم II گیاه <em>آرابیدوپسیس</em> <em>تالیانا</em> بررسی شد. گیاهان وحشی و جهش یافته­ها (chs1-1، chs1-2،  chs2-1و chs2-2) پس از 4 هفته رشد در دمای 23 درجۀ سانتی­گراد (شاهد) به‌مدت 1 هفته در معرض تیما­رهای دمای پایین (شاهد (23 درجۀ سانتی­گراد)، تیمار سرما (13 درجۀ سانتی­گراد) و تنش سرما (4 درجۀ سانتی­گراد)) قرار گرفتند. نتایج کاهش معنی­داری در کارآیی فتوشیمیایی فتوسیستم II و مقدار کلروفیل همۀ جهش یافته­ها را تحت تیمار سرما در مقایسه با شاهد و تنش سرما نشان داد. جهش یافته­های <em>chs1-1</em> و <em>chs1-2</em> کم‌ترین مقدار کلروفیل و کارآیی فتوشیمیایی فتوسیستمІІ  را در میان جهش یافته­های بررسی شده داشتند. مقدار پرولین در همۀ جهش یافته­ها و هم‌چنین در گیاه وحشی با تنش سرما و تیمار سرما در مقایسه با کنترل افزایش یافت. مقدار مالون دی­آلدهید ساقه و برگ جهش یافته­ها تحت تیمار سرما نسبت به 2 تیمار دیگر به‌طور چشم‌گیری تغییر کرد. افزایش پراکسیداسیون لیپید در 2 جهش یافته  <em>chs1-1</em> و  <em>chs1-2</em> نسبت به 2 جهش یافتۀ دیگر بارز بود. نتایج نشان داد که جهش یافته­های <em>chs1-1</em> و  <em>chs1-2</em> بیش‌ترین حساسیت را در مقایسه با دیگر گیاهان جهش یافته نسبت به تیمار سرما دارند بنا بر این احتمالأ برخی آسیب­ها در سیستم­های فتوسنتزی و/یا در متابولیسم پرولین ناشی از جهش در این گیاهان منجر به حساسیت نسبت به تیمار سرما شده است In order to understand some physiological mechanism of chilling and cold sensitivity in plants we investigate the effects of chilling and cold stress on chlorophyll and proline content, lipid peroxidation and variable chlorophyll fluorescence (Fv/Fm) of <em>Arabidopsis</em> (<em>thaliana</em> L.) The four weeks-old plants (WT, and four chilling sensitive mutants [chs2-2], [chs2-1], [chs1-2] and [chs1-1]) were subjected to two different low temperature treatments (control (23^̊C), chilling (13^̊C) and cold (4^̊C)), for one week. Fv/Fm and chlorophyll content changed significantly in all mutants except in WT by chilling stress (13^̊C), compared with control and 4^̊C treatments. Two out of four mutants, chs1-1 and chs1-2, had lowest chlorophyll content and Fv/Fm value among the tested genotypes. The proline content increased in all mutant genotypes, as well as in WT by chilling stress and 4^̊C, compared with control. MDA content of shoots changed dramatically in all mutant genotypes except in WT by chilling stress, compared with control and 4^̊C treatments. Our findings showed that two mutants, chs1-1 and chs1-2, have had highest chilling sensitivity among the tested genotypes and had the highest proline and MDA contents. It is possible that some damages in photosynthetic systems and/or in proline metabolism via mutation cause these plants more sensitive to chilling and cold stress آرابیدوپسیس تالیانا , حساس به سرما , مقدار کلروفیل , کارآیی فتوشیمیایی فتوسیستم II , پرولین , مالون دی آلدهید , chilling sensitive , chlorophyll content , Fv Fm , proline , MDA , Arabidopsis thaliana , 717 728 http://jsci.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-160-15&slc_lang=fa&sid=1 R Khavarinejad رمضانعلی خاوری نژاد khavarinejad@khu.ac.ir 1003194753284600212 1003194753284600212 No دانشگاه خوارزمی R. Shekaste-Band رضا شکسته بند 1003194753284600213 1003194753284600213 No هیأت علمی دانشگاه محقق اردبیلی F. Najafi فرزانه نجفی najafi_f@khu.ac.ir 1003194753284600214 1003194753284600214 No هیأت علمی دانشگاه خوارزمی Z Gharari زهرا قراری zahra_gharari@yahoo.com 1003194753284600215 1003194753284600215 Yes دانشگاه خوارزمی