fa استفاده از روش پویایی سیستم در پیش بینی رفتار و تعیین بهره برداری مجاز از آبخوان دشت تبریز زمین شناسی Geology علمی پژوهشی کاربردی S دشت تبریز با وسعت 869 کیلومتر مربع بخشی از حوضه آبریز دریاچه ارومیه است. هدف از این تحقیق شبیه سازی رفتار آبخوان دشت تبریز در برابر تنش های مختلف و تعیین حد تراز مجاز بهره برداری از آبخوان می باشد. برای رسیدن به هدف یاد شده از شبیه سازی به روش سیستم پویا بهره گرفته شد. در این راستا اطلاعات مورد نیاز شامل داده‌های مربوط به منابع آب زیرزمینی (چاه، چشمه، قنات)، منابع و مصارف پس از رفع نواقص و تجزیه و تحلیل به نرم افزار + VENSIM PLE معرفی و یک مدل شبیه سازی پویا توسعه داده شد. سپس با تعریف محدوده مجاز افت و خیز سطح ایستابی و تخصیص میزان آب استحصالی تحت این شرایط، تراز مجاز سطح آب و میزان بهره برداری مطمئن از آبخوان مشخص شد. با توجه به نتایج بدست آمده در دوره شش ساله مدل سازی، حداکثر میزان برداشت ماهانه و سالانه از آبخوان بدون تحمیل خسارتی به آن به ترتیب 12/70 و 152/45 میلیون متر مکعب است. متوسط حداقل و حداکثر مجاز تراز سطح ایستابی طی این دوره نیز به ترتیب 1317/35 و 1322/34 متر می باشد. Tabriz plain with area of 869 square kilometers is a part of the Urmieh lake's catchment. The purpose of this study is to simulate the behavior of Tabriz aquifer against various stresses and determine the permissible level for the operation of the aquifer. To achieve the above objective the system dynamics simulation method has been used. <br>In this regard, the required information includes ground water resources data (wells, springs, qanat), sources and consumptions after analysis to eliminate defects was given to the VENSIM PLE+ software, and a dynamic simulation model was developed. Then by define the range of allowed water table fluctuations and the allocation of extracted water under these conditions, the allowable water level and safe yield of the aquifer was determined.<br>According to the obtained results in the six-year modeling period, the maximum amount of monthly and annual extraction without any damage from the aquifer is 12.70 and 152.45 million cubic meters respectively. The average of minimum and maximum allowable water table level during this period are 1317.35 and 1322.34 meters respectively. شبیه سازی , روش پویایی سیستم , بهره برداری مجاز , دشت تبریز , نرم افزار VENSIM , Simulation , System Dynamic Method , Safe Yeild , Tabriz Plain , VENSIM Software , 937 950 http://jsci.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-469-1&slc_lang=fa&sid=1 Hamid Nassery حمیدرضا ناصری h-nassery@sbu.ac.ir 1003194753284600330 1003194753284600330 Yes Associated Professor of college of earth sciences - Shahid beheshti university دانشیار دانشکده علوم زمین- دانشگاه شهید بهشتی Rouhollah Adinehvand روح اله آدینه وند geoadinehvand@gmail.com 1003194753284600331 1003194753284600331 No Student دانشجو Abdalrahim Salavitabar عبدالرحیم صلوی تبار a.salavitabar@gmail.com 1003194753284600332 1003194753284600332 No مدیر بخش منابع و مصارف شرکت مهندسی مشاور مهاب قدس