پژوهش در سلامت روانشناختی

ویژگی های روان سنجی نسخه فارسی فرم کوتاه مقیاس سه صفت تاریک شخصیت در دانشجویان

سجاد بشرپور

در سال های اخیر علاقه فزاینده ای به مطالعه سه صفت تاریک شخصیتی وجود داشته است. بنابراین، پژوهش حاضر با هدف بررسی ویژگی های روان سنجی نسخه فارسی مقیاس سه صفت تاریک شخصیت در دانشجویان انجام گرفت. کلیه دانشجویان دانشگاه محقق اردبیلی در سال تحصیلی 93-94 جامعه آماری این پژوهش را تشکیل دادند. تعداد 310 دانشجو (115پسر، 194 دختر) به روش نمونه گیری تصادفی چند مرحله ای انتخاب و در پژوهش شرکت کردند. آزمودنی ها در محل تحصیل خود و به صورت انفرادی به پرسش نامه های سه صفت تاریک شخصیت، پنج عاملی شخصیت و سلامت عمومی پاسخ دادند. داده های جمع آوری شده نیز با استفاده از ابزارهای تحلیل عاملی اکتشافی، تحلیل عاملی تأییدی و ضریب همبستگی پیرسون با استفاده از نرم افزارهای spss و لیزرل تحلیل شد. نتایج تحلیل عاملی اکتشافی 3 عامل با مقادیر ویژه بیش تر از یک را آشکار کرد که در مجموع 61/54 درصد از واریانس کل را تبیین کردند. شاخص های تحلیل عاملی تأییدی نیز دلالت بر برازش مطلوب مدل سه عاملی این پرسش نامه داشت. نتایج همبستگی نیز نشان داد که سه عامل تاریک شخصیت همبستگی های معنی داری با عوامل پرسش نامه پنج عاملی شخصیت و شاخص های سلامت روانی دارد. ضرایب آلفای کرونباخ خرده مقیاس های ماکیاولگرایی، سایکوپاتی و خودشیفتگی نیز به ترتیب 75/0، 68/0 و 69/0 بدست آمد. بر اساس نتایج این پژوهش می توان نتیجه گرفت که فرم کوتاه مقیاس سه صفت تاریک شخصیت از روایی و پایایی نسبتاً خوبی جهت استفاده در نمونه های ایرانی برخوردار است.

اثربخشی بسته آموزشی مهارت های روانی- اجتماعی رانندگان بر رضایت شغلی و فرسودگی شغلی

محسن شکوهی یکتا

هدف: این پژوهش با هدف بررسی اثربخشی بسته آموزشی مهارت های روانی- اجتماعی رانندگان بر استرس و فرسودگی شغلی انجام گرفته است. مطالعه حاضر از نوع شبه آزمایشی با طرح پیش آزمون- پس آزمون تک گروهی بود. گروه نمونه به صورت در دسترس شامل 196 نفر از رانندگان شرکت واحد اتوبوس رانی شهر تهران بود که برای شرکت در این دوره معرفی شده بودند. این گروه از افراد به صورت تصادفی در پنج گروه تقسیم و آموزش های موردنظر را در نه جلسه که به صورت دو بار در هفته برگزار می شد، دریافت کردند. شرکت کنندگان در دو مرحله پیش آزمون و پس آزمون به پرسش نامه استرس شغلی و مقیاس پرسش نامه فرسودگی شغلی مسلش پاسخ دادند. به منظور تحلیل داده ها از تحلیل واریانس چند متغیری با طرح اندازه گیری های مکرر استفاده گردید. یافته ها نشان دادند که شرکت در این دوره آموزشی مهارت های روانی- اجتماعی، به افزایش میانگین گروه در اکثر زیر مقیاس های استرس شغلی (001/0 p<) و کاهش در میانگین فرسودگی شغلی (003/0 p =) منجر شده است.مدیریت استرس و خشم و همچنین ارتباط سالم، همگی از مؤلفه های مؤثر در ایجاد بهزیستی و کاهش اثرات مخرب ناشی از تنش و فرسودگی شغلی است. با توجه به اهمیتی که مشاغلی مانند رانندگی از حیث دقت و تمرکز دارند، لازم است که با استفاده کاربردی از نتایج پژوهش حاضر و سایر مطالعات مشابه، ضمن کاهش اثرات ناشی از خستگی، تنش، در جهت افزایش دقت، تمرکز و توانمندی رانندگان گام برداشت.

بررسی ویژگی های روان سنجی نسخه ی کوتاه مقیاس سازگاری روانی با سرطان (Mini-MAC) در بیماران سرطانی

علیرضا مرادی

سازگاری با سرطان یک متغیر روان شناختی مهم در سلامت جسمی و روان شناختی بیماران سرطانی است. پژوهش حاضر با هدف بررسی ساختار عاملی و ویژگی های روان سنجی مقیاس کوتاه سازگاری با سرطان در یک نمونه ی بزرگسال ایرانی انجام شد. بدین منظور نمونه ای مشتمل بر 320 نفر از بیمارن سرطانی از بیمارستان ها و کلینیک های آنکولوژی شهرهای کرمانشاه و شیراز به شیوه ی در دسترس انتخاب و پرسشنامه ی نسخه ی کوتاه سازگاری روانی با سرطان بر روی آنها اجرا شد، تعداد 100 نفر از آزمودنی ها، پرسشنامه ی اضطراب و افسردگی بیمارستانی را نیز تکمیل نمودند. برای تجزیه و تحلیل داده ها از روش های آماری تحلیل عاملی تأییدی و اکتشافی، روایی تم و به منظور همسانی درونی از ضرایب آلفای کرونباخ استفاده شد. نتایج تحلیل عاملی وجود پنج عامل در Mini-MAC را تأیید نمود. مقادیر شاخص های برازش نیز در حد قابل قبولی قرار داشتند. همبستگی معنادار میان خرده مقیاس های Mini-MAC و پرسشنامه ی اضطراب و افسردگی بیمارستانی نیز نشان می دهد که این مقیاس از روایی تشخیصی مناسبی برخوردار است. نتایج ضرایب آلفای کرونباخ برای خرده درماندگی/ ناامیدی 94/0، اجتناب شناختی76/0، دلمشغولی نگران کننده90/0، تقدیر گرایی77/0، روحیه ی مبارزه80/0 و کل مقیاس نیز 84/0 به دست آمد. نتایج با تأیید ساختار پنج عاملی مقیاس Mini-MAC و نیز وجود اعتبار و روایی مناسب نشان می دهد که این مقیاس جهت سنجش ابعاد سازگاری روانی با سرطان از توان لازم برخوردار است.

تعیین اثربخشی روش های معماهای فرضی کلبرگ، معماهای زندگی واقعی و القاء هیجان مثبت بر انتظارات هیجانی دختران نوجوان

توران علیزاده

پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی آموزش معماهای فرضی کلبرگ، معماهای زندگی واقعی و القاء هیجان مثبت بر انتظارات هیجانی دختران نوجوان صورت گرفت. جامعه آماری پژوهش را کلیه ی دانش آموزان دختر پایه اول دبیرستان شهر یاسوج در سال تحصیلی 1393-1392تشکیل می دادند. گروه نمونه شامل 120 دانش آموز دختربودند که به روش نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای انتخاب و به طور تصادفی در چهار گروه(30) نفری جایگزین شدند. همه گروه ها سناریو های انتظارات هیجانی (مالتی و کیلر ، 2010) را به عنوان پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری تکمیل کردند. در این پژوهش نمره کمتر نشان دهنده انتظارات هیجانی اخلاقی تر است. نتایج حاصل از تحلیل واریانس دوراهه با روش اندازه گیری مکرر و آزمون تعقیبی ال اس دی نشان داد که : مقدار F هر سه آزمون در سطح 001/0 معنادار است . لذا می توان گفت که : روشهای آموزشی و مداخله ا لقا ء هیجان مثبت نسبت به گروه کنترل باعث کاهش نمرات میانگین انتظارات هیجانی دانش آموزان دختر گردید. همچنین مقایسه زوجی میانگین ها نشان داد که از بین روشهای آموزشی ، به ترتیب آموزش معماهای زندگی واقعی ، معماهای کلبرگ و القاء هیجان مثبت باعث بهبود انتظارات هیجانی در دختران نوجوان گردید.

راهبردهای ناسازگار تنظیم شناختی هیجان و اضطراب اجتماعی: نقش واسطه‌گر آلکسیتیمیا

محسن امیری

با توجه به شیوع بالای اضطراب اجتماعی و اهمیت آن در افراد زیر 18 سال، هدف اصلی پژوهش حاضر، بررسی نقش واسطه گر آلکسیتیمیا در رابطه ی بین راهبردهای ناسازگار تنظیم شناختی هیجان و اضطراب اجتماعی بود. در این پژوهش 180 دانش آموز دختر دوره ی دبیرستان که با استفاده از نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای انتخاب شده بودند، نمونه ی پژوهش را تشکیل دادند. شرکت کنندگان پرسشنامه ی اضطراب اجتماعی کانور(Spin)، پرسشنامه ی تنظیم شناختی هیجان و مقیاس آلکسیتیمیای تورنتو-20 را تکمیل کردند. نتایج نشان دادند که راهبردهای سازگار و ناسازگار تنظیم شناختی هیجان به ترتیب با اضطراب اجتماعی همبستگی منفی و مثبت داشتند. همچنین آلکسیتیمیا با اضطراب اجتماعی همبستگی مثبت داشت. نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد که آلکسیتیمیا می تواند بین رابطه ی راهبردهای ناسازگار تنظیم شناختی هیجان و اضطراب اجتماعی نقش واسطه گر داشته باشد. با توجه به یافته های پژوهش به نظر می رسد که راهبردهای ناسازگار تنظیم شناختی هیجان با واسطه گری آلکسیتیمیا بهتر می-تواند اضطراب اجتماعی را پیش بینی کند.

پیامدهای روان‌شناختی تعارضات بین‌والدینی برای فرزندان نوجوان اثرات بر افسردگی، پرخاشگری و عزّت‌نفس

نسرین قره خانلو

هدف از پژوهش حاضر مقایسه ی افسردگی، پرخاشگری و عزّت نفس بین فرزندان والدین پرتعارض و کم تعارض بوده است. جامعه ی آماری این پژوهش، تمام دانشآموزان دختر شهرستان بهار در مقطع دبیرستان بود. نمونه گیری به صورت خوشه ای چند مرحله ای انجام شد. پرسشنامه ها توسط230 نفر(گروه فرزندان والدین پرتعارض 85 نفر و گروه فرزندان والدین کم تعارض 125نفر) پاسخ داده شد. برای سنجش متغیرهای مورد مطالعه از مقیاس ادراک فرزندان از تعارضات بین والدینی(CPIC)، مقیاس افسردگی اصلاح شده، مقیاس خصومت و مقیاس عزّت نفس حوزه های خاص هیر استفاده شد. آزمون فرضیات پژوهش از طریق آزمون تحلیل واریانس چندمتغیری صورت گرفت. نتایج نشان داد که فرزندان والدین پرتعارض نسبت به فرزندان والدین کم تعارض، افسردگی و پرخاشگری بیشتر و عزّت نفس کمتری دارند. در مجموع، یافته های پژوهش حاکی از این هستند که سبک حل تعارض توسط والدین، پیامدهایی منفی برای سلامت روانی فرزندان دربردارد. نهایتاً، تلویحات یافته ها برای مشاوران و روان شناسان مورد بحث قرار گرفته است.

مقایسه سلامت تحصیلی دختران مادران مبتلا به درد مزمن عضلانی اسکلتی با دختران مادران سالم

لیلا سلگی

پژوهش ها حاکی از آن است که فرزندان بیماران مبتلا به درد مزمن، ممکن است در معرض بروز طیفی از دشواری های روانشناختی، اجتماعی و تحصیلی باشند. از این رو هدف پژوهش حاضر، بررسی سلامت تحصیلی در فرزندان مادران مبتلا به درد مزمن عضلانی- اسکلتی است. در پژوهش حاضریک گروه 44 نفری از فرزندان دختر مادران مبتلا به درد مزمن عضلانی اسکلتی، در متغیرهای سلامت تحصیلی با یک گروه کنترل همتا شده از دختران دارای مادران سالم، مقایسه شدند. ابزار مورد استفاده در این پژوهش، شامل مقیاس های سلامت تحصیلی ((AHS-SR، برگرفته از مقیاس های خودگزارش ده مسیرهای سلامتی توسط کودک (HPC-RS، وانز و همکاران، 2010) بود. به منظور تحلیل داده ها، مجموعه ای از روش های آمار توصیفی و استنباطی شامل آزمون تی مستقل و تحلیل واریانس چند متغیری (مانوا) بکار گرفته شد. نتایج پژوهش حاکی از آن بود که فرزندان بیماران مبتلا به درد مزمن، سطوح پایین تری از سلامت تحصیلی را در مقایسه با کودکان گروه کنترل بروز دهند و این امر پیشنهاد می کند که ابتلاء مادر به درد مزمن، کارکرد تحصیلی کودک را به طور منفی تحت تاثیر قرار داده و بروز توانمندی های آن ها را با مانع مواجه می سازد. پژوهش حاضر، پیشنهاد می کند که فرزندان مادران مبتلا به درد مزمن، ممکن است در خطر بروز عملکرد آموزشی پایین تری در مقایسه با فرزندان والدین سالم باشند. به نظر می رسد که مداخلات خانواده و یا آموزش روانشناختی، می تواند به کودک و مادر، در داشتن درک بهتری از درد مزمن به عنوان یک پدیده، و نیز در بکارگیری راهبردهای مقابله ای برای پیشگیری از تاثیرات تعاملی آن کمک نماید.