پژوهش در سلامت روانشناختی

پیش بینی تعهد زناشویی بر اساس سبک های حل تعارض و الگوهای ارتباطی زوجین شهر قم

ذبیح اله قارلی پور

هدف از این پژوهش، پیش بینی تعهد زناشویی بر اساس سبک های حل تعارض و الگوهای ارتباطی زوجین شهر قم است. این پژوهش از نوع کاربردی بوده و ماهیت آن توصیفی از نوع همبستگی است. جامعه آماری پژوهش تمامی زوجین استان قم به تعداد 382590 برآورد شده است. روش نمونه گیری غیرتصادفی در دسترس بوده و تعداد حجم نمونه از فرمول کوکران، 384 نفر بدست آمد. پس از توزیع پرسشنامه ها بین 400 نفر، تعداد 393 پرسشنامه جمع آوری شد. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه 44 سوالی تعهد زناشویی (DCI) آدامز و جونز (1997)، پرسشنامه 35 گویه ای الگوهای ارتباطی (CPQ) کریستنسن و سالاوی (۱۹۸۴) و پرسشنامه 28 سوالی سبک های حل تعارض در زوجین (ROCI-II) رحیم (1983) است. برای تحلیل داده ها از ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چندمتغیره در نرم افزار spss نسخه 26 استفاده شد. پایایی ابزارها به کمک آلفای کرونباخ برای پرسشنامه های مربوط به تعهد زناشویی0/758، سبکهای حل تعارض 0/833 و برای الگوهای ارتباطی 0/851 بدست آمد. نتایج پژوهش نشان داد سبک های حل تعارض و الگوهای ارتباطی می تواند به صورت معنی داری تعهد زناشویی را پیش بینی کنند. همچنین طبق ضرایب استاندارد شده بتا، سبک های حل تعارض تاثیر بیشتر و مستقیمی در پیش بینی تعهد زناشویی زوجین را نشان داد.

اثربخشی درمان تلفیقی - گروهی پذیرش و تعهد و شفقت به خود بر تحمل پریشانی و تاب آوری در برابر خودکشی در زنان متاهل با تجربه خشونت خانگی

فاطمه قاسم پور

هدف پژوهش حاضر، تعیین اثربخشی درمان تلفیقی‑گروهی پذیرش و تعهد و شفقت به خود بر تحمل پریشانی و تاب آوری در برابر خودکشی در زنان متأهل با تجربه خشونت خانگی بود. روش پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون‑پس آزمون و پیگیری یک ماهه همراه با گروه گواه بود. جامعه آماری شامل تمامی زنان متأهل دارای تجربه خشونت خانگی مراجعه کننده به مراکز مشاوره خانواده شهر اصفهان بود. از میان آنان ۳۲ نفر با روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش (۱۶ نفر) و گواه (۱۶ نفر) گمارده شدند. یک نفر از هر گروه پیش از پس آزمون از پژوهش خارج شد و در نهایت هر گروه با ۱۵ نفر ادامه یافت. گروه آزمایش طی ۸ جلسه ۹۰ دقیقه ای مداخله تلفیقی را دریافت کرد و گروه گواه در لیست انتظار قرار گرفت. داده ها با استفاده از مقیاس تحمل پریشانی و پرسشنامه تاب آوری در برابر خودکشی گردآوری و به کمک آزمون تحلیل کوواریانس چندمتغیره در نرم افزار spss نسخه ۲۸ تحلیل شد. یافته ها نشان داد که مداخله تلفیقی موجب افزایش معنادار تحمل پریشانی با اندازه اثر ۴۸۱/۰ گردید. همچنین این مداخله مؤلفه های «محافظ درونی» و «ثبات هیجانی» تاب آوری در برابر خودکشی را با اندازه اثر ۴۵۶/۰ به طور معناداری افزایش داد، اما بر مؤلفه «محافظ بیرونی» تأثیر معناداری نداشت . پایداری اثرات بر مؤلفه های یادشده تا یک ماه پس از مداخله تأیید شد. بر اساس یافته ها می توان نتیجه گرفت که درمان تلفیقی پذیرش و تعهد و شفقت به خود رویکردی مؤثر برای افزایش تحمل پریشانی و ارتقای ابعاد درونی تاب آوری در برابر خودکشی در زنان متأهل دارای تجربه خشونت خانگی است، اما ناتوانی این مداخله در بهبود محافظ بیرونی نیازمند توجه در پژوهش های آتی می باشد.

مقایسه اثربخشی زوج درمانی گاتمن با زوج درمانی مبتنی بر واقعیت درمانی گلاسر بر انعطاف پذیری شناختی و احساس انسجام در زوجین دارای تعارض

زهره قنبری

یکی از شاخص های بنیادین در تبیین کیفیت رابطه زناشویی، تعارض زناشویی است که در صورت مدیریت ناکارآمد، به یکی از زمینه های اصلی تنش و فروپاشی روابط خانوادگی تبدیل می شود. در پژوهش حاضر به مقایسه اثربخشی زوج درمانی گاتمن با زوج درمانی مبتنی بر واقعیت درمانی گلاسر بر انعطاف پذیری شناختی و احساس انسجام در زوجین دارای تعارض پرداخته شده است.حاضرجامعه آماری زوجین مراجعه کننده به کلینیک روان شناسی ذهن آرا شهر تهران در سال 1404 جهت تعارض زناشویی بودند. روش نمونه گیری در این پژوهش به صورت در دسترس و هدفمند صورت گرفت. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه های انعطاف پذیری شناختی دنیس و وندروال (2010)و احساس انسجام آنتونووسکی (1993) استفاده شد.داده ها با استفاده از تحلیل کواریانس چندمتغیری مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته ها نشان داد که زوج درمانی گاتمن بر انعطاف پذیری شناختی و احساس انسجام در زنان دارای تعارض موثرتر از واقعیت درمانی گلاسر میباشد. می توان نتیجه گرفت که زوج درمانی گاتمن بر بهبود انعطاف پذیری شناختی و حس انسجام زنان دارای تعارض اثربخش تر است و بنابراین با توجه به یافته های پژوهش، می توان از آن در کاهش مشکلات افراد دارای تعارضات زناشویی استفاده کرد.

مقایسه اثربخشی درمان خودکارآمدی هیجانی ودرمان چشم انداز زمان بر خودپنهانی و رشد پس ازسانحه در زنان مبتلا به سرطان پستان

مریم قهرمانی

هدف پژوهش حاضر، مقایسه اثربخشی درمان خودکارآمدی هیجانی و درمان چشم انداز زمان بر بر خودپنهانی و رشد پس از سانحه در زنان مبتلا به سرطان پستان بود. این پژوهش با طرح نیمه آزمایشی از نوع پیش آزمون–پس آزمون با دو گروه آزمایش و یک گروه گواه انجام شد. جامعه آماری شامل زنان مبتلا به سرطان پستان مراجعه کننده به مراکز تشخیص و درمان سرطان در شهر تهران در سه ماهه اول سال ۱۴۰۴ بود. از میان آن ها، ۴۵ نفر به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی در سه گروه ۱۵ نفره شامل درمان خودکارآمدی هیجانی، درمان چشم انداز زمان و گروه گواه گمارده شدند. مداخله درمان خودکارآمدی هیجانی طی ۸ جلسه ۹۰ دقیقه ای و مداخله درمان چشم انداز زمان طی ۶ جلسه ۹۰ دقیقه ای به صورت گروهی اجرا شد و گروه گواه در فهرست انتظار قرار داشت. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه خودپنهان سازی لارسون و کاستین (1990) و پرسشنامه رشد پس از سانحه تدسچی و کالهون (1996) بود. داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS-28 و آزمون تحلیل کواریانس چندمتغیره (MANCOVA) تحلیل شدند. نتایج نشان داد که هر دو مداخله تأثیر معناداری بر بهبود خودپنهانی و رشد پس از سانحه و مؤلفه های آن شامل رابطه با دیگران، امکانات جدید، قدرت فردی، تغییرات معنوی و ارزش زندگی داشتند. همچنین، درمان خودکارآمدی هیجانی در مقایسه با درمان چشم انداز زمان اثربخشی معناداری بیشتری در بهبود متغیرهای پژوهش نشان داد(p<0/05). بر این اساس، می توان نتیجه گرفت که درمان خودکارآمدی هیجانی رویکردی مؤثرتر برای ارتقای سلامت روان زنان مبتلا به سرطان پستان است.

نقش واسطه‌ای حافظه‌کاری هیجانی در ارتباط بین سوگیری توجه و نشانه‌های افسردگی در زمینه تعاملات خانوادگی

زهرا کاووسیان

هدف پژوهش حاضر، تبیین نقش واسطه ای حافظه کاری هیجانی در رابطه میان سوگیری توجه و نشانه های افسردگی در بستر تعاملات خانوادگی بود. بر اساس مدل های معاصر شناختی–هیجانی افسردگی، فرض بر این است که سوگیری توجه منفی به عنوان یک عامل آسیب پذیری مرکزی، از طریق ایجاد اختلال در فرآیندهای حافظه کاری هیجانی، به تشدید نشانه های افسردگی منجر می شود و این مسیر می تواند تحت تأثیر کیفیت تعاملات خانوادگی تقویت شود. پژوهش با طرح توصیفی–همبستگی و با بهره گیری از مدل یابی معادلات ساختاری انجام شد. جامعه پژوهش شامل بزرگسالان ۲۰ تا ۴۰ ساله ساکن تهران در سال ۱۴۰۴ بود که در یک بافت خانوادگی فعال زندگی می کردند. تعداد ۳۵۰ نفر پس از غربالگری و بررسی ملاک های ورود، به روش نمونه گیری در دسترس هدفمند انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل مقیاس های سنجش افسردگی، سوگیری توجه، حافظه کاری هیجانی و الگوهای تعاملات خانوادگی بود. نتایج نشان داد سوگیری توجه منفی، هم به طور مستقیم و هم غیرمستقیم، نشانه های افسردگی را پیش بینی می کند. حافظه کاری هیجانی نقش واسطه ای معناداری داشت؛ به این معنا که نقص در نگهداری، به روزرسانی و حذف اطلاعات هیجانی، مسیر اثرگذاری سوگیری توجه بر افسردگی را تسهیل و تقویت می کند. علاوه بر این، تعاملات خانوادگی نامناسب به عنوان یک عامل زمینه ای مهم عمل کرد و شدت مسیر غیرمستقیم را افزایش داد. شاخص های برازندگی نیز تأیید کننده مدل ساختاری پیشنهادی بودند. یافته ها اهمیت بررسی همزمان عوامل شناختی، هیجانی و محیطی در تبیین افسردگی را برجسته می کنند و بر ضرورت به کارگیری مداخلاتی که به اصلاح سوگیری های توجه و تقویت حافظه کاری هیجانی می پردازند، به ویژه در چارچوب خانواده درمانی، تأکید دارند.

بررسی اثربخشی خانواده‌درمانی تلفیقی (شناختی–رفتاری و هیجان‌مدار) بر بهبود فراشناخت‌ها و کاهش افسردگی در همسران

علی یوسفی رودپیش

هدف پژوهش حاضر، بررسی اثربخشی برنامه خانواده درمانی تلفیقی (با ترکیب رویکردهای شناختی–رفتاری و هیجان مدار) بر کاهش افسردگی و بهبود باورهای فراشناختی در همسران بود. این مطالعه از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری با گروه کنترل انجام شده است. جامعه آماری شامل کلیه زوجین مراجعه کننده دارای علائم افسردگی بود. نمونه ای متشکل از ۳۰ نفر (۱۵ نفر گروه آزمایش و ۱۵ نفر گروه کنترل) به روش نمونه گیری در دسترس و هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی گمارده شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه افسردگی بک و پرسشنامه فراشناخت ولز و کارترایت-هاتون بود. گروه آزمایش پروتکل درمانی را در طول ۱۰ جلسه دریافت کرد و داده ها با استفاده از تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر تحلیل شدند. نتایج نشان داد که خانواده درمانی تلفیقی باعث کاهش معنادار و قوی افسردگی و بهبود معنادار باورهای فراشناختی در گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل شد .علاوه بر این، نتایج مرحله پیگیری نشان داد که اثر درمانی در هر دو متغیر وابسته پایدار باقی مانده است. بر اساس یافته ها، ترکیب رویکردهای شناختی–رفتاری و هیجان مدار در قالب خانواده درمانی می تواند به عنوان یک مداخله مؤثر و پایدار برای ارتقای سلامت روان و اصلاح فرآیندهای شناختی-هیجانی ناکارآمد در همسران مورد استفاده قرار گیرد.

پیش‌بینی تحمل درد بر اساس سلامت معنوی و خودکنترلی در بیماران مبتلا به سرطان

مرجان آل بهبهانی

سرطان به عنوان یکی از شایع ترین بیماری های مزمن و تهدیدکننده، با چالش های جسمانی و روانی متعددی همراه است، از جمله درد مزمن که کیفیت زندگی بیماران را تحت تأثیر قرار می دهد. پژوهش حاضر با هدف پیش بینی تحمل درد بر اساس سلامت معنوی و خودکنترلی در بیماران سرطانی انجام شد. این پژوهش توصیفی-همبستگی بر روی جامعه آماری ۲۶۰ بیمار سرطانی مراجعه کننده به بیمارستان نمازی شیراز در سال ۱۴۰۳ شمسی، با نمونه ۱۵۰ نفری انتخاب شده از طریق نمونه گیری در دسترس، صورت گرفت. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه فاجعه سازی درد (سالیوان و همکاران، ۱۹۹۵؛ برای سنجش معکوس تحمل درد)، پرسشنامه سلامت معنوی (پولوتزین و الیسون، ۱۹۸۲) و پرسشنامه خودکنترلی (تانچی و همکاران، ۲۰۰۴) بودند که پایایی آن ها با آلفای کرونباخ ۰٫۸۰ تا ۰٫۸۵ تأیید شد. داده ها با آزمون های همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه در نرم افزار SPSS-21 تحلیل گردید. نتایج همبستگی پیرسون روابط مثبت و معناداری را میان سلامت معنوی ،خودکنترلی و تحمل درد نشان داد. تحلیل رگرسیون حاکی از آن بود که سلامت معنوی و خودکنترلی به طور همزمان ۳۶٪ از واریانس تحمل درد را تبیین می کنند. سلامت معنوی و خودکنترلی عوامل مؤثری در پیش بینی تحمل درد بیماران سرطانی هستند و پیشنهاد می شود مداخلات بالینی مبتنی بر تقویت این عوامل در برنامه های درمانی ادغام شود تا کیفیت زندگی بیماران بهبود یابد.

مدل‌یابی معادلات ساختاری گرایش به روابط فرازناشویی بر اساس احساس تنهایی با نقش میانجی کیفیت زندگی جنسی در زنان متأهل

جوانشیر اسدی

روابط فرازناشویی یکی از چالش های مهم روان شناختی در نظام خانواده است که می تواند بر سلامت روانی و رضایت زناشویی زوجین تأثیر منفی بگذارد. هدف پژوهش حاضر، مدل یابی معادلات ساختاری گرایش به روابط فرازناشویی بر اساس احساس تنهایی با نقش میانجی کیفیت زندگی جنسی در زنان متأهل مراجعه کننده به مراکز مشاوره خانواده شهر مشهد بود. روش پژوهش توصیفی–همبستگی و مبتنی بر مدل یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل تمامی زنان متأهل مراجعه کننده به مراکز مشاوره خانواده در سال ۱۴۰۳ بود که ۳۰۰ نفر از آنان به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسشنامه احساس تنهایی (1980)، پرسشنامه گرایش به روابط فرازناشویی، و پرسشنامه کیفیت زندگی جنسی (2002) بود. داده ها با استفاده از نرم افزارهای AMOS و SPSS و با بهره گیری از تحلیل معادلات ساختاری و ضریب همبستگی پیرسون مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد احساس تنهایی رابطه مثبت و معناداری با گرایش به روابط فرازناشویی دارد (p<0.001). همچنین، کیفیت زندگی جنسی نقش میانجی معناداری در ارتباط بین احساس تنهایی و گرایش به روابط فرازناشویی ایفا کرد؛ به گونه ای که ارتقای کیفیت زندگی جنسی شدت اثر منفی احساس تنهایی بر گرایش به روابط فرازناشویی را کاهش داد. شاخص های برازش نیز نشان دهنده مناسب بودن مدل پیشنهادی بودند. بر این اساس، یافته ها حاکی از آن است که کاهش احساس تنهایی و بهبود کیفیت زندگی جنسی می تواند در کاهش گرایش به روابط فرازناشویی مؤثر باشد. بنابراین، مداخلات روان شناختی و مشاوره ای با تمرکز بر ارتقای کیفیت روابط زناشویی و جنسی زنان توصیه می شود.

ساخت و اعتباریابی پرسشنامه اختلال شخصیت وسواس جبری

محمود نجفی

هدف پژوهش طراحی و اعتباریابی پرسشنامه اختلال شخصیت وسواس جبری بود. پژوهش حاضر از نوع توصیفی (همبستگی) بود. ابتدا گویه های پرسشنامه شخصیت وسواسی بر اساس مدل فرهوش، نجفی (1404) طراحی و روایی محتوایی آن به تأیید 8 کارشناس رسید و با پرسشنامه های شخصیت وسواسی گیب، اضطراب و افسردگی بیمارستانی و رضایت از زندگی دینر در 309 نفر از مراجعین مراکز مشاوره اجرا شد. جهت ارزیابی روایی تشخیصی، 58 نفر از شرکت کنندگان، مصاحبه بالینی ساختاریافته بر اساس DSM5 انجام شد. در تحلیل داده ها از آلفای کرونباخ، تحلیل عاملی اکتشافی و تأییدی و نرم افزارهای SPSS24 و LISREL8/8 استفاده شد. نتایج نشان داد پرسشنامه شخصیت وسواس جبری شامل 24 گویه، 3 مولفه سخت گیری و دقت افراطی، عاطفه درون سو، اشتغال ذهنی به نظم و سازمان دهی است. پایایی و همسانی درونی پرسشنامه (90/0) مطلوب بود. روایی همگرا با پرسشنامه گیب (52/0)، روایی افتراقی با پرسشنامه افسردگی (39/0) و اضطراب بیمارستانی (23/0) و روایی واگرا با رضایت از زندگی (195/0-) مطلوب بود. روایی سازه و حساسیت (90%) و ویژگی (84%) نیز مطلوب بود. بر اساس یافته ها، پرسشنامه اختلال شخصیت وسواس جبری، اعتبار مناسبی دارد.

نوجوانان ایرانی در چه شرایطی احساس حال خوب می‌کنند؟: ارایه یک مدل مفهومی بهزیستی

لیلا کبیری

چکیده

تحولات فزاینده فرهنگی_اجتماعی در سال های اخیر و نیز، آمار بالای مشکلات سلامت روان شناختی در سنین حساس نوجوانی و خلأ پژوهشی در این زمینه، اهمیت واکاوی عوامل ایجاد احساس حال خوب در نوجوانان را آشکارتر می سازد. هدف پژوهش حاضر، شناسایی شرایط احساس حال خوب و ارائه مدل مفهومی بهزیستی در نوجوانان ایرانی بود. در مطالعه حاضر، رویکرد کیفی، دیدگاه سازاگرایانه و طرح پژوهش نظریه داده بنیاد با هدف نظم دهی مفهومی به کار گرفته شد. جامعه مورد مطالعه، نوجوانان ایرانی ساکن عمدتا شهر قزوین در بازه سنی 16 تا 19 سال بودند که به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. برای جمع آوری داده ها طی سال های 1403 تا 1404 از مصاحبه نیمه ساختار یافته حضوری استفاده شد و کدگذاری بر اساس طرح چارمز، طی دو مرحله کدگذاری اولیه و متمرکز به صورت دستی انجام شده و مرتب سازی مضمون ها به کمک نرم افزار اکسل 2019 صورت گرفت که در نتیجه آن، دوازده مفهوم اصلی شامل شامل مشغولیت، خوش بینی، شادکامی، رابطه با خود، رابطه با دیگران، رابطه با خدا، رابطه با هستی، سلامت خود و خانواده، رشد شخصی، اجتماع شکوفا، ارزش های اخلاقی و امکانات مادی به دست آمد که هر کدام دارای مقوله ها، زیرمقوله هایی می باشند. نتایج این پژوهش، رهیافت هایی برای سیاست گذاران و پرورش کاران به منظور فراهم سازی بستر مناسب برای ایجاد احساس حال خوب و در نتیجه، افزایش سطح بهزیستی نوجوانان که می توانند نقش مؤثری در ساختن جامعه ایفا کنند، دارد

اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر کاهش برانگیختگی مرتبط با استرس بیماران با مشکلات دستگاه تنفسی

مژگان اگاه هریس

هدف از انجام پژوهش حاضر تعیین اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر کاهش برانگیختگی مرتبط با استرس در بیماران با مشکلات دستگاه تنفسی بود. پژوهش حاضر نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل و دوره پیگیری سه ماهه بود. جامعه آماری پژوهش حاضر شامل کلیه بیماران با مشکلات دستگاه تنفسی در سال 1403 بود که از این جامعه تعداد 30 نفر به روش نمونه گیری غیر تصادفی در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه 15 نفری آزمایش و گواه جایگذاری شدند. همه آنها قبل از اجرای مداخله پرسشنامه استرس ادراک شده کوهن و همکاران (1983) را تکمیل کردند. پس از آن گروه آزمایش مداخله درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد را در 8 جلسه 90 دقیقه و هفته ای یکبار دریافت کردند. داده های پژوهش، به روش تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد در برانگیختگی مرتبط با استرس بین دو گروه در مرحله پس آزمون و پیگیری تفاوت معناداری وجود دارد (05/0>p) و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد در کاهش برانگیختگی مرتبط با استرس موثر بوده است (05/0>P). بر این اساس می توان گفت استفاده از درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد می تواند در کاهش برانگیختگی مرتبط با استرس در بیماران با مشکلات دستگاه تنفسی موثر باشد.

پیش بینی اضطراب سلامت براساس اجتناب تجربی و شفقت به خود با میانجی گری دشواری تنظیم هیجان در مادران کودکان با اختلال طیف اوتیسم

رویا مشاک

هدف از این پژوهش پیش بینی اضطراب سلامت براساس اجتناب تجربی و شفقت به خود با میانجی گری دشواری تنظیم هیجان در مادران کودکان با اختلال طیف اوتیسم بود. روش تحقیق از نوعتوصیفی- همبستگی و جامعه آماری این پژوهش کلیه مادران کودکان با اختلال طیف اوتیسم در استان اصفهان در سال1403 -1402 بود که تعداد 250 نفر به عنوان حجم نمونه به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه اضطراب سلامت سالکوسکیس و وارویک (2002)، پرسشنامه اجتناب تجربی بوند و همکاران (2011)، پرسشنامه شفقت به خود ریس و همکاران (2011)، پرسشنامه دشواری تنظیم هیجان گراتز و روئمر (2004)، بوده است. داده ها با استفاده روش تحلیل مسیر و نرم افزارهای SPSS₂₆ و AMOS₁₈ موردتحلیل قرارگرفتند. یافته ها نشان داد که اضطراب سلامت براجتناب تجربی، اضطراب سلامت برشفقت به خود، اضطراب سلامت بردشواری تنظیم هیجان، اجتناب تجربه ای بر دشواری تنظیم هیجان، شفقت به خود بر دشواری تنظیم هیجان رابطه مستقیم و معناداری دارد. اضطراب سلامت براساس اجتناب تجربی با میانجی گری دشواری تنظیم هیجان و اضطراب سلامت براساس شفقت به خود با میانجی گری دشواری تنظیم هیجان رابطه غیرمستقیم و معناداری دارند. در نتیجه می توان بیان کرد که این پژوهش می تواند به ارائه مداخلات هدفمندتر و موثرتر برای کاهش اضطراب سلامت مادران کودکان با اختلال طیف اوتیسم کمک کند. همچنین نتایج این پژوهش می تواند به بهبود درک و حمایت از این مادران منجر شود.

تبیین پدیدارشناسانه تجربه زیسته دختران نوجوان از علل اقدام به خودکشی

محمود زیوری رحمان

براساس گزارش سازمان جهانی بهداشت، خودکشی یکی از علل عمده مرگ ومیر در بین جوانان و نوجوانان است. در ایران نیز، آمارهای موجود نشان دهنده افزایش میزان خودکشی، به ویژه در میان نوجوانان، می باشد که این امر نیازمند تحلیل و بررسی دقیق تری است. بنابراین، شناسایی علل اقدام به خودکشی در نوجوانان از اهمیت ویژه ای برخوردار است. در این راستا این پژوهش، با هدف تبیین پدیدارشناسانه تجربه زیسته دختران نوجوان از علل اقدام به خودکشی انجام شد. پژوهش حاضر از نوع کیفی و بر مبنای رویکرد پدیدارشناسی توصیفی با استفاده از تکنیک تحلیل مضمون انجام شد. نمونه پژوهش شامل 16 نفر از دانش آموزان دختر مقطع متوسطه دوم در شهر همدان است که در سال 1402 اقدام به خودکشی کرده اند. این نمونه با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند و تا رسیدن به اشباع نظری انتخاب شد. داده ها از طریق مصاحبه های عمیق و نیمه ساختاریافته جمع آوری شده و برای تحلیل آن ها از روش 7 مرحله ای کلایزی استفاده گردید. نتایج تحلیل داده ها منجر به استخراج 9 مضمون اصلی و 21 مضمون فرعی شد که مضامین اصلی به صورت زیر طبقه بندی گردید: 1) فشارهای خانوادگی، 2) فشارهای اجتماعی و فرهنگی، 3) عوامل روانی و احساسی، 4) تجارب عاطفی و زندگی، 5) سبک فرزندپروری، 6) روابط اجتماعی و دوستان، 7) فقدان مهارت های مقابله ای و حل مسئله، 8) فشارهای محیط مدرسه و نظام آموزشی، 9) عوامل محیطی و اجتماعی. این پژوهش نشان می دهد که اقدام به خودکشی در دختران نوجوان، پدیده ای پیچیده و چندبعدی است که تحت تأثیر ترکیبی از عوامل مختلف قرار دارد. از این رو، به منظور پیشگیری و مداخلات مؤثر، لازم است که توجه به ابعاد مختلف فردی، خانوادگی، اجتماعی و فرهنگی در سیاست گذاری ها و برنامه های حمایتی لحاظ شود. همچنین، این تحقیق ضرورت توجه ویژه به مهارت های مقابله ای، حمایت های روانی و تغییرات در محیط های اجتماعی مانند خانواده و مدرسه را به عنوان راهکارهایی جهت کاهش رفتارهای خودکشی در دختران نوجوان برجسته می سازد.