fa فرایند شکل‌گیری اقتصاد مبتنی بر تولید ذغال در روستاهای منطقه سیمکان (فارس) پژوهشي Research در شرایط فعلی، کشاورزی مهم‌ترین فعالیت اقتصادی در اغلب روستاهای ایران بوده و علاوه بر تضمین نیازهای مصرفی جمعیت،ایجاد اشتغال، افزایش درآمد و غیره نقش اساسی در اقتصاد خانوارهای روستایی دارد. در بسیاری از نواحی روستایی کشور کشاورزی به تنهایی جوابگوی معیشت خانوارهای روستایی نبوده و نقش فعالیت‌های اقتصادی مکمل از قبیل واحدهای تولیدی ذغال می‌تواند حائز اهمیت باشد. هدف از این تحقیق فرایند شکل‌گیری واحدهای تولید کننده ذغال و دلایل پیدایش آن در سطح روستاهای منطقه‌ی سیمکان در استان فارس بوده است. روش تحقیق در این مطالعه توصیفی- تحلیلی است که برای گردآوری اطلاعات از روش‌های میدانی (پرسشنامه) کمک گرفته شده و بر اساس آن علاوه بر شوراها و دهیاران 40 روستای مورد مطالعه، از 249 خانوار روستایی نمونه پرسشگری به عمل آمده است. نتایج نشان می‌دهد که ظهور اقتصاد مبتنی بر تولید ذغال در نواحی روستایی مورد مطالعه از دهه 1370 شروع شده، امّا در دهه‌ی 1380 روند فزاینده‌ای به خود گرفته است و بیشترین تراکم آن در سطح دهستان پل به پایین و روستاهای کوشک‌سار، محیط‌آب و آب‌شیخ می‌باشد. مقایسه درآمد حاصل از واحدهای تولیدی ذغال در سطح روستاها با میانگین درآمد سالیانه‌ی هر خانوار روستایی نشان می‌دهد که هر خانوار تولید کننده ذغال 5/2 برابر سایر خانوارهای روستایی درآمد خواهد داشت. علاوه براین رابطه معناداری بین نرخ بیکاری (274/0=r) و سرانه اراضی کشاورزی (224/0- =r) و تعداد واحدهای تولید کننده ذغال وجود دارد که معرف همبستگی قابل قبول بین وضعیت اقتصادی خانوارهای روستایی و گسترش اقتصاد مبتنی بر تولید ذغال در سطح منطقه است. با توجه به یافته‌های پژوهش، راهکارهایی از قبیل ایجاد کارخانه‌ی بسته‌بندی ذغال، تشکیل اتحادیه، پوشش بیمه‌ای پیشنهاد شده است. <div style="text-align: justify; ">At present, agriculture is being considered as a major economic activity in Iranian rural settlments. It provides essential needs of the settlers, creates job opportunities, increases revenue as well as plays a prominent role regarding the peasant household&rsquo;s economy. However, agriculture by itself is not capabale in reponsding to household livelihood. That is, there exists a need for complementary source of income such as fuel wood production units. The major objective of this study is to investigate the process of forming these producton units and to investigate their existance in Seemacan Fars. The research method is based on analytical &ndash; descriptivemethod. This is followed by filling questionnaire by village councils pertaining to 40 villages as well as 249 rural households. This study suggests that emergence of this type of complementary economic unites dated back to 1370. It speeds up in 1380. The majority of these production unites are located in pole be payee and Koshksar, moheet Ab and Ab shoykh. Economically speaking the income of each rural household is 2.5 times of regular, non dependent householdes to this source. Furthermore, there exists a significant relationships between unemployment (r=0.274) and per-capita agriculture land (r=-0.224). It is further suggested that there is a significant correlation between household&rsquo;s economic status and p revalenceof these production units. The packaging factory and corresponding ::::union:::: and Insurance are highly recommended.</div> اقتصاد روستایی , تولید ذغال , اراضی کشاورزی , نرخ بیکاری , Rural Economy , Fuel Production Units , Agricultural Lands , Unemployment Rates , 65 78 http://serd.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3-46&slc_lang=fa&sid=1 aliakbar anabestani علی اکبر عنابستانی anabestani@ferdowsi.um.ac.ir 10031947532846001531 10031947532846001531 Yes Associate Prof. in Geography and Rural Planning, Ferdosi University of Mashhad دانشیار دانشگاه فردوسی مشهد، گروه جغرافیا و برنامه ریزی روستایی mojtaba rosta مجتبی روستا rusta.m0791@gmail.com 10031947532846001532 10031947532846001532 No M. A. Graguated Student Geography and Urban Planning, Ferdosi University of Mashhad کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه فردوسی مشهد