fa عوامل اقتصادی و اجتماعی اثرگذار بر مهاجرت روستاییان مورد: سامان های عرفی روستایی حوزه انارچای مشگین شهر تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><strong><span style="font-family:b nazanin;">از آنجایی که زندگی و معیشت خانوارهای روستایی به‌طور گسترده&shy;ای به منابع طبیعی پایه </span></strong><strong><span style="font-family:times new roman,serif;">&ndash;</span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;">همچون مراتع- وابسته است؛ عدم هماهنگی بین نیازهای بهره&shy;برداران روستایی و منابع طبیعی، تعلق خاطر روستاییان نسبت به محیط زندگی را کم‌رنگ کرده و در نهایت منجر به مهاجرت می&shy;شود. مهاجرت یکی از عوامل اصلی تغییر جمعیت در مناطق روستایی است که دارای اثرات منفی در درازمدت و کوتاه‌مدت دارد که این اثرات تغییراتی را در ساختار اجتماعی و اقتصادی مناطق روستایی وارد می&shy;کند. در این تحقیق نیز تاثیر عوامل اقتصادی و اجتماعی بر میزان مهاجرت روستاییان در سامان&shy;های عرفی روستایی حوزه انارچای مشگین‌شهر استان اردبیل مورد بررسی قرار گرفت. روش تحقیق از نوع توصیفی-تحلیلی و نوع پژوهش کاربردی است. روش جمع&shy;آوری اطلاعات با استفاده از دو روش مطالعات کتابخانه&shy;ای و نیز روش میدانی انجام شد</span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;">. </span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;">به منظور بررسی علت و انگیزش مهاجرت روستاییان از تکنیک پرسشنامه، مصاحبه، مشاهده و مطالعه آمارهای جمعیتی روستاها از سال 1355 تا 1395 استفاده شد.</span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"> فرم&shy;ها و پرسش‌نامه‌های تکمیل‌شده پس از بازبینی و کدگذاری </span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;">تحلیل شدند. </span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;">به&shy;منظور اولویت&shy;بندی و شناسایی مؤلفه&shy;هایی که بیشترین اهمیت را در زمینه مهاجرت</span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;">داشته&shy;اند، از آزمون فریدمن، برای </span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;">انتخاب مهم‌ترین گویه&shy;های موثر در مهاجرت از آزمون آماری تجزیه مؤلفه&shy;های اصلی و </span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;">جهت بررسی سهم هر یک </span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;">از </span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;">مولفه&shy;های (گویه&shy;های) استخراج شده از تحلیل رگرسیون چندگانه به روش گام به گام استفاده شد.</span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"> نتایج</span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;">نشان</span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;">داد</span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;">مهم‌ترین</span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;">گویه&shy;های</span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;">موثر</span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;">در</span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;">مهاجرت</span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;">به</span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;">‌</span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;">ترتیب</span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;">درآمد</span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;">پایین،</span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;">نبود</span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;">بستر</span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;">مناسب</span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;">برای</span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;">ازدواج</span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;">جوانان</span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;">و</span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;">نبود</span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;">شغل به‌ترتیب</span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;">با</span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;">میانگین</span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;">رتبه 93/19، 88/19 و 81/19 می&shy;باشند.</span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"> به نظر می&shy;رسد تضعیف ساختارهای اقتصادی و اجتماعی سبب می&shy;شود تا روستاییان برای به‌دست آوردن فرصت&shy;های بهتر زندگی به مناطق شهری مهاجرت کنند، بنابراین مهم‌ترین مشکل این منطقه در سال&shy;های آتی نبود نیروی کار جوان برای فعالیت در بخش کشاورزی و دامداری خواهد بود. بر اساس نتایج، درآمد پایین، نبود بستر مناسب برای ازدواج جوانان، نبود شغل و </span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;">عدم اطمینان از آینده فرزندان</span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"> بیشترین تاثیر را بر میزان مهاجرت به شهر دارد.</span></strong></span></div> مهاجرت, مسایل اقتصادی و اجتماعی, روستا, منابع طبیعی, مشگین شهر 243 259 http://serd.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-231&slc_lang=fa&sid=1 عسگر حسین زاده 10031947532846004634 10031947532846004634 No دانشجوی دکترای علوم مرتع‌، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران مهدی معمری moameri@uma.ac.ir 10031947532846004635 10031947532846004635 Yes استادیار علوم مرتع، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران اردوان قربانی 10031947532846004636 10031947532846004636 No دانشیار مرتعداری، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران مرتضی مفیدی چلان 10031947532846004637 10031947532846004637 No استادیار علوم مرتع‌، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران