fa تحلیل قابلیت های طرح های توسعه اقتصادی ـ اجتماعی در مناطق زلزله زده روستایی مورد: شهرستان ثلاث و باباجانی تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:B Nazanin;">سکونتگاه&shy;های مرزی استان کرمانشاه به‌ویژه روستاهای شهرستان ثلاث و باباجانی از نظر برخورداری از شاخص&shy;های توسعه به‌ویژه در زمینه اقتصادی و زیرساختی، از محروم&shy;ترین روستاهای کشور هستند. باوجود محرومیت&shy;های موجود، در سال 1396، زمین‌لرزه زیان&shy;باری بنیادهای معیشتی و کالبدی ناتوان آن‌ها را بیش‌ازپیش سست کرد. در چنین شرایطی برنامه&shy;ریزی توسعه برای نگاهداشت جمعیت و بازسازی بنیان اقتصادی و معیشتی روستاها از بنیادی‌ترین نیازها به شمار می&shy;رود. سوال اساسی این پژوهش کاربردی که با روش توصیفی ـ تحلیلی انجام شده است، عبارت است از: برای بهبود جایگاه کنونی توسعه این روستاها کدام پروژه&shy;ها در اولویت قرار دارند؟ برای گردآوری داده&shy;های مورد نیاز، افزون بر مستندات مرکز آمار، ترکیبی از ابزار پرسشنامه، مصاحبه و برگزاری نشست&shy;های گروهی استفاده شده است. دستاوردهای پژوهش نشان داد روستاهای موردبررسی در سه دوره سرشماری گذشته، دارای نرخ رشد منفی 68/1 بوده و تنها سرچشمه درآمد نزدیک به 90 درصد خانوارها یارانه بوده است. بر پایه یافته‌های مدل سوات درخورترین راهبرد توسعه روستایی، راهبرد رقابتی ـ تهاجمی، است که در آن باید بر نقاط قوت درونی و فرصت&shy;های بیرونی تمرکز نمود. همچنین نتایج نشان داد که اقتصاد روستاها پیش از زمین‌لرزه نیز با بسته شدن مرز و اثرگذاری گذر تونل انتقال آب قطعه 2 نوسود ـ گِردِ &shy;قاسمان و خشکیدن برخی چشمه‌ها دچار چالش بوده است. بر این پایه با مشارکت اجتماع محلی و در راستای توسعه پایدار، پروژه&shy;های اجرایی و عملیاتی ضروری برای بالا بردن زندگی و بهبود شرایط ارائه شد. بر این اساس از نگاه اقتصادی (فراهم کردن زمینه و بستر بهره‌برداری روستاییان از پروژه انتقال آب منطقه&shy;ای، ساماندهی فعالیت&shy;های اقتصادی مرزی به‌صورت هدفمند، توسعه صنایع‌دستی و مشاغل خانگی و ... )، از نگاه اجتماعی (برگزاری کارگاه&shy;های گوناگون مانند کاهش استرس، مهارت زندگی، بهداشت خانواده و ...) و از نگاه زیست&shy;محیطی و کالبدی (مقاوم&shy;سازی ساخت‌وسازها، راه‌اندازی خانه فرهنگ، تعیین محل جمع&shy;آوری و مدیریت زباله و پسماند و ...) به&shy;عنوان اولویت&shy;های اصلی تشخیص داده شده است.</span></strong></div> توسعه روستایی, توسعه اقتصادی, اقتصاد روستایی, پروژه عمرانی, ثلاث و باباجانی 131 148 http://serd.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-256&slc_lang=fa&sid=1 کیومرث ایراندوست K.irandoost@uok.ac.ir 10031947532846004973 10031947532846004973 Yes دانشیار گروه شهرسازی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران داود جمینی 10031947532846004974 10031947532846004974 No استادیار جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران