fa عوامل مؤثر بر توسعه گردشگری کشاورزی در نواحی روستایی بخش مرکزی شهرستان اردبیل تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-family:yekanYW;"><span style="font-size:14px;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">هدف: </span></b><span lang="FA">گردشگری کشاورزی با ایجاد فضای ارتباطی جدید و استفاده از منابع موجود در مناطق روستایی، علاوه بر تقویت اقتصاد محلی، زمینه حفاظت از زمین‌های کشاورزی را در برابر تجاوز خرده‌فروشان بزرگ و زنجیره‌های غذایی جهانی به وجود می‌آورد. با توجه به اهمیت این موضوع، پژوهش حاضر با هدف بررسی عوامل مؤثر بر توسعه گردشگری کشاورزی در نواحی روستایی بخش مرکزی شهرستان اردبیل انجام شده است.</span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">روش پژوهش: </span></b><span lang="FA">این پژوهش، از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت و روش در زمره تحقیقات توصیفی- تحلیلی است. گردآوری اطلاعات به دو روش کتابخانه‌ای و میدانی صورت گرفت. جامعه آماری شامل سرپرستان خانوار بهره‌بردار از اراضی کشاورزی است. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران، 380 نفر برآورد گردید. انتخاب نمونه نیز در هر روستا به صورت تصادفی ساده انجام شد. برای تحلیل داده‌ها از مدل‌سازی معادلات ساختاری بهره گرفته شد.</span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">یافته‌ها: </span></b><span lang="FA">به منظور بررسی موضوع از 67 مؤلفه استفاده شد که هفت مؤلفه به علت نداشتن کفایت لازم از مدل حذف شدند. نتایج ارزیابی اولیه مدل اندازه‌گیری، گویای مناسب بودن مدل است. نتایج مدل ساختاری بیانگر وجود رابطه ساختاری معنادار میان توسعه گردشگری کشاورزی و عوامل مؤثر بر آن است. بررسی یافته‌ها نشان می‌دهد، بیشترین بار عاملی برای عوامل ایجاد برگزاری جشنواره‌های فرهنگی- تفریحی، بهبود روشنایی معابر و تنوع الگوی کشت و برندسازی محصول برآورد گردیده است. بیشترین مقدار </span><span dir="LTR">t</span> <span lang="FA">با 43/961 در مدل ساختاری بین متغیرها مربوط به توسعه گردشگری کشاورزی و عوامل اجتماعی- فرهنگی است.</span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">نتیجه‌گیری: </span></b><span lang="FA">توسعه گردشگری کشاورزی در بخش مرکزی اردبیل، نیازمند همگرایی مفهومی با ابعاد مدیریتی، سیاستی و قانونی است و یک توسعه همه‌جانبه اقتصادی اجتماعی و فرهنگی را پدید می‌آورد. به طور کلی تمام ابعاد در نظر گرفته شده، اثرات متعددی بر توسعه پایدار گردشگری کشاورزی دارند و موجب شکوفایی گردشگری در منطقه خواهند شد. در این صورت، زمینه اشتغال‌زایی، افزایش توان اقتصادی، جلوگیری از مهاجرت، بهره‌وری فراورده‌های روستایی و صنایع دستی برای روستاهای این ناحیه فراهم خواهد آمد. </span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Times New Roman;"><b>Objective</b>: Agritourism creates new forms of interaction between agricultural producers and visitors while utilizing existing rural resources. In addition to strengthening local economies, it contributes to the preservation of agricultural land against pressures arising from large-scale retail expansion and global food supply chains. Given the growing importance of this sector, the present study investigates the factors influencing agritourism development in the rural areas of the Central District of Ardabil County, Iran.<br> <b>Methods</b>: This applied research adopted a descriptive&ndash;analytical approach. Data were collected through both documentary and field-based methods. The statistical population consisted of household heads engaged in agricultural land utilization. Based on Cochran&rsquo;s formula, a sample of 380 respondents was selected through simple random sampling. Structural Equation Modeling (SEM) using the Partial Least Squares (PLS-SEM) approach was employed to analyze the data.<br> <b>Results</b>: A total of 67 indicators were initially examined, of which seven were excluded due to insufficient factor loadings. The measurement model demonstrated satisfactory validity and reliability. The structural model confirmed significant relationships between agritourism development and its determining factors. The highest factor loadings were associated with organizing cultural and recreational festivals, improving street lighting, and promoting crop diversification and agricultural product branding. Furthermore, the highest t-value (43.961) was observed for the relationship between agritourism development and socio-cultural factors, indicating the dominant role of this dimension in fostering agritourism development.<br> <b>Conclusions</b>: The development of agritourism in the Central District of Ardabil requires effective integration of managerial, policy, and legal dimensions. Agritourism can stimulate comprehensive socio-economic and cultural development, thereby contributing to sustainable rural development. Strengthening agritourism initiatives can enhance employment opportunities, improve household incomes, reduce rural outmigration, and increase the value-added potential of agricultural products and rural handicrafts.</span></span><br> &nbsp; توسعه پایدار, شهرستان اردبیل, گردشگری کشاورزی, معادلات ساختاری. Sustainable Development, Ardabil County, Agritourism, Structural Equation Modeling (SEM). 0 0 http://serd.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1464-4&slc_lang=fa&sid=1 Kiomars Khodapanah کیومرث خداپناه k_khodapanah@yahoo.com 10031947532846008699 10031947532846008699 Yes Department of Geography and Rural Planning, Faculty of Social Sciences, Payame Noor University, Tehran گروه جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران Saadi Mohammadi سعدی محمدی saadi@pnu.ac.ir 10031947532846008700 10031947532846008700 No Department of Geography and Rural Planning, Faculty of Social Sciences, Payame Noor University, Tehran گروه جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران Asadollah Heydari اسداله حیدری heydari14@gmail.com 10031947532846008701 10031947532846008701 No Department of Geography and Rural Planning, Faculty of Social Sciences, Payame Noor University, Tehran گروه جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران