دوره 25، شماره 76 - ( 1-1404 )                   جلد 25 شماره 76 صفحات 25دوره1فصل__Se | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print

Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
khayat M, Bosak A, hejazizadeh Z, afifi E. (2025). Analysing the trend of land changes and urban development of Shushtar by using remote sensing data. jgs. 25(76), 1-25. doi:10.61186/jgs.25.76.24
URL: http://jgs.khu.ac.ir/article-1-4206-fa.html
خیاط میلاد، بساک عاطفه، حجازی زاده زهرا، عفیفی ابراهیم.(1404). واکاوی روند تغییرات اراضی و توسعه شهری شوشتر با بهره گیری از سنجش‌ازدور تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی 25 (76) :25-1 10.61186/jgs.25.76.24

URL: http://jgs.khu.ac.ir/article-1-4206-fa.html

واکاوی روند تغییرات اراضی و توسعه شهری شوشتر با بهره گیری از سنجش‌ازدور
میلاد خیاط1 ، عاطفه بساک2 ، زهرا حجازی زاده*3 ، ابراهیم عفیفی4
1- دانش آموخته کارشناس ارشد مهندسی سنجش از دور و جی ای اس، دانشگاه آزاد اسلامی لارستان، لارستان، ایران.، milad.khayat1@yahoo.com
2- دانشجو دکتری، گروه جغرافیا طبیعی، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی تهران، تهران، ایران.، bosak.a.69@gmail.com
3- استاد اقلیم شناسی، گروه جغرافیا طبیعی، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی تهران، تهران، ایران.، hejazizadeh@khu.ac.ir ، hedjazizadeh@yahoo.com
4- دانشیار، گروه جغرافیا، واحد لارستان، دانشگاه آزاد اسلامی لارستان، لارستان، ایران.،
چکیده:   (8580 مشاهده)
با استفاده از مدل‌سازی رشد و توسعه شهری می­توان روند توسعه­ای متناسب با موقعیت شهر را با توجه به فاکتورهای زیست‌محیطی و عوامل طبیعی و جمعیت ­پذیری ترسیم کرد. هدف از انجام این پژوهش ارائه مدل توسعه شهری شوشتر است که به‌عنوان ابزار مفیدی برای تجزیه‌وتحلیل فرایندهای پیچیده تحولات شهری استفاده شود. برای نیل به این هدف از دو پایگاه داده نقشه­ های کاربری های شهری فضاهای آموزشی، درمانی، مسکن و... و تصاویر ماهواره­ای لندست برای کاربری­ های اراضی عمده مانند رودخانه، مناطق بایر، جنگل و... در سه دوره زمانی 1991، 2004 و 2014 در محیط نرم ­افزارهای GIS و MATLAB استفاده شد. نقشه ­های کاربری­ های شهری موجود پس از رقومی ­سازی، با استفاده از تصاویر ماهواره ­ای لندست به‌روزرسانی شدند. سپس پارامترهای مؤثر در توسعه ­ی شهری به‌عنوان ورودی با الگوریتم استنتاج نرو- فازی تطبیقی (ANFIS) وارد شدند و پس از آموزش برای سال­ های 1991 و 2004، به‌منظور ارزیابی عملکرد روش پیشنهادی، نتیجه پیش­ بینی توسعه شهری با استفاده از الگوریتم، با وضعیت موجود در سال 2014 مقایسه گردید که نتایج بسیار به واقعیت نزدیک و با صحت سنجی 93.7% است. نقشه تغییرات کاربری که نتیجه فرایند آشکارسازی تغییرات می‌باشد را می‌توان بر اساس تصاویر چندزمانه سنجش‌ازدور و تلفیق آن با نقشه­ های کاربری شهری تهیه‌کرده و پیامدهای مربوطه را موردبررسی قرار داد. استفاده از الگوریتم ­های هوشمند در این تحقیق به ما این امکان را داده که با صحت بالا مدل‌سازی را انجام دهیم. نتایج به‌دست‌آمده قابل‌قبول بوده و این توسعه برای سال ­های آتی نیز پیش ­بینی شد.
واژه‌های کلیدی: مدل‌سازی، توسعه شهری، کاربری اراضی، انفیس، شوشتر.
متن کامل [PDF 2217 kb]   (1572 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: جغرافیا و برنامه ریزی شهری
فهرست منابع
1. احمدی ندوشن، مژگان؛ منوری، سیدمسعود، سفیانیان، علیرضا، فاخران اصفهانی، سیما. (1393). آشکارسازی تغییرات پوشش اراضی و سیمای سرزمین شهرستان خمینی شهر با استفاده از سنجش از دور و GIS؛ اولین همایش ملی محیط زیست.
2. آرخی، صالح؛ نیازی، یعقوب؛ ارزانی، حسین (1390). مقایسه تکنیک های مختلف پایش تغییر کاربری اراضی/پوشش گیاهی با استفاده از GIS & RS (مطالعه موردی حوزه دره شهر-استان ایلام). فصلنامه علوم محیطی, 8(3).‎
3. اصغری زمانی، اکبر؛ ملکی، سعید؛ موحد، علی (1389). پیش بینی تغییرات کاربری اراضی شهر زنجان با استفاده از مدل CLUE_S؛ مجله جغرافیا و توسعه ی ناحیه ای، 15.
4. افراخته، حسن، عزیزپور، فرهاد، شمسی، رقیه، (1392)، بررسی جایگاه روستاهای شهری در طرح‌های توسعه شهری (مطالعه موردی: طرح جامع تهران، تفضیلی و الگوی توسعه منطقه یک)، نشریه سپهر، 22(87): 103-112.
5. الیاسی، ابراهیم؛ ابرکار، تیمور؛ ابرکار، مینا (1400). ارزیابی کاربری اراضی شهری، شهر دهدشت. جغرافیا و روابط انسانی، 4(3): 96-146.
6. براتی قهفرخی، سوسن، سلطانی کوپایی، سعید، خواجه الدین، سید جمال، رایگانی، بهزاد، (1388)، بررسی تغییرات کاربری اراضی در حوزه قلعه شاهرخ با استفاده از تکنیک سنجش‌ازدور (دوره زمانی 1354،1381)، مجله علوم و فنون کشاورزی و منابع طبیعی، (48).
7. پورمحمدی، محمدرضا، (1388)، برنامه‌ریزی کاربری اراضی شهری، انتشارات سمت، چاپ اول.
8. جولاپور، مائده؛ میرزایی ارجنکی، سیریحیی؛ ورشوساز، کتایون (1395). بررسی روند تغییرات کاربری اراضی کشاورزی و توسعه شهری شهرستان ‌اهواز با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای و سیستم اطلاعات جغرافیایی در سال‌های 1991 و 2010، پایان‌نامه كارشناسي ارشد علوم محیط‌زیست، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات خوزستان.
9. روستا، زهرا، منوری، سیدمسعود، درویشی، مهدی، و فلاحتی، فاطمه. (1391). کاربرد داده های سنجش از دور (RS) و سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) در استخراج نقشه های کاربری اراضی شهر شیراز. آمایش سرزمین، 4(6)، 149-164. SID. https://sid.ir/paper/219598/fa
10. ریاحی، صالح، نصرآبادی، محسن، موسوی، سید محمد، (1393)، کاربرد سامانه های هوشمند و روش های اماری در تخمین توزیع غلظت رسوبات معلق، نشریه دانش آب و خاک، جلد 24، شماره 3
11. زبردست، لعبت، جعفری، حمیدرضا، باده یان، ضیاالدین، و عاشق معلا، مریم. (1389). ارزیابی روند تغییرات پوشش اراضی منطقه حفاظت شده ارسباران در فاصله زمانی 2002, 2006 و 2008 میلادی با استفاده از تصاویر ماهواره ای. پژوهش های محیط زیست، 1(1)، 23-33. SID. https://sid.ir/paper/192340/fa
12. طرح جامع شوشتر، 1392.
13. عدیمی عتیق, فاطمه. (1401). ارزیابی تغییرات کاربری اراضی با استفاده ازروش های شبکه عصبی مصنوعی و ماشین بردار پشتیبان. نشریه سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی در علوم محیطی, 2(3), 82-69. doi: 10.22034/rsgi.2022.15376
14. عسگری مجاز، رسول، رضا حسامی، مسعود، رجبی، محمدعلی، ناصری، فرزین (1392)، مدل‌سازی توسعه شهری با استفاده از سیستم استنتاج نرو- فازی و سیستم های اطلاعات مکانی ، وزارت صنعت و معدن.
15. قادری، کمال؛ محمودی، پروانه (2019). مروری بر سامانه استنتاج عصبی فازی تطبیقی و نتایج کاربرد آن در برآورد رواناب ایران، سومین همایش ملی دانش و فناوری کشاورزی، منابع طبیعی و محیط زیست ایران.
16. کریم زاده، د (1390)، مدل‌سازی فضایی زمانی توسعه شهری با استفاده از پردازش تصاویر ماهواره¬ای و الگوریتم¬های هوشمند (مطالعه موردی شهر مهاباد)، پایان‌نامه کارشناسی ارشد در رشته¬ی شهرسازی، دانشگاه شیراز، دانشکده هنر و معماري.
17. کیا، عیسی؛ عمادی، علیرضا؛ فضل اولی، رامین (1394). بررسی امکان کاربرد سیستم استنتاج فازی-عصبی تطبیقی(ANFIS) در برآورد بار رسوب معلق بابل رود . پژوهشنامه مدیریت حوزه آبخیز، 6(11): 15-23.
18. کیانی سلمی، الهام؛ ابراهیمی، عطاالله، (1397)، ارزیابی تغییرات پوشش اراضی شهرکرد و پیش‌بینی آینده آن با بهره‌گیری از داده‌های دور سنجی و مدل CA-Markov، فصلنامه علمی پژوهشی برنامه‌ریزی فضایی(جغرافیا)، 8(28).
19. محمداسماعیل, زهرا. (1389). پایش تغییرات کاربری اراضی کرج با استفاده از تکنیک سنجش از دور. پژوهش های خاک, 24(1), 81-88. doi: 10.22092/ijsr.2010.126531
20. مشهدیزاده دهاقانی، ناصر(1373)، تحلیلی بر ویژگی های برنامه ریزی شهری در ایران، انتشارات دانشگاه علم و صنعت
21. مکانیکی، جواد؛ کیمیایی، رضا؛ اشرفی، علی (1401). تحلیل فضایی تغییرات کاربری اراضی سکونتگاه‌های روستایی پیراشهری بیرجند. روستا و توسعه پایدار فضا, 3(2), 121-139.‎
22. وزارت مسکن و شهرسازی برنامه‌ریزی شهري در پروژه آماده‌سازی زمين، ۱۳۷۶: ص ۱۵.
23. Erasu D (2017) Remote Sensing-Based Urban Land Use/Land Cover Change Detection and Monitoring. J Remote Sensing & GIS 6: 196. doi:10.4172/2469-4134.1000196 [DOI:10.4172/2469-4134.1000196]
24. Gharagazlou, A., 2004, GIS and Environmental Planning and Assessment, National Cartographic Center Research Institute of NCC.
25. https://population.un.org/wup/Publications/Files/WUP2018-Report.pdf
26. Mohammady, S. (2016). Optimization of adaptive neuro fuzzy inference system based urban growth model. City, Territory and Architecture, 3, 1-15. [DOI:10.1186/s40410-016-0039-8]
27. Ramanamurthy, B. V., & Victorbabu, N. (2021). Land Use Land Cover (LULC) classification with wasteland demarcation using remote sensing and GIS techniques. In IOP conference series: materials science and engineering (Vol. 1025, No. 1, p. 012035). IOP Publishing. [DOI:10.1088/1757-899X/1025/1/012035]
28. www.earthexplorer.usgs.gov
ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA
ارسال پیام به نویسنده مسئول

بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وبگاه متعلق به تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی است.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2026 CC BY-NC 4.0 | Journal of Applied Researches in Geographical Sciences

Designed & Developed by : Yektaweb

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons — Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0)